::Barometre::
|
Yeni hoca, cevabin aslinda dogru olduguna
fakat kayda deger bir fizik bilgisinin varligini gostermedigine karar
verdi.Sorunu cozmek uzere ögrencinin en azindan asgari bir temel fizik
bilgisi olup olmadigini anlamak icin ona alti dakika vererek sorunun sözlü
cevabini vermesi kararini aldi. |
Bu soru Kopenhagen daki bir
Universitenin fizik sinavindan alinmistir: "Bir gokdelenin yuksekligini
barometre ile nasil bulursunuz, anlatiniz." Ogrencilerden birinin cevabi:
"Barometrenin ucuna bir ip baglarsiniz. sonra gokdelenin tepesinden asip
sallarsiniz.Barometre yere degdiginde ipin boyuyla barometrenin boyunun
toplami gokdelenin yuksekligini verecektir."Bu oldukca orijinal cevap
hocayi cileden cikartmaya yetti ve ogrenci dersten kaldi.Ogrenci cevabinin
dogrulugu konusunda itirazda bulundu ve Universite durumu cozmek icin baska
bir hoca gonderdi. Yeni hoca, cevabin aslinda dogru
olduguna fakat kayda deger bir fizik bilgisinin varligini gostermedigine
karar verdi.Sorunu cozmek uzere ögrencinin en azindan asgari bir temel fizik
bilgisi olup olmadigini anlamak icin ona alti dakika vererek sorunun sözlü
cevabini vermesi kararini aldi.Ilk bes dakika genc sessizlige gomuldu.Alni
dusunceden kiris kiris olmustu.Hoca zamanin tukenmekte oldugunu
hatirlattiginda genc cesitli cevaplarinin oldugunu fakat hangisini
kullanacagina karar veremedigini soyledi.Tekrar acele etmesi tavsiye edilince
genc soyle cevapladi:"Ilk olarak, barometreyi gokdelenin tepesine
cikartip kenarindan asagi birakip yere inene kadar gecen sureyi olcersiniz. Binanin yuksekligi(H=0.5x g x t
kare)formulu uygulanarak hesaplanabilir. Fakat barometre icin kotu bir
secim..." "Veya gunes parliyorsa, barometrenin yuksekligini
olcersiniz.Sonra onu bir yere dikip golge uzunlugunu ve sonra da gokdelenin
golge uzunlugunu olcebilirsiniz. Bundan sonrasi basit bir orantiyi
cozmek olacaktir" "Fakat bu konuda gok
bilimsel bir cevap istiyorsaniz barometrenin ucuna bir sicim baglayip onu bir
sarkac gibi sallandirabilirsiniz;once yer seviyesinde daha sonra da
gokdelenin tepesinde.Yuksekligi T=2pi kare kvk (I/g) formulundeki farktan
yararlanarak bulabilirsiniz." "Yahut da gokdelenin
disarisinda bir yangin cikis merdiveni varsa barometreyi bir cetvel gibi
kullanarak yukariya cikarken gokdelenin boyunu barometre yuksekligi
biriminden sayip bunlari toplayabilirsiniz." "Eger ille de SIKICI ve
ortodoks olmak istiyorsaniz, tabii ki barometre ile gokdelenin tepesindeki ve
yer seviyesindeki basinci olcer milibar cinsinden cikan farki feet'e
cevirebilirsiniz ve yuksekligi bulursunuz." "Ancak bizler daima zihnin
bagimsizligi ve bilimsel metodlar kullanma konusunda tesvik edildigimiz
icindir ki en iyi yol suphesiz hademenin kapisini calmak ve yeni bir
barometre isteyip istemedigini sorarak gokdelenin yuksekligini soylemesi
durumunda ona bu barometreyi verecegimizi soylemek olurdu." Ogrencinin adi : Niels Bohr, Fizik'te nobel odulu
kazanan tek Danimarkali. Zekanin bir siniri vardir ama ahmakligin yoktur... ALBERT EINSTEIN |
Geri:: |
Ó2002