ÇANAKKALE'DE KAYBOLAN ALAY

"Bölükler Anzak Koyu'na çıkarken 1915'te Gelibolu'da yartlar korkunçtu: 
Dizanteri,erleri yere yıkıp, her tarafa cesetler yayıldıkça, 
kabus büyüyordu..." 

10 Ağustos 1915 Çanakkale... Güneşin göz kamaştıran parlaklığı, 
topların bitmez, tükenmez gürlemelerine karışıyor... 
Gelibolu Savaşı'nın son dönemi, Cehennemi Çanakkale'ye taşımış... 
Siperler fırın gibi... Savaş kokusu ile dolu sıcak bir rüzgar, 
ovada eserken, ince bir koz tabakasını da havaya kaldırıyor. 
Yiyeceklerin, siperlerin, ölü ve yaralıların üzerine bulutlar 
halinde çöken iri yeşil sinekler, dizanteriye yakalanan 
İngiliz askerlerini büsbütün perişan ediyor... 
Ve Mehmet Akif'in dediği gibi 
"O ne müthiş tipidir ki; savrulur enkazi beşer" 


İNGİLİZ KOMUTAN YENİLECEKLERİNİ ANLAYINCA 

İngiliz askeri tarihinin en büyük yenilgilerinden birine adım adım 
yaklaşıyor. İngiliz komutan Sir Ian Hamilton, korkunç bir yenilgiye 
uğrayacaklarını sezmiş, savaşı kazanmanın tek yolunu, taze kuvvetlerle 
birlikte yapılacak büyük bir saldırıda görmüştü. 


NORFOLK ALAYI GELiYOR 

Kraliyet Norfolk Alayı, taze kuvvetlerin bir parçası olarak 
29 Temmuz 1915'te İngiltere'de gemilere bindirildiler. Savaş 
tecrübeleri yoktu. Ordu mensuplarınca tatil gecebi askerleri diye 
anılan savunma birliklerine bağlıydılar. Norfolk alayı, savaş hattı 
gerisinde iklime alışmaları için bekletilmeden 10 Ağustos günü 
Suvla Koyu'nda unutulmaz bir macera yaşamak hayali yerine, 
cehennemi andıran kabusla kucaklaştılar. 


BAŞLARINA GELECEKTEN HABERSiZ 

Sahile yakın bir yerdeki tuz gölü, kavurucu yaz güneşinin etkisi 
ile kurumuş ve güneşin parlaklığını ve ısısını ayna gibi Norfolk 
alayının üzerine yansıtıyordu. Kuzeydeki Kireçtepe, iki yanında 
Kavaktepe ve Tekketepe, güneydeki Saribayır arasında kalan Suvla 
düzlüğü, dev bir arenayı andırıyordu. İngiltere'nin Dereham Kasabası'nda 
toplanan Norfolk alayı 4. ve 5. taburları, anayurtlarından uzak bu 
topraklarda, kendilerinden önce gelenlere mezar olan bölgede şaşkına 
döndüler. Savaşta herşey olabilirdi ama, Norfolklular, savaşın dışında
başlarına gelecek olayı asla düşünemezlerdi... 


iNGiLiZLERiN BOŞUNA HÜCUMLARI 

Sir Hamilton, Tekke ve Kavaktepeleri'ne bir gece karanlığında ani ve 
hızlı bir saldırı yapmayı plânlamıştı. Bu iş için 12 Ağustos gecesi 
54. tümen ilerlemeye başladı. İçlerinde Norfolk tugayı da bulunuyordu. 
Tepelerin yamacına kadar gelecekler ve şafak sökerken saldırmak üzere 
hazırlanacaklardı. Fakat, gece yürüyüşünün yapılacağı bölgede, 
Küçük Anafarta Ovası denilen yerde, Türk askerinin pusuya yattığı 
sanılıyordu. Bu yüzden Bir Norfolk tümeni önden yolu açsın diye 
12 Ağustos öğleden sonrası harekete geçti. 
Bu öncü tümenin ilerleyişi tam bir bozgunla sonuçlanmıştı. 
Gelibolu savaşında İngilizler'in gösterdiği şaşkınlık ve beceriksizlik,
topçu atışının 45 dk. önce başlamasına neden oldu. Boşuna cephane 
harcayan İngilizler, savaş alanınıda hiç incelememişlerdi.
Araziyi bilmiyorlardı. Hedeflerin yerini çalakalem belirlemişlerdi.
Gücünden habersiz oldukları Türk birliklerini yarımadanın diğer 
tarafında çizilmişti. 4. Norfolk Taburu, geride olmak üzere 163. tümen,
gün ışığında çıplak ovayı geçmeye çalışmanın bariz bir hata olduğunu 
anladığında, ancak 900 m ilerleyebilmişti. Türkler'in direnci, 
İngilizler'in tahmin ettiğinden çok daha büyüktü. İngiliz tümenin 
büyük bir kısmı yoğun makineli tüfek atışı altında kaldığı için oldugu
yerde çakılmıştı. Ancak sağ tarafta yer alan 5. Norfolk taburu daha az
bir mukavemetle karşılaştığı için ilerlemeye devam etti... 


