Ana Sayfaya D�nmek ��in T�klay�n...

Uluslar aras� Mimarlar Birli�i (UIA) Genel Kurulu, 1996, Barselona








Bildirge

28 Haziran 1948�de Lozan�da UIA�y� kuran 27 �lkenin mimar delegeleri, kabul edilen ilk deklarasyonlar�nda �tahrip olan kent ve kasabalar�n yeniden in�aas�yla insanl���n ya�am ko�ullar�n�n geli�tirilmesi, az geli�mi� b�lgelerin kalk�nd�r�lmas� ve konut standartlar�n�n�n y�kseltilmesinde daha etkin bir rol almaya haz�r olduklar�n�, bu ama�la ve di�er mesleki ve k�lt�rel kurulu�larla i�birli�i i�inde, maddi ve manevi refaha y�nelik taleplerin kar��lanabilmesi i�in s�rekli bir �aba g�stererek, bireyler ve halklar aras�ndaki anlay���n geli�tirilmesine katk�da bulunmaya ve insano�lunun geli�mesi ve bar���n g��lenmesine kendilerini adayacaklar�n�� duyurmu�lard�.

Aradan elli y�la yak�n bir s�re ge�ti ve d�nya mimarlar�n�n onca �aba ve eme�ine kar��n, bu deklarasyonda g�sterilen hedeflere ula�ma yolunda pek az bir mesafe al�nabilindi. Belki �kinci D�nya Sava��n�n y�k�m� zaman yitirmeden temizlenebildi ve y�k�ma u�rayan kentsel alanlar, modern mimarl���n da ola�an�st� yard�m�yla, s�ratle onar�labildi. Ancak g�n�m�zde d�nyan�n kar�� kar��ya kald��� sorunlar, 1948 y�l�ndakilerden daha az k�t� de�ildir.

Bug�n, d�nya n�fusunun bir milyar� a�k�n b�l�m�n�n inan�lmas� g�� ko�ullar i�inde ve yoksulluk s�n�r�n�n �ok alt�nda hayatta kalma m�cadelesi verdi�ini biliyoruz. Dahas�, devletin k���lt�lmesini ve �zelle�tirmeyi talep eden liberalle�me politikalar�, t�m d�nya halklar�na daha fazla i�sizlik ve daha fazla yoksulluk dayatmaktad�r. Baz� G7 �lkelerinde bile, halk�n ya�am standartlar� h�zl� bir d���� g�stermektedir.

G�ney �lkelerinin durumu daha da k�t�d�r. B�lgesel �at��malar, her g�n, �o�u sivil, y�zlerce hayat� s�nd�rmektedir. Sava�lar, do�al felaketler, k�rsal b�lgelerdeki i�sizlik ve zorunlu g��le yerlerinden olan insanlar, �ok d���k �cretlerle ve �ok k�t� ko�ullar alt�nda �al��maya raz� olarak g��l�kle i� bulabildikleri b�y�k kentleri doldurmaktad�rlar. B�ylesi bir n�fus patlamas�na haz�rl�ks�z yakalanan bu kentlerin �eperleri, halk�n insanl�k d��� ko�ullarda ya�ad�klar� sefalet mahalleleri ile ku�at�lmaktad�r. T�m umutlar�n� yitiren bu insanlar, �areyi metafizik inan�larda, �rk��l�k ve k�ktencilikte aramakta ve h�zla sosyal patlamalar�n potansiyelleri olmaktad�rlar.

Bir meslekta��m�z d�nemimizi "umutsuzluk �a��" olarak tan�ml�yor. G�n�m�z d�nyas�nda olup bitenlere g�zlerimiz kapal� ve kulaklar�m�z t�kal� de�ilse, bu betimlemeyi onaylamam�z gerekir.

