|
|
Het gaat slecht met de wereld: door een bijzondere stand van de planeten wordt de wereld geteisterd door aardbevingen, springvloeden en orkanen. Bovendien is er de continue dreiging van een nucleaire oorlog. De combinatie van een nucleaire oorlog en het heersende natuurgeweld zou het einde van de wereld betekenen. De Nederlandse veiligheidsdienst SST, die naast die BVD opereert, krijgt drie tapes in handen, waarop een gesprek staat dat door een aantal mensen in een hotel wordt gevoerd. Het gesprek gaat over een plan om de gevaarlijke toestand in de wereld te be�indigen. De sprekers willen de mensheid ontdoen van de domme, niet denkende massa. Het lijkt borrelpraat, maar het hoofd van de SST, Locker, legt een verband met het raadsel van een Belgisch dorpje, waar onlangs in een nacht de Vlaamse helft van de bevolking overleed. De oorzaak is nooit achterhaald, maar Locker legt het verband met een televisieprogramma waar de overleden Vlamingen naar hebben gekeken en de overlevende Walen niet naar hebben gekeken. Het kijken naar het televisieprogramma heeft een soort kortsluiting in de hersenen veroorzaakt. Al snel vindt de SST uit dat de personen die op de tapes te horen zijn tot de familie Vickers behoren. De Vickers hebben allemaal bijnamen: Tiran, Heks, Tranendal, Lafaard. Lafaard is de belangrijkste. Hij heeft een leidinggevende positie bij de NATO. |
|
|
Als de Vickers in Zuid-Korea verschijnen en contact leggen met een terroristische organisatie die bezig is om atoombommen in koffers in stationskluizen te verstoppen met het kennelijke doel om de economische macht Zuid-Korea uit te schakelen ten gunste van Japan, neemt de Koreaanse geheime dienst contact op met Locker om informatie over de Vickers te verkrijgen. Dit is aanleiding voor Locker om meteen naar Korea te vertrekken. Hij vermoedt dat het gebeurde in het Belgische dorp slechts een test was voor de Vickers en dat zij in Korea hun echte plan zullen uitvoeren: het uitroeien van een groot deel van de wereldbevolking. Locker neemt zijn medewerkster Alice mee, voor wie hij onlangs een bijzondere interesse heeft ontwikkeld. Doordat Singapore en omgeving geteisterd wordt door een aardbeving moet hun vliegtuig uitwijken naar een uithoek in de rimboe. Locker en Alice zijn gedwongen de nacht in een hotelkamer met maar ��n bed door te brengen. En jawel, er ontstaat iets moois tussen hen. Ondertussen zijn de Vickers bezig met de voorbereidingen van hun plan. Zij willen hun uitvinding toepassen tijdens de televisie-uitzending van de Wereldshow, een programma dat over de gehele wereld zal worden uitgezonden. Daarmee zal iedere kijker met een lager IQ dan 120 overlijden. De Vickers weten evenwel niet dat de terroristische organisatie die hen helpt bezig is met het tot ontploffing brengen van atoombommen in Zuid-Korea. De terroristische organisatie weet weer niet dat het plan van de Vickers haar plan mogelijk zou kunnen beinvloeden. Als de niet opgespoorde atoombommen in Korea ontploffen, bevinden Locker en Alice zich op zee. Per schip volgen zij de Vickers naar een eiland waar zich een zendstation van de televisie bevindt. Zij zijn echter niet in staat om de uitvoering van het macabere plan van de Vickers te voorkomen. Als vervolgens wereldwijd massa�s mensen beginnen te sterven, denken de leiders van de Verenigde Staten en de Sovjet Unie dat de ander een oorlog is begonnen met een geheim wapen. Voor beide landen is dit aanleiding om de ander te met nucleaire wapens te bestoken. De reeds door natuurgeweld geteisterde aarde kan dit niet aan. De nucleaire oorlog katalyseert het natuurgeweld en als gevolg daarvan verandert de stand van de aarde en beginnen continenten te schuiven. Dit is het einde van de wereld� of toch niet, er zijn in elk geval twee overlevenden: vanuit de presidenti�le schuilkelder weet het koffiemeisje van de Amerikaanse president via de hotline contact te leggen met de schoonmaker uit het Kremlin, die zich eveneens in een schuilkelder bevindt. Een nieuwe Adam en Eva?
