| İnternet Terimleri Sözlüğü |
|
DİĞER BİR TERİMLER SÖZLÜĞÜ
Account:
İnternet' e bağlanmak için İSS' lerden aldığımız şifreli kullanıcı hesabı.
Anakart :
Bilgisayarın bazını oluşturan, diğer birimlerin çalışmasını sağlayan en önemli eloktronik devre.
Animated :
Web sayfalarında bulunan hareketlendirilmiş resim, yazı ya da ikonlar.
Application :
Bir yazılımın uygulanabilen en küçük parçası.
Arayüz :
Bilgisayarda bir yazılımı kullanabilmeniz için oluşturulan menüler, butonlar ve grafik ortamı.
Applet :
Bağlanılan internet adresinde hazır olarak duran Java dilinde yazılmış programların derlenmiş şekli.
ATM (Asynchronous Transfer Mode) :
Paket anahtarlama teknolojisi. ATM, verileri byte büyüklüğünde hücrelere (cell) ayırır ve aynı zamanda 53 hücrelik paketler halinde iletir.
Attachment (Eklenmiş Dosya) :
Normal e-posta lara dosya ekleyerek gönderme işlemidir.
Beta :
Bilgisayar dünyasındaki programların geliştirilme ve test aşamasında olduklarını gösteren sıfat.
Bitmap :
Bilgisayar ekranında bir resmi görüntülemek için gereken tüm renk bilgilerinin verildiği resim formatlarına verilen ad.
Bios (Basic input output system) :
Bilgisayar ilk açıldığında anakart ve üzerindeki kartları tanıyan ve bunlar hakkında işlemciye bilgi veren küçük bir programdır. Anakart üzerindeki silinmeyen hafıza üzerinde yani ROM da bulunur.
Browser :
Tarayıcı. İnternet adreslerine ulaşmayı ve sağlayan program.
Bug :
Bir program üzerinde yazım hatasından kaynaklanan sistem açığı, hata.
Bus Hızı (Bus Speed) :
Anakart üzerindeki işlem akış hızı.
Chipset :
Anakart üzerinde bulunan ve veri akışını kontrol eden işlemcilere ve markalarına verilen ad.
CPU (Central Processing Unit) :
Bilgisayarın hesaplamalarını yaptığı ana chip' e verilen isim.
Cookie :
Browser tarafından kullanıcıya gönderilen ve kullanıcının hard diskine yerleşen küçük bir dosya. Bu dosya ziyaret edilen site hakkında tarih, kullanıcı adı, ziyaret saati gibi bilgileri içerir.
Cyberspace :
Bu deyim, bilgisayar ağlarında bulunan tüm bilgi kaynaklarını anlatmak için kullanılır.
Data :
Manyetik ortamdaki her türlü bilgiye verilen ad.
DIMM (Dual Inline Memory Modules) :
Yeni model anakartlar üzerinde 12 nsec altında erişim hızı sağlayan 168 pin lik Ram modülleri.
Diagnose :
Teşhis etmek. Diagnostic yazılımları, bilgisayarlarda meydana gelebilecek problemlerin teşhisi için kullanılırlar. Bu programlar çok çeşitlidir. Sadece donanım ve yazılımı kontrol eden programlar mevcuttur. Örneğin "Scandisk" hard diski kontrol eden ve bulduğu problemleri düzelten bir teşhis programıdır.
Domain Name :
Bir internet bölgesini tanımlayan ve benzeri olmayan bir adrestir.
DPI (Dot Per Inch Square) :
Uzunluk birimi olan inc ölçüsü cinsinden bir inc karede bulunan nokta miktarı.
DNS (Domain Name System) :
İnternet' e bağlı birimleri yani host ları gruplandırmaya yarayan adlandırma sistemi.
Driver :
İki ayrı anlamda kullanılır. İlki bilgisayara bağlı olan hard disk sürücüsü. Diğeri, bir bilgisayar parçasının bilgisayara tanıtılması için kullanılan ve parça üreticisi tarafından sağlanan küçük program.
