recensie : gelieve niet te copiëren aub !

Intieme oorlog

over de kwetsbaarheid van familierelaties / Justine van Lawick en Martine Groen.- Van Gennep, 2003 - 279  p  (tweede geheel herziene en uitgebreide druk, eerste druk 1998)

ISBN : 90-5515-352-4
Non-fictie
Trefwoorden : geweld; gezin   gezinstherapie

Dit boek werd een eerste maal in 1998 uitgegeven en in 2003 volledig herzien en herwerkt,  dit leidde tot deze tweede druk die heel wat uitgebreider is.

De auteurs beschrijven in Intieme Oorlog verschillende vormen van geweld en mishandeling binnen gezinsrelaties en de mogelijke therapieën om dit geweld aan banden te leggen.  De elf hoofdstukken kunnen los van elkaar gelezen worden omdat het essays zijn waarin de verschillende aspecten van familiegeweld aan bod komen. De nadruk ligt op grensoverschrijdend gedrag in gezinnen en de gevolgen die dat meebrengt voor de volwassenen en kinderen in het gezin. De auteurs analyseren gewelddadig gedrag vanuit verschillende invalshoeken en bespreken de mogelijke therapievormen en oplossingen.
De werking van systeemtherapie en het time-out programma worden gedetailleerd beschreven en getoetst aan de realiteit door middel van emotionele en aangrijpende praktijkvoorbeelden die de theorie aanvullen.

We lezen dat in een relatie waarin de vrouw slachtoffer is van een gewelddadige partner, zij niet altijd wenst te scheiden, maar vaak enkel wil dat het geweld stopt.  Het is opvallend te lezen dat mensen het meest kans lopen om in "eigen huis" mishandeld te worden, zodat de veilige thuishaven vaak een ledig begrip is. Dit is niet gemakkelijk te aanvaarden en maakt de problematiek extra zwaar om dragen.
De auteurs leggen uit dat het beeld en tolerantie van geweld tijdens de opvoeding afhankelijk is van de cultuur en de tijdsgeest waarin we leven.  Het mag zeker niet de bedoeling zijn om agressie te bannen uit de gevoelswereld, want dat zou leiden tot grenzeloosheid door het onderhuids blijven verder woekeren van deze gevoelens.

De auteurs leggen de nadruk op het belang van gezinstherapie waarin elk lid van het gezin betrokken is. Zo wordt ook de dader gehoord en kan deze mee naar een oplossing zoeken. Het is van belang om in therapie eerst te werken rond het geweld en pas wanneer het gevaar geweken is, kan de echte therapie starten en kunnen de andere problemen aangepakt worden.

Geweld komt niet enkel voor tussen partners maar ook ten overstaan van kinderen. In geval van mishandeling en/of verwaarlozing is het voor het kind onmogelijk zich een beeld te vormen van de innerlijke wereld van zichzelf en deze van zijn verzorgers, omdat het beeld dat de verzorgers aanbieden vijandig is. Het kind sluit zich af voor de mentale representatie van de ander in zichzelf. Dat bemoeilijkt de ontwikkeling en kan blijvende schade berokkenen.
Vaak gebeurt het ook dat een kind dat mishandeld werd tijdens zijn jeugd, als volwassene ook naar geweld gaat grijpen in moeilijke situaties.  Therapie kan hier een halt aan roepen.  Door de overdrachtsrelatie met de therapeut kan de cliënt zich bewust worden van de mentale processen binnen zichzelf.  Therapie leert de cliënt terug voeling krijgen met gevoelens en verlangens van zichzelf en de anderen.
Het proces van de overdracht en tegenoverdracht in de therapeutische relatie wordt duidelijk beschreven.  De overdracht is het proces waarbij de gevoelens van vroeger worden geprojecteerd op de therapeut en gebruikt in de therapie.  Bij tegenoverdracht gaat het om onverwerkte gevoelens uit het verleden van de therapeut die tijdens de therapie de kop kunnen opsteken. Elke therapeut moet zich bewust zijn van deze adder onder het gras, daar ongecontroleerde tegenoverdracht de therapie niet ten goede komt en vaak kan leiden tot burnout of depressie bij de therapeut.

Vaak zijn kinderen getuigen van geweld tussen de ouders zonder zelf rechtstreeks slachtoffer te zijn. Zij lopen hierdoor het risico om later zelf slachtoffer of dader te worden. Deze problematiek wordt echter vaak onderschat in de geestelijke gezondheidszorg en deze kinderen worden over het algemeen te weinig betrokken in de gezinstherapie.

Het boek wijdt een hoofdstuk aan "daderbehandeling", geschreven door Jan Baars.  Hij toont aan dat er verschillende daderprofielen zijn en bespreekt deze uitvoerig.

Achteraan vind je per hoofdstuk de geraadpleegde literatuurlijst.

Het boek richt zich tot een breed publiek en de auteurs gebruiken vlotte en gemakkelijke taal wat het lezen heel aangenaam maakt. 

Een helder, aangrijpend en heel interessant boek voor iedereen die betrokken is bij geweld in gezinnen, hetzij als hulpverlener, vertrouwenspersoon, slachtoffer, toeschouwer,….

(c) copyright Hilde-FreudLacan