Keuken




Soorten
In Friland wordt onderscheid gemaakt tussen de traditionele Frilandse keuken ("arbþauwalika Frilandiska ailidhus"), buitenlandse keukens ("utanlandiska ailidhusan") en een Frilandse mengkeuken ("Frilandiska nustailidhus"), die een combinatie is van beide.
        Populaire buitenlandse keukens zijn de Franse, Italiaanse, Indische en Chinese. De Frilandse mengkeuken bestaat uit zowel Frilandse als exotische gerechten, die vaak zijn aangevuld met elkaars ingrediënten. Voorbeelden zijn een typisch Frilandse visschotel die op smaak wordt gebracht met Oosterse kruiden en noedels of Italiaanse tortellini gecombineerd met Hunaggron ("Honing-groen"), een Frilands gerecht met honing en gestoomde groenten.

De Frilandse keuken
Een uitgebreide maaltijd bestaat meestal uit een voorgerecht of soep, een hoofdgerecht en een dessert. Qua smaak zijn de eerste twee gangen meestal zout en is de laatste zoet.
        De meeste Frilandse gerechten bevatten brood, vis, gevogelte, zuivel, groente of een combinatie daarvan. Meestal worden hier ook rijst en aardappelen aan toegevoegd, die van oorsprong weliswaar afkomstig zijn uit Azië en Amerika, maar tegenwoordig een volwaardig onderdeel zijn geworden van de traditionele keuken. Puristische koks geven er soms de voorkeur aan om alleen inheemse ingrediënten te gebruiken maar op de gemiddelde Frilandse eettafel zijn aardappelen en rijst niet meer weg te denken. Ook bakken in olijfolie (van oorsprong Mediterraans) heeft het bakken in de jus grotendeels verdrongen en is een belangrijk onderdeel geworden van de traditionele keuken. Veel koks gebruiken zelfs helemaal geen jus meer omdat olijfolie gezonder is. De meest gebruikelijke bereidingswijzen in de Frilandse keuken zijn overigens koken en roerbakken.

Bijgerechten
Populaire alcoholische dranken zijn voornamelijk bier en mede; wijn wordt minder gedronken. De meest bekende merken zijn Stolburg aluþ (Stolburg bier), Landsberg en Kolamed (Koele mede).
        Chocolade is uitermate populair, vooral de zogeheten "brunstubwurman" (chocoladewormen), die een beetje lijken op zuurstokken.
        Snacks zoals patat en hamburgers worden in Friland met mate gegeten: de meeste gezinnen houden eenmaal per week een zogenaamde "Amerikaniska faretdag" (Amerikaanse vreetdag), waarbij de plaatselijke snackbar of McDonalds voor het eten zorgt.

Gezondheid
Veel Frilanders eten bij voorkeur biologisch voedsel. De zogenaamde "light" producten met ongezonde stoffen als aspartaam en saccharine worden gemeden en ook zijn er strenge regels met betrekking tot gifstoffen en dioxine. Vlees wordt gezien als een gezonde toevoeging aan de maaltijd maar wordt wel met mate gegeten. Ook is er uitgebreide wetgeving die erop toeziet dat dieren niet onnodig lijden en is het houden van kistkalveren, legbatterijen, het levend koken van kreeften en het toevoegen van hormonen aan het veevoer verboden.



Recept: Saltaswaips ("Saladewikkels")
(Bij de ingrediënten worden geen hoeveelheden aangegeven omdat deze afhankelijk zijn van het aantal saltaswaips dat gemaakt moet worden)

Benodigdheden:

  • walnoten (alternatief: pecannoten)
  • cashewnoten
  • pindas
  • kip (alternatief: zalm)
  • sla
  • wortels
  • selderij
  • komkommer
  • tomaten
  • paprika
  • aardbeien/abrikozen/ananas/bosbessen (kies een van de vier)
  • appels
  • rozijnen
  • swaips

    NB: swaips zijn ongezuurde pannenkoeken die vrijwel uitsluitend verkrijgbaar zijn in Frilandse supermarkten zoals WG (Waldmers Grautmerkat). U kunt eventueel tortilla's als alternatief gebruiken omdat deze sterk overeenkomen met swaips.

    Bereiding:

  • Snijd de wortels, tomaten en de door u gekozen vruchten (aardbeien, abrikozen, ananas of bosbessen) in stukjes.
  • Snijd de komkommer, paprika en appels in blokjes.
  • Roerbak de kip (alternatief: zalm) tot het gaar is en snijd het in stukjes.
  • Gooi alles bij elkaar in een grote bak en voeg de selderij, sla, rozijnen, walnoten/pecannoten, cashewnoten en pindas toe.
  • Verwarm de swaips, leg er wat salade in en rol ze op.

    Et þu smaklik! (Eet smakelijk!)