Zizek Slavoj over "fantasie" :
In een boeiende analyse van het concept fantasie bewijst Slavoj Zizek eens te meer een van de belangrijkste "Lacanianen" te zijn van dit moment, omdat hij een creatief en actualiserend gebruik van Lacan weet te combineren met een gedegen vertrouwdheid met de finesses van diens werk. Eerst laat hij zien hoezeer ons dagelijks leven, op allerlei niveau's, doordrenkt is door fantasie�n (soms de meest absurde). Het fantasie-scenario is primair bedoeld om het verschrikkelijke van de werkelijke situatie waarin wij ons (mogelijkerwijze) bevinden, te verdonkeremanen (al is ook het verschrikkelijke zelf weer een bij uitstek fantasmatische creatie). We kunnen niet buiten onze fantasie�n. Ze functioneren als schemata en scripts, verschaffen ons een matrix, een netwerk van co�rdinaten bij het organiseren van de werkelijkheid. Met name betreft dit de organisatie van het seksuele. Zo stelt Lacan dat het menselijk subject het zonder universele formule of matrix moet stellen die een harmonieuze seksuele relatie garandeert. Dit dwingt eenieder ertoe zijn/haar eigen formule te ontwikkelen. Zizek verwijst in dit verband onder meer naar de tragi-komische geschiedenis van John Ruskin die zijn seksuele verlangen organiseerde naar het model van de antieke beeldende kunst. Hij huwde een echtgenote die in alle opzichten aan dit model leek te beantwoorden, totdat hij tijdens de huwelijksnacht haar schaamhaar ontdekte, dat hij op antieke beeldhouwwerken niet had aangetroffen. Deze ontdekking maakte hem volledig impotent en vanaf dat moment was hij ervan overtuigd dat zijn vrouw een monster was. Ook verwijst Zizek naar minnaars die grof geweld gebruikten om het object aan hun model-fantasie�n te laten beantwoorden.
Fantasie heeft enerzijds een idealiserend en harmonizerend aspect, aldus Zizek. Zonder idealisering van de ander door middel van de fantasie is een duurzame relatie ondenkbaar. De gedachte dat de ander ooit onze (bewuste of onbewuste) fantasie zal realiseren, maakt dat wij in deze relatie blijven investeren. Anderzijds kan fantasie juist destabiliserend werken. De ander blijft ons irriteren in zoverre hij/zij niet aan onze fantasie beantwoordt. De communistische fantasie van de ideale arbeidersgemeenschap, en de nazistische fantasie van de ideale volksgemeenschap, gingen gepaard met een extreme onverdraagzaamheid jegens degenen die de realisering ervan leken te hinderen. En laat ook Foucault zich niet in de luren leggen door zijn fantasie, vraagt Zizek zich af, wanneer hij hardnekkig blijft speuren naar een vorm van genot die aan het seksualiteitsdispositief vooraf zou gaan (en uiteindelijk in de antieke tijd gesitueerd wordt)?