BULUTUN iÇiNE DOĞRU 

İşte tam bu sırada 22 kişilik bir Yeni Zelanda sahra birliğinin gözleri
önünde Norfolk alayinin 4. taburuna bağlı çok sayıda asker, 
karşılarındaki tepeye yürümeye başladı. Tepenin üzeri ekmek somunu
biçimli beyaz bir bulutla kaplıydı. İngiliz askerleri, yavaş yavaş 
tepeye yaklaştılar ve bulutun içinde kayboldular. Son asker de bulutun 
içine girdikten sonra, bulut sanki kargosunu almış gibi yavaşça 
havalandı ve rüzgarın aksi yönüne doğru hareket etti... 
Dahası gökyüzünde bu bulutun kopyası olan 3-4 bulut da rüzgara rağmen 
yerlerini koruyorlar. Ve sanki diğer buluta eskortluk ediyorlar... 


KOMUTAN HAMILTON ANLATIYOR 

Kumandan Hamilton, İngiliz Savaş Bakanı Lord Kitchener'e gönderdiği 
telgrafta, olayı şöyle anlatıyordu: 
"Savaş sırasında, 163. tümen her bakımdan üstün olduğu bir anda, çok 
garip bir şey meydana geldi... Türkler'in zayıflamakta olan 
kuvvetlerine karşı, Albay Sir H. Beauchamp, cesur ve kendinden emin 
bir subay olarak büyük bir gayretle, hızla ilerledi ve savaşın en güzel
kısmı böyle başladı. Mücadele daha kızışmış ve iyice kızışmıştı. 
Bu askerlerin çoğu yaralı ve susuzluktan perişan bir haldeydiler. 
Bunlar, kampa ancak gece vakti geri dönebildiler. Fakat, Albay, 
16 subayı ve 250 askeriyle önüne düşmanı katmış, 
hızla ilerlemesine devam ediyordu... Daha sonra bunlardan hiçbir haber
alamadık.Ormanlık bölgeye hücum ettikten sonra gözden kayboldular ve 
sesleri de duyulmadı. İçlerinden hiç biri geri dönmedi." 
267 kişi, hiç bir iz bırakmadan kaybolup gitmişti. 


YENİLGİ KAÇINILMAZ OLDU 

O gün öğleden sonra başlayan ilerleyişin başarısızlıkla sonuçlanması, 
Sir Ian Hamilton'ın savaşı kendi lehine döndürme ümidini de yok etmişti. 
Böylece, 1915 yılı sonunda Müttefik Kuvvetler, geri çekilerek, 
büyük bir yenilgiye uğradılar. Gelibolu savaşı, sekiz buçuk ay sürdü.
Ve 46 bin askerin ölümüyle sonuçlandı. O zamanın savaşları için, 
korkunç bir rakamdı bu. 1916'da İngiliz Hükümeti, savaşın kaybedilme 
nedenlerini araştırmak üzere, resmi bir kurulu görevlendirdi. 


GİZLENEN RAPOR 

Gelibolu Kurulunun Son Raporu adı altında baştan aşağı sansür 
denetiminden geçmiş bir rapor, önce 1917'de ve daha sonra da 1919'da 
yayınlandı. Raporun aslı, 1965 yılına kadar ortaya çıkarılmadı. 
1918 sonunda, İngilizler, Gelibolu'ya sanki galip gelmişçesine geri 
döndüler. İşgal Kuvvetleri'nin bir askeri savaş alanında gezinirken, 
Kraliyet Norfolk Alayi'na ait bir rozeti buldu. Çevrede yaptığı bir 
soruşturma sonunda, bir Türk çiftçisinin kendi arazisinde bulduğu bir 
sürü cesedi, yakındaki bir dereye attığını öğrendi. 


DOSYA KAPANMADI 

8.5 ay süren Çanakkale Savaşı Boğaz'in iki yani için de tam bir 
cehennem olmuştu. Savaşın tarihi yazıldı. Ölenlerin , yaralıların, 
kayıpların sayısı tespit edildi. Fakat bir tek şey, özellikle 
unutulmadı. Kaybolan Norfolk Alayı Askerleri... İkinci dünya savaşından
kalan Philedelphia Efsanesi gibi bu savaştan da bu olay tüm gizemiyle 
kalmıştı ortada. Bir çok kitapta bu olaya geniş yer verilir hatta 
bazıları bunun Çanakkale Savaşı'nın kendisinden de önemli olduğunu 
düşünüyor. Philedelphia 2. deneyinde de Eldridge 'in ilk görüldüğü 
limanın NORFOLK olması sanki bu isimde bir şey var diye düşündürüyor. 
Güncel bir konu Titanik... Herkes filmini konuşuyor ama arkada 
inanılmaz bir tarihi gizem var. Olaydan bir asır kadar önce bir yazar 
kitabının içeriğini bir transatlantiğin üzerine kurmuştu. 
Romanında dev bir transatlantik Avrupa-Amerika seferine çıkıyor ve bu 
ilk seferinde gemi evet bir buz dağına çarparak batıyor. Romandaki 
geminin adı TITANIA ve ölçüleri aşağı yukarı Titanik ile aynı.