Biliyorum ki, Cervantes'in bu fantastik �lkesinde, Miro, Dali ve Gaudi'nin bu g�zel kentinde ve Lorca'n�n �iirlerinin yank�land��� bu sokaklarda toplanan biz mimarlar, t�m d�nya halklar�n�n ���l�klar�n� duyuyor ve g�r�yoruz. Ben, kendi �lkemden, biliyorum ki, b�y�k kentlerde kentsel n�fusun yar�s�ndan fazlas�n�n ya�ad��� bu alanlar, �kinci D�nya Sava��'n�n y�k�m�na u�rayan kentlerden �ok daha k�t� ko�ullar alt�ndad�r. Bir�ok G�ney �lkesi mimarlar� da kendi kentlerinin ayn�, hatta daha vahim ko�ullar alt�nda oldu�unun bilincindedirler.

Oysa bu mutsuz kentlerin kibar sokaklar�nda g�n�m�z mimarisinin g�zal�c� �rneklerini g�rmekteyiz, sanki biri sefalet ve hastal���n kol gezdi�i bir ��pl���n ortas�nda bir Picasso tablosu sergilemi� gibi. Ve ben, her �eye kar��n, postmodernizm ve dekonstr�ktivizm tart��malar� yapt���m�z salonlardan d��ar� ad�m�m�z� att���m�zda kar��la�t���m�z d�nyan�n ger�eklerini g�rmemekte �srarl�, k�r ve sa��r mimarlar�n var olabilece�ine inanm�yorum.

Biz mimarlar birer sanat�� gibi itibar g�rmekten ho�lan�r�z. Oysa bir sanat�� d�nyay� de�i�tirmeye soyunmaz m�? D�nyaya k�r ve sa��r olan biri, onu nas�l de�i�tirebilir? Nicanor Parra, �iirinde ��yle diyor:


K���k burjuvalar�n cennetine
  girmek istiyorsan e�er, y�r�melisin
  Sanat Sanat ��indir yolundan


�a��m�z bizi, salt sermayenin k�reselle�mesi u�runa, t�m de�erlerimizin yerle bir edildi�i, t�m insani yanlar�m�z� ��r�tt���m�z ve insanl�kla ilgili t�m kavramlar�n kaosa girdi�i bir s�rece s�r�klemi�tir. Bu yeni manyerizm �a��nda, biz mimarlar�n da, sanat ve edebiyat d�nyas�n�n sayg�n �yeleri gibi, bir ��k�� yolu aray��� i�inde olmam�z son derece do�ald�r. Ancak, bu ��k�� yolunu ararken, d�nyada olup bitenlere kar�� kay�ts�z kalmam�z beni �ok rahats�z ediyor. Bana �yle geliyor ki, se�kin st�dyolar�m�zda etkileyici �i�eklikler tasarlamay� ��renelim derken orman� unutmu� gibiyiz. Sayg�de�er �abalar�m�z�n ba�tan a�a�� bir sorgulama ile ba�lamas� gerekmez mi? G�ney �lkelerinin halklar�n�n ni�in s�rd�r�lebilir bir yoksullu�a mahkum olduklar�n� ve d�nyadaki ba�l�ca megapollerin �o�unun nas�l olup ta bu �lkelerde bulundu�unu sorgulamamal� m�y�z? Merkezi y�netimlerin etkilenen kesimlerin kat�l�m�n� engelleyen mekanizmalarla uygulad�klar� kararlar�n� sorgulamamal� m�y�z? Ve ya�am mekanlar�m�z�n dev in�aaat kurulu�lar�nca seri �retildi�i ve bir kara mizah gibi, bilgisayar destekli konut tasar�mlar�n�n 1.44 mb disketler halinde s�permarketlerde sat�ld��� bir d�nyay� sorgulamamal� m�y�z?

Neruda Sorguluyor:

  Macchu Picchu sen, pa�avra bir temel �zerinde
  ta� �st�ne ta� koyarakm� y�kseldin?
  k�m�r �st�ne k�m�r, ve en altta g�zya�lar�?



Fatih S�YLER
Genel Ba�kan, Mimarlar Odas�, T�rkiye

Ana Sayfaya D�nmek ��in T�klay�n...

Hosted by www.Geocities.ws

1