องค์ธรรมทั้งหมดในมงคลสูตรที่มีอยู่จำนวน 38 องค์ธรรม หรือ 38 มงคลนั้น ถ้าหากเราได้นำมาศึกษาวิเคราะห์ในเชิงกระบวนการ เพื่อให้เห็นกระบวนการของการพัฒนาตนตามหลักคำสอนในพุทธศาสนาแล้วจะพบว่า องค์ธรรมในมงคลสูตรสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ระดับ คือ องค์ธรรม ในระดับของการพัฒนาชีวิตเพื่อให้เป็นคนดีของสังคม และองค์ธรรมในระดับของการพัฒนาจิตเพื่อความสิ้นกิเลส ซึ่งเป็นการแบ่งในแต่ละระดับนี้จะเป็นการแสดงให้เห็นถึง  "เป้าหมาย" ของการพัฒนาตนตามแนวคำสอนในมงคลสูตร ดังจะได้เห็นในตารางที่ 2.1 และตารางที่ 2.2 ที่จะได้นำเสนอต่อไป
องค์ธรรมในระดับของการพัฒนาชีวิตเพื่อให้เป็นคนดีของสังคม
องค์ธรรมที่จัดอยู่ในระดับของการพัฒนาชิวิตเพื่อให้เป็นคนดีของสังคมนั้น จะประกอบด้วยมงคล 5 หมู่ โดยมงคลแต่ละหมู่จะแสดงถึง "ขั้นตอน" ของการพัฒนาตน และมงคลทั้ง 5 หมู่นี้จะประกอบด้วยมงคลย่อย รวมทั้งสิ้น 18 มงคล อันแสดให้เห็น "วิธีการ" ของการพัฒนาตน ซึ่งโครงสร้างของกระบวนการพัฒนาตนในระดับของการพัฒนาตนในระดับของการพัฒนาชีวิตเพื่อให้เป็นคนดีของสังคม สามารถที่จะนำเสนอในรูปของตาราง ได้ดังต่อไปนี้

ตาราง ที่ 2.1
แสดงกระบวนการพัฒนาตนตามแนวคำสอนในมงคลสูตรในระดับของการพัฒนาชิวิตเพื่อให้เป็นคนดีของสังคม
องค์ธรรมในระดับของการพัฒนาจิตเพื่อความสิ้นกิเลส
องค์ธรรมที่จัดอยู่ในระดับของการพัฒนาจิตเพื่อความสิ้นกิเลสนั้น  จะประกอบด้วย มงคล5 หมู่ โดยมงคลแต่ล่ะหมู่นี้จะประกอบด้วยมงคลย่อยรวมทั้งสิ้น 2 มงคล อันแสดงให้เห็นถึง "วิธีการ" ของการพัฒนาตน ซึ่งโครงสร้างของกระบวนการพัฒนาตน ในระดับของการพัฒนาจิตเพื่อความสิ้นกิเลส สามารถที่จะนเสนอในรูปของตารางได้ดังต่อไปนี้
ตารางที่ 2.2
แสดงกระบวนการพัฒนาตนตามแนวคำสอนในมงคลสูตรในระดับของการพัฒนาจิตเพื่อความสิ้นกิเลส