INDIANEN NU! ges1
-
3 artikels - Indianenstam krijgt miljoen gulden schadevergoeding
-
Uitleg
Artikel 1
Artikel uit Brabants Dagblad van 20-11-2001
Indianenstam krijgt miljoen gulden schadevergoeding
Door onze correspondent Frans Lindenkamp
BRASILIA - Voor het eerst in de geschiedenis heeft een rechter in de Braziliaanse hoofdstad Brasilia de Braziliaanse staat veroordeeld tot het betalen van een forse schadevergoeding aan een indianenvolk. De 223 leden van de gedecimeerde Kreen-Akarôre stam uit het Amazonegebied kunnen één miljoen gulden tegemoet zien voor het geleden leed tijdens de aanleg van de Transamazone.
Begin jaren
zeventig zagen zij hun woongebied in tweeën gedeeld worden door bulldozers die
dwars door het oerwoud de verbindingsweg Cuiabá - Santarem aanlegden. Justitie
acht het militaire regime uit die dagen direct verantwoordelijk voor de dood
van 175 indianen. Die kwamen om het leven door honger en ziekten geïntroduceerd
door blanke wegenbouwers en door goud- en diamantzoekers, die in hun kielzog
meekwamen. In 1975, één jaar na het eerste contact, waren van de 240 Kreen-Akarôre's
nog maar 65 over. Dat zij de blanke invasie destijds overleefden, is te danken
aan een op touw gezette overplaatsing. Met helikopters verhuisde de regering de
overgebleven inheemsen naar het reservaat van de Xingu-indianen. Pas in 1996
keerden de Kreen-Akarôre's terug naar hun oorspronkelijke woongebied op de
grens tussen de deelstaten Para en Mato Grosso. Dat is nu wettelijk afgebakend.
In zijn vonnis stelt rechter Novély Vilanova da Silva dat het Federale
Regeringsbureau Indianenzaken (Funai) alle schuld draagt voor het drama.
Functionarissen daarvan verkrachtten indiaanse meisjes en introduceerden
alcoholische dranken binnen de gemeenschap. Ana Araújo van de
niet-gouvernementele organisatie Socioambiental toont zich tevreden en denkt
dat de uitspraak de weg opent voor schadeloosstelling aan andere door de staat
gedupeerde indianenvolken.
Saillant detail is dat rechter Vilanova da Silva de vader is van de 24-jarige Antonio Novély. Hij werd verleden week door een jury veroordeeld tot 14 jaar gevangenisstraf samen met drie kornuiten voor het levend verbranden van een indiaan in 1997. Tijdens een 'uit de hand gelopen grap' overgoten de knullen de man met twee liter alcohol. Het slachtoffer, op bezoek in de hoofdstad Brasilia voor de viering van een indiaanse feestdag, was in slaap gevallen in een bushokje, nadat hij de laatste nachtbus gemist had. Na een doodsstrijd van enkele dagen overleed de man aan zijn verwondingen.
Een groot deel van de indianen van nu
leeft in reservaten. De Indianen leven als het ware tussen twee culturen. Aan
de ene kant zijn ze gewend aan de gewoontes en gebruiken van de blanke
Amerikanen maar aan de andere kant zijn ze zich ook sterk bewust van hun
voorouders en hun erfgoed.
In sommige reservaten is alcoholisme een groot probleem. Ook lijden veel
indianen aan ziektes. Meer dan de helft van de indianen ouder dan 45 jaar lijdt
aan suikerziekte.
Verder zijn de omstandigheden in de reservaten vaak slecht. Men heeft weinig
geld en hoewel er wordt beweerd dat indianen tegenwoordig dezelfde rechten
hebben, is dit nog steeds niet altijd het geval.
Toch krijgen de Indianen steeds meer erkenning van hun erfgoed en hun rechten
als oorspronkelijke bewoners van Noord-Amerika. In 1977 werd in Genève en het
Paleis des Nations een driedaagse conferentie gehouden, waaraan meer dan 250
afgevaardigden en waarnemers deelnamen. Voor het eerst in de geschiedenis
konden Indiaanse volken hun stem laten horen voor een internationaal forum. Er
werd een beginselverklaring opgesteld waarin het geheel was opgesplitst. Die
verklaring handelt onder andere over de erkenning van de inheemse naties, de
erkenning van de gesloten verdragen en overeenkomsten in het internationaal
recht en er werden afspraken gemaakt over aanspraak op grondgebied en
milieubescherming.
