::Aziz Nesin::
|
Aykirilik bir meziyet yeri
geliyor . Bunu marifet sananlarin hakli oldugunu bile dusunmek yanlis olmaz. Aykirilik onun kaninda vardi. Bir
yasam felsefesi , degisikli adina ugrunda olunen bir felsefesi olabiliyordu. Siradan olmamak bu sanirim.
Entellektuel olabilmek bu ... |
Aziz Nesin1915-1995 1915 (20
Aralik) Istanbul, Heybeliada'da dogdu.
1925
Istanbul'da Süleymaniye'de 'Kanuni Sultan Süleyman Iptidai Mektebi'nin
3.sinifina girdi. (Sonradan okulun
adi, Istanbul 7. ilkokul oldu.) 1935
Kuleli Askeri Lisesi'ni bitirip Harp Okuluna geçti. 1937
Ankara'da Harp Okulunu bitirip astegmen oldu. 1941
2.Dünya Savasi yillarinda 2 yil Trakya'da çadirli ordugahta görev yapti. 1942
Erzurum Mustahkem Mevkii Istihkam Tb.Bölük Komutanligina atandi. Bir bomba kazasinda yaralandi. Erzincan'da depremde yikilmis olan ordu
cephaneliginin bosaltilmasiyla görevlendirildi. 1944
Ankara'da Harp Okulu'nda açilan ilk tank kursuna katildi. 1944
Zonguldak'ta uçaksavar top mevzileri yaptirmakla görevlendirildi. 1945
Askerlikten ayrildiktan sonra Karagöz Gazetesinde ve Yedigün Dergisinde
redaktörlük ve yazarlik yapti, profesyonel olarak yazarliga basladi. 1945 Tan
Gazetesi'nde köse yazarligina basladi.
(4 Aralik'ta tek parti iktidari üniversite gençlerine Tan Gazetesi'ni
yaktirdi.) 1945
Yayinlanmis ilk bagimsiz yapiti 'Parti Kurmak Parti Vurmak' adli 16 sayfalik
brosürü çikti. 1946
Sabahattin Ali ile birlikte Markopasa ve süregi olan gülmece gazetelerini
çikardi. 1947
Bursa'ya sürgün edilerek güvenlikte gözaltinda tutuldu. 1948
Ikinci kitabi olan 'Azizname' adli taslama kitabini çikardi. Bu kitap için Istanbul 2.Agir Ceza
Mahkemesinde dava açildi. 4 ay
tutuklu olarak süren dava sonunda aklandi.
1949
Ingiltere Prensesi Elizabeth, Iran Sahi Riza Pehlevi, Misir Krali Faruk her
üçü birden Ankara'daki elçilikleri araciligiyla Türkiye Disisleri
Bakanligi'na resmen basvurarak, bir yazisinda kendilerini asagiladigi saviyla
aleyhine dava açtilar. 6 ay hapse
mahkum edildi ve ceza infaz edildi. 1952
Istanbul'da yeni kurulmaya baslanan Levent'te bir dükkan kiralayarak Olus
Kitabevi'ni açti. Sabahlari
Levent'teki evlere gazete dagitiyordu.
1953 Iki
küçük çocuguyla birlikte Levent'teki kitabevinden geçimini saglayamayinca
Beyoglu'nda Bursa Sokagi'ndaki yeni yapilmis hanin bir odasinda 'Paradi
Fotograf Stüdyosu'nu bir ortagi ile birlikte kurdu. 1955 6-7
Eylül faciasi olarak tarihimize gelen Istanbul'daki azinliklarin ev ve
dükkanlarinin korkunç yikimina suçlu aranmaya baslanmisti. Aziz Nesin'de suçlu olarak Sikiyönetimce
tutuklandi. 1955 Halil
Lütfü Dördüncü'nün 'Yeni Gazetesi'nde köse yazarligina basladi. 1956
Italya'da (Bordighera'da) yapilan uluslararasi (yirmi iki ulus) gülmece
yarismasinda birincilik ödülü olan Altin Palmiye'yi 'Kazan Töreni' adli
öyküsüyle kazandi. 1957 Yine
Italya'daki ayni uluslararasi yarismada 'Fil Hamdi' adli Öyküsüyle ikinci kez
birincilik ödülü olan Altin Palmiye'yi kazandi. 1960
Italya'da kazandigi ilk Altin Palmiye'yi devlet hazinesine bagisladi. 1961 Tanin
Gazetesi'nde köse yazarligina basladi.
