ATATÜRK (1881-1938)

Atatürk 1881 yilinda, Selânik'te dogdu. Babasi Ali Riza Efendi, annesi Zübeyde hanimdir.Asil adi Mustafa'dir. Selanik'te yeni açilmis "Semsi Efendi mektebi'nde ilkokula basladi. Selanik Askeri Rüstiyesi'ni, sonra Manastir Askeri Idadisi'ni bitirdi. 1899'da Istanbul'a gelip"Harbiye Mektebi" ne girdi. 1905'te Harp Akademisi'ni bitirip Sam'daki 5. Ordu'ya gönderildi. Orada "Vatan ve Hürriyet" adli gizli ve ihtilâl amaci güden dernegi kurdu. 1907'de Manastir'daki 3. Ordu'ya tayin edildi. "Vatan ve Hürriyet" cemiyeti oradaki "Ittihat ve Terakki" cemiyeti ile birlesti. 13 Nisan 1909'da Istanbul'da çikan "31 Mart Vak'asi" üzerine, adini verdigi "Hareket Ordusu" nun Kurmay baskani olarak bu kuvvetlerle Istanbul'a geldi.Ordu komutanligi tarafindan Istanbul halkina yayinlanan bildiriyi de Mustafa Kemal yazdi.

Italyanlarin Trablusgarb'a asker çikarmasi üzerine oraya gidip çete harpleri yapti. Balkan savasi çikinca Romanya üzerinden Istanbul'a geldi. Sofya Askeri Atesesiyken Birinci Dünya savasi çikti. Canakkale'de, Anafartalar'da büyük basarilar kazandi. Veliaht Vahdettin Efendi ile birlikte Almanya seyahatine katildi. Istanbul'a düsman donanmasinin girdigini gördü. Hazirliklarini yaptiktan ve bazi dostlarindan baska kimseye amacini söylemeden ordu müfettisligi göreviyle 19 Mayis 1919'da Samsun'a çikti. Sadrâzam Damat Ferit Pasayi, Türkiye'mizin istiklâlini feda ettigi için, telgrafla protesto etti. Haziran 1919' da bütün ulusa yayinladigi bildiride, ulusça bir olup düsmanla savasmak ; özgürlük ve bagimsizlik kazanmak gerektigini anlatti.

Erzurum Kongresi'nde (23 Temmuz - 7 Agustos 1919) bütün resmi sifat ve rütbelerini terk etti.4 Eylül'deki Sivas Kongresi'nde "Heyeti Temsiliye" reisi seçildi. 23 Nisan 1920'de Ankara'da Büyük millet Meclisi'ni topladi. Meclis'in görevlendirdigi "Icra Vekilleri Heyeti" Baskanligina seçildi. "Sevr Antlasmasi" ni Türk ulusunun tanimadigini bütün dünyaya ilân etti. Yunanlilar, Birinci ve Ikinci Inönü Savas'larinda geriye atildi.Baskomutan Mustafa Kemal Pasa Sakarya kiyilarinda düsmani agir kayiplara ugratti. T.B.M.M. Mustafa Kemal'e "Maresal" rütbesiyle "Gazi" adini verdi. 22 Agustos 1922'de baslayan "Baskomutanlik Meydan Savasi"nda düsman tamamen bozulup kaçmaya basladi. 9 Eylül'e kadar süren takip sonunda