In 1980 werd in Rotterdam het "Vierde Russell tribunaal aangaande de
rechten van de Indianen in de Amerika's" gehouden. Er waren 45 aanklachten
ingediend, waarvan er 10 werden behandeld. In de conclusies van de
onafhankelijke jury, werden in alle behandelde gevallen ernstige schendingen
van internationale verdragen op het gebied van de mensenrechten vastgesteld. En
hoewel een tribunaal geen echt gerechtshof is, is de uitspraak van grote morele
waarde. Het tribunaal trok in Europa grote aandacht van publiek en pers. Dat
leverde een enorme bijdrage aan de bewustwording ten aanzien van de situatie
van de Indiaanse volken.
Zo zijn er steeds meer van dit soort conferenties en andere bijeenkomsten waardoor
de indianen steeds meer rechten krijgen.
Ook de jeugd is erg belangrijk voor de toekomst van de Indianen. de indianen
zetten zelf scholen op en leren kinderen weer de stamtaal en cultuur. Zij
worden ook betrokken bij acties als het gaat om hun rechten als onafhankelijke
natie. De jeugd wordt mondig en vooral weer trots op hun Indiaan-zijn.
http://scholen.castel.nl/willibrordschool/indianen/indianen.htm
Hoeveel
Indianen zijn er nu nog in Amerika?
Bij de volkstelling van 1990 waren
er in de Verenigde Staten 1.959.234 mensen van inheemse afkomst. Dit is 0,8%
van de Amerikaanse bevolking. Hiervan waren 23.797 Aleoeten, 57.152 Eskimo's en
1.878.285 Indianen. De staat met de meeste Indianen is Oklahoma, die met de
minste West Virginia.
Wat
is een Indianen-reservaat?
Een reservaat is een stuk land dat
'gereserveerd' is voor een Indianen-stam of dorp om er te wonen en het land te
gebruiken. De meeste zijn ontstaan doordat de Indianen-stam een verdrag met de
Verenigde Staten sloot. Het grootste reservaat in de Verenigde Staten is dat
van de Navajo Nation in Arizona, 3x zo groot als Nederland. De kleinste is de
Sheep Ranch Rancheria in Californië, nog geen hectare groot. Er zijn meer dan
300 Indianen-reservaten, -dorpen, -kolonies en -rancheria's in de Verenigde
Staten. Op de pagina Kaart van de VS
zie je waar de reservaten zijn.
Hoeveel
Indianen leven er in reservaten?
22.3% van de Indianen wonen in een
Indianen-reservaat. Daarnaast woont nog eens 10.2% in de vroegere
reservaatsgebieden van Oklahoma, waar de Indianen nog wel als stam
georganiseerd zijn, maar geen gezamenlijk land meer hebben. De anderen zijn
naar buiten de reservaten verhuisd. Veel grote steden in Amerika hebben een
Indiaanse bevolkingsgroep.
Zijn
Indianen burgers van de Verenigde Staten?
In 1924 werden alle Indianen, die
toen nog geen Amerikaans burger waren, per wet genaturaliseerd. Tweederde van
de Indianen was dat echter toen al, bij verdrag of bij eerdere wet. Sommige
Indianen erkennen deze wet uit 1924 niet, omdat ze vinden dat ze nog steeds lid
van hun eigen (Indiaanse) volk zijn. De volken van de Haudenosaunee
Confederatie geven bijvoorbeeld uit hun eigen paspoort uit. Vaak zeggen
Indianen, dat ze een soort dubbele nationaliteit hebben.
Dragen
Indianen nog steeds hun traditionele kledij?
Indianen dragen tegenwoordig net
als wij westerse kleren. Spijkerbroek, gympen en baseball-petjes zijn favoriet,
maar wel vaak met Indiaanse motieven. Bij pow wows (Indiaanse dansfeesten) zie
je mensen min of meer traditionele outfits dragen die vaak gebaseerd zijn op de
kledij van het prairiegebied.
Spreken
alle Indianen één taal?
Er bestonden ten tijde van Columbus
ongeveer 300 verschillende Indianentalen in de huidige Verenigde Staten. Deze
talen vallen uiteen in acht grotere taalgroepen, zoals Algonkin, Uto-Azteeks en
Siouan. Deze talen waren onderling onverstaanbaar. Op dit moment worden er nog
zo'n 250 Indiaanse talen gesproken in de Verenigde Staten. Ongeveer een derde
van de Indianen spreekt z'n eigen taal nog.