1961 Zübük
adli haftalik bir gülmece gazetesi çikarmaya basladi. 1962
Sahibi bulundugu Düsün Yayinevi anlasilamayan bir nedenle bir gece
yandi. Üst fiyatlari 3 milyon lira
olan (bugünkü para degeriyle en az yarim milyar lira) depodaki kitaplari
yandi. 1965 Elli
yasindayken ilk kez pasaport alabildi, ve yurtdisina çikti. Çagrili oldugu Berlin ve Weimar'daki
Antifasist Yazarlar Toplantisi'na katildi.
Alti ay süren bu ilk yurtdisi gezisinde, Polonya, Sovyetler Birligi,
Romanya ve Bulgaristan'a gitti. 1966
Bulgaristan'da yapilan uluslararasi gülmece yarismasinda birincilik ödülü
olan Altin Kirpi'yi 'Vatani Vazife' adli öyküsüyle kazandi. 1968
Milliyet Gazetesi'nin açtigi Karagöz oyunu yarismasinda 'Üç Karagöz' oyunuyla
birincilik ödülü aldi. 1969
Moskova'da yapilan uluslararasi gülmece yarismasinda 'Insanlar Uyaniyor' adli
öyküsüyle Krokodil birincilik ödülü kazandi.
1970 Türk
Dil Kurumu'nun oyun ödülünü 'Çiçu' adli oyunuyla kazandi. 1972
Kimsesiz çocuklari yetistirmek için Nesin Vakfi'ni kurdu. 1974
Asya-Afrika Yazarlar Birligi'nin Lotus ödülünü kazandi. 1975 Lotus
ödülünü almak için Filipinler'in baskenti Manila'da yapilan törene
katildi. 1976
Bulgaristan'da Gabrovo kentinde düzenlenen gülmece kitabi uluslararasi
yarismasinda birinciligi elde ederek Hitar Petar ödülünü kazandi. 1977
TürkiyeYazarlar Sendikasi Baskani seçildi.
1978
'Yasar Ne Yasar Ne Yasamaz' adli romaniyla Madarali roman ödülünü
kazandi. 1982
Vietnam'daki Asya-Afrika Yazarlar Birligi toplantisindan dönüste Moskova'da
kalp hastaligindan hastaneye kaldirildi.
'Kalp Hastaliklari Arastirma Merkezi'nde bir ay kalarak tedavi
gördü. 1983
ABD'de Indiana Üniversitesi'nin düzenledigi uluslararasi toplantiya
çagrildi. Pasaportu geri alindigi
için bu toplantiya katilamadi. 1984 (20
Aralik) San Sinema Salonu'nda 70.
Dogumgünü töreni yapildi. 1984
Aydinlar Dilekçesi girisiminde bulundu.
1985 Ekin
A.S'nin kurulmasi girisiminde bulundu.
1985
Ingitere'de PEN Kulüp onur üyeligine seçildi. 1985
TÜYAP'in düzenledigi 'Halkin Seçtigi Yilin Yazari' ödülünü kazandi. 1989
'Demokrasi Kurultayi'nin toplanmasinda etkin görev aldi. Olusturulan 'Demokrasi izleme Komitesi'nin
iki baskanindan biri oldu. 1989
Sovyet Çocuk Fonu'nun ilk kez verilen 'Tolstoy Altin Madalyasi'na deger
görüldü. 1990 (19
Mart) Ankara'da Sanat Kurumu'nda 75.Yasi kutlandi. 1991 -
1995 Yogun etkinliklerle geçen yillar.
1995 5
Temmuz Çesme'deki imza günü sonrasi, saat 01.05'te öldü. Siirleri: Acinin
duvari asilinca Arkadasim Badem Agaci Bagisla Bosuna Çocuklarima Çogalmak
Dogumgünü telgrafi Kendime ögüt Okul Ölüme egilmek Sen söylemeden de
biliyorum Son istek Susarak Yok Yoklugundaki sen |
Geri:: |
Ó2001