Begin jaren �80 verschenen er vele rampenfilms en werd het denken sterk beinvloed door de Koude Oorlog en de daarmee samenhangende angst voor een nucleaire oorlog. Dit was toen ook een belangrijk thema in het werk van Thijssen. Hij schreef het non-fictie werk �Gids om te overleven� (na natuurgeweld en na het vallen van de atoombom op Rotterdam!) en de twee romans �Pion� en �Eindspel� die beide een apocalyptisch thema hadden. Het in 1979 verschenen �Pion� ging over het verdwijnen van de eerste levensbehoefte zuurstof en �Eindspel� gaat over de verwoesting van de aarde als gevolg van de combinatie van natuurgeweld en een nucleaire oorlog.
Omdat in bijna ieder hoofdstuk van �Eindspel� de locatie en de optredende personen veranderen, is in het begin van het boek niet meteen duidelijk wie de echte hoofdpersonen zijn en waar de plot om draait. Mogelijk dat lezers daarom na het lezen van slechts enkele bladzijden afhaken. Dat is jammer, want �Eindspel� verdient het zeker om gelezen te worden. Indien de lezer verder leest zal hij/zij immers ontdekken dat �Eindspel� een on-Hollands boek van internationale allure is. Waarom is het nooit vertaald? Als het boek in het Engelse taalgebied was verschenen, had het zeker een groot publiek bereikt. Vooral het einde is verrassend. Je zou � volgens de clich�s - verwachten dat de helden Locker en Alice op het allerlaatste moment de algehele vernietiging van de wereld zouden weten te voorkomen, maar zij sterven juist en de wereld gaat ten gronde. De ontmoeting van het koffiemeisje en de schoonmaker maakt dat het boek niet in algehele mineur eindigt. Er gloort nog iets van hoop.
In de Leeuwarder Courant van 28 november 1981 schreef Ab Visser over het boek:
�Heel knap in zijn soort is de nieuwe thriller van de zeer vruchtbare, in Ierland wonende auteur Felix Thijssen. (�) `Eindspel� is behalve een psychologische thriller ook een rampenverhaal, met een schokkend apocalyptisch einde, in de trant van de in de mode zijnde rampenfilms. Het komt misschien doordat Thijssen, de `schrijvende boer�, al zo lang in het buitenland woont (voor Ierland woonde hij in Frankrijk) dat zijn thriller een internationale allure heeft, die niet onderdoet voor de vertaalde buitenlandse thrillers in het genre die er op de markt komen.
De roman bestaat eigenlijk uit twee elkaar overlappende verhalen. Er is een groep utopistische terroristen die de wereldbevolking wil decimeren en niet voor massamoord terugdeinst en een serie escalerende natuurrampen. Regeringen en geheime diensten aller landen weten zich geen raad meer. De apocalyps krijgt gestalte in de figuur van Locker, een hoge Haagse ambtenaar en zijn grote liefde op de valreep. Op uiterst suggestieve wijze schildert Thijssen de rampentoestand en de radeloosheid van het mensdom.
Bij het gruwelijk perspectief dat het boek biedt, zakt een somber boek als Orwell�s `1984� in het niet. Toch eindigt het boek niet helemaal in mineur. Ik zal niet verklappen hoe, maar daardoor legt men dit boek ten slotte toch met een bevrijdende glimlach terzijde.�
�Thijssen vertrekt uit het heden (�) en brengt een boeiende politieke thriller die Oost en West omspant. (�) Opmerkelijk is de koele, bijna afstandelijke wijze waarop Thijssen zijn roman tot een klimaks brengt, een bewuste objektiviteit die het gebeuren nog doordringender maakt.�
(Eddy C. Bertin, SF gids, januari 1982)
�Een moderne science-fictionthriller met een sociale boodschap. Goed geschreven, maar verward van compositie. De auteur heeft er teveel bij willen halen waardoor het hoofdmotief aan overtuigingskracht verliest. Bovendien zal de draad van het verhaal voor veel lezers praktisch niet te volgen zijn.�
(Mr. M. Wijnstroom, Prisma Lectuurvoorlichting 1981) |
|