DVD (Digital Video Disc) :
Fiziksel olarak CD ile aynı boyutlarda olan ancak çift katlı ve çift taraflı olan disk.
EDO (Extended Data Output) :
Eski model pentium anakartlar üzerinde yer alan 72 pinlik 60 nsec hıza sahip ram tipi.
Elektronik Para (e-para, e-cash) :
Elektronik para , bir bilgisayar kullanıcısının sabit diskinde kendi adına kayıtlı bulunan ve internet üzerinden yaptığı alışverişlerde harcayabileceği para.
Elektronik Posta (e-posta, e-mail) :
Elektronik posta, posta işlemlerinin bilgisayar ortamında yapılması.
Ethernet :
İnternet' in yüzlerce katı hızında ki yerel ağ.
Extract :
Sıkıştırılmış bir dosyayı açmak veya genişletmek. Winzip veya diğer sıkıştırma programları bir dosyayı açmak için bu terimi kullanır.
FAQ (Frequently Asked Question) :
Sıkça sorulan sorular.
Favorites :
İnternet Explorer' da kullanılan sevilen sitelerin bilgisayarda tekrar kullanımı için kısayol oluşturulması.
Feed :
Bilgi beslemesi
Finger :
Diğer internet bölgelerindeki kişileri bulmak için kullanılan bir yazılım aracı.
Firewall (Güvenlik Sistemleri) :
Firewall, internet üzerinden bağlanan kişilerin bir sisteme girişini kısıtlayan, yasaklayan bir bilgisayar ve üzerindeki yazılıma verilen genel addır.
Format :
Dilimizde biçim denilen bu sözcük aynı zamanda bilgilerinizi depoladığınız bir sabit sürücüdeki bilgilerin silinerek sıfırlanması anlamına da geliyor.
Frame Relay :
Verilerin çok yüksek hızlarda dijital ağlar üzerinden iletilmesini sağlayan bir teknoloji.
Freeware :
Shareware ile aynı özelliklere sahip ama üreticisi tarafından ücret talep edilmeyen uygulamalar.
FSP (File Send Protokol) :
FTP' ye alternatif olarak geliştirilen bir protokoldür. FTP ye karşı olan en büyük üstünlüğü, yarıda kalan bir dosya transferi işlemine kaldığı yerden devam edebilmesi.
FTP (File Transfer Protokol) :
İnternet' e bağlı bir bilgisayardan bir diğerine dosya aktarımı yapmak için geliştirilen uygulama programları.
Gateway :
Birbiriyle uyumlu bilgisayar ağları arasında bilgi akışının yapıldığı yol.
Gif :
Resimleri sıkıştırma olmadan kaliteli bir biçimde saklamaya yarayan grafik formatı.
Gopher :
Genellikle text tabanlı (düz yazı) bilgilere menüler yardımıyla kolayca ulaşılmasını sağlayan bir sistem ve bu sistemin kullanıldığı TCP/IP protokolü.
Guest :
Kullanıcının kayıt zorunluluğu bulunan bir sitede sınırlı biçimde gezebildiği konum.
Hacker :
Bilgisayar ağlarına, açıklarını kullanarak izinsiz olarak giren kimselere verilen ad.
Home Page :
Bir sitenin ana sayfası.
HTML (Hyper Text Markup Language) :
Bir programlama dili yorumlayıcısı.
Icon (İkon) :
Yazılımlarda ya da internette karşılaşılan küçük resimler.
Ide :
Hard disklerin bilgi transfer etmekte kullandıkları protokol ve veri yolu adı.
Install :
Herhangi bir yazılımın bilgisayara yüklenmesi.
Identification :
Program kullanırken veya internette gezinirken kullanıcının kendini tanıtması.
İnternet :
Bir çok bilgisayar sisteminin, TCP/IP protokolü sayesinde birbirine bağlanması ile ortaya çıkan, dünya çapında yaygınlaşmış ve durmadan büyüyen bir iletişim ağı ve dev bir bilgi kaynağı.
İntranet :
Bir kuruluşun bilgisayarlarını kendi içinde birbirine bağlayan çoğnlukla TCP/IP tabanlı bir ağ.
IP :
Bir internet protokolü. Ip numarası ise İnternet' te kullanılan bir çeşit adreslemedir.
IRC (Internet Relay Chat) :
Bir çok kişinin aynı anda etkileşimli mesajlarla haberleşebildiği, sohbet edebildiği bir platform.
ISA :
Anakartlar üzerinde 16 bitlik veri akışının yapılabildiği kapılar.
ISDN (Integrated Services Digital Network) :
Özellikle normal telefon hatları üzerinden yüksek hızla entegre ses ve veri aktarılmasını sağlayan protokol.
ISP (Internet Services Provider) - ISS (İnternet Servis Sağlayıcısı) :
Bilgisayar kullanıcılarını İnternet' e bağlayan şirket ya da kurumlar.
Java :
Sun Microssystems tarafından yaratılan, web sayfalarında ki interaktifliği sağlayan sistemin adı. İşletim sistemlerinin Web uygulamalarını çalıştırmalarında kullanılan ortak bilgisayar dili.
JPEG :
"Joint Photographic Experts Group" sözcüklerinin kısaltılmasından meydana gelen grafik formatı.
Kartuş :
Mürekkep ve püskürtmeli yazıcıların mürekkeplerini içeren kutucuk.
Kernel :
İşletim sisteminin kalbi olan çekirdek program yapısı.
K56flex :
Daha hızlı veri transferi yapılmasını sağlayan Rockwell chip setli modem üreticilerinin kullandığı yeni bir modem teknolojisi.
L2 cache :
İşlemcinin içindeki ön belleğe ek olarak anakart üzerinde bulunan hızlı hafıza modüllerinden oluşan ön bellek.
Leased Line :
İki site arasında bağlantı sağlayan kiralık hatlar.
Link :
İnternet' te gezilen sayfaların içersinden bir diğer sayfa ya da siteye geçiş, yönlendirme.
Live :
"Canlı yayın" kavramının internet üzerindeki karşılığı.
Mirror :
Bir internet kaynağının değişik bir adrestede aynen barındırılması.
MMX (Multimedia Extensions) :
Yeni pentium işlemciler üzerinde bulunan ve gelişen uygulamaların daha hızlı çalışmasını sağlayan hızlandırıcı kod.
Menü :
Kullanıcıya sunulan seçeneklerin bulunduğu listenin adı.
Multitasking :
Birden çok görevlilik.
Netiket :
İnternet üzerinde uyulması gereken genel ahlak kuralları.
News Group :
İnternet üzerinde yapılan açık tartışma ya da haber gruplarına verilen ad.
News Server :
Haber gruplarına ev sahipliği yapan sunuculara verilen ad.
NFS (Network File System) :
Bilgisayarlarda kullanılan programların network makinelerinde kullanılmasını sağlar.
Offline :
Aktif sisteme bağlı olmama durumu.
Online :
Aktif sistemde olmak.
Opsionel :
İsteğe bağlı.
Overclock :
Bilgisayarın anakart üzerindeki ayarlarının değiştirilerek hızlandırılması.
Partition :
Hard diskte yer alan her biri farklı harfe sahip sürücülere verilen ad.
PCI :
Anakart üzerinde 64 bit lik veri akışının yapılabıldiği kapılar.
PNG :
Gif formatından daha küçük, JPEG' den daha büyük yeni bir grafik formatı.
Preferences :
Özellikler
Proxy Servisleri :
İnternet üzerinde ki yerel bir ağ (ya da internet erişimi olan bir bilgisayar) ile dış dünya arasındaki ilişkiyi sağlayan bir yardımcı geçiş sistemi.
Push Teknolojisi :
İnternet üzerinde bilginin isteğe bağlı olarak kullanıcıya yönlendirilmesi.
RAM (Random Access Memory) :
Bilgisayarlarda yazılımların çalışmak için kullandıkları geçici hafıza.
Rar :
Dosya sıkıştırmakta kullanılan bir format.
Realtime :
Gerçek zaman, birebir.
Recovery :
Bilgisayar terminolojisinde bilgisayarların sorun yaşaması durumunda önemli bilgilerin kurtarılması anlamında kullanılır.
Registry :
Windows 95 de kullanılan her türlü programın ve Windows 95' in çalışmasıyla ilgili tüm bilgilerin saklandığı dosyadır.
Router :
Birden fazla ağ arasındaki bağlantıyı sağlayan, özel amaçlı bir bilgisayar veya yazılım.
Screen Saver :
Ekran koruyucu yazılım.
SCSI (Small Computer Serial Interface) :
Macintosh bilgisayarlarında kullandığı bu standartta saniyede 30 Mb' a kadar bilgi transfer edilebilir. Normal pc lerde bulunmadığı gibi daha sonra bir kart olarak satın alınabilir.
Script :
Basit ve kısa yazılım. Yaptığınız işleri otomatik hale dönüştüren, kullanıcılarında yazabilecekleri yazılımlar.
Self Extractor :
Sıkıştırılmış bir dosyanın açıcı programa ihtiyaç duymadan açılmasını sağlayan modül.
Server :
Sunucu
SIMD ( Single Instruction Multiple Data) :
Yeni nesil uygulamalarda çokça rastlanan döngüleri %90 hızıyla hızlandıran hızlandırıcı kod.
SIMM (Single Inline Memory Modules) :
Dimm ramlerden farklı voltajda çalışan 168 pin lik ram modeli.
Shaware :
BBS' ler veya Internet üzerinden dağıtılan ve genelde bir programın tanıtılması ve yaygınlaştırılması için kullanılan kısıtlandırılmış özellikleri olan program.
Shell :
Bir kullanıcının işletim sistemi aracılığıyla diğer programları yönlendirdiği arabirim.
SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) :
E-mail göndermek için yapılmış protokol
Software :
Her türlü yazılım.
Subscribe :
İnternet üzerinde belli sitelere ya da listelere kayıt olma işlemi.
Surround Stereo :
Sesin üç boyutlu olarak derinlik kazandırılmasına verilen ad.
TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) :
Bilgisayar ile veri iletişimi sağlayan birimler arasında düzenlemeleri yapıp bilginin bir yerden bir yere gidebilmesini sağlayan veri iletişim protokolüne verilen ad.
Telnet :
İnternet ağı üzerindeki bir makinaya uzaktan bağlanmak için geliştirilen bir TCP/IP protokolü ve bu işi yapan programlar.
Toolbar :
Genellikle yazılımların üst kısımlarında bulunan çubuk biçimindeki menüler.
Trojan :
Bilgisayarlarda arka planda çalışan ve zamanı geldiğinde aktif hale gelerek sisteme zarar veren yazılım.
UDP (User Datagram Protocol) :
İnternet protokollerinden biri.
Unistall :
İnstall edilen herhangibi bir programın listeden silinmesi.
Upgrade :
Bilgisayarların zaman içersinde güncelliğini yitiren parça veya programların yeni ve güncel sürümleriyle değiştirilme işlemi.
URL (Uniform Resource Locators) :
Web browserler içinden bir web servisine ya da bazı internet servislerine yönlendirme yapabilen bir komut formatı.
Username :
Kullanıcıların bir internet hesabına giriş yaparken kendilerini tanıtmaları için kullandıkları isim.
Utility :
Bilgisayarlarda işletim sistemi tarafından yapılamayan bir takım işlerin kullanıcı tarafından yapılmasını sağlayan kullanımı kolay programlar.
V90 :
ITU (International Telecommunication Union) tarafından belirlenen ve modem üreticilerince farklı chipset' ler kullanılmasını sonlandıran en son 56K standardı.
Wais (Wide Area Information Servers) :
Değişik servislerdeki bilgilere ulaşmak ve bu bilgileri indekslemek için kullanılan sistem.
Web Sayfası :
Bir web servisinin tek seferde ekrana getirdiği bir html sayfası.
Zip :
PKZip, Winzip gibi arşivleme programları kullanılarak sıkıştırılmış programlar.
X2 :
US Robotics firmasının geliştirdiği, 56K hızlarında internet bağlantısı sağlamayı amaçlayan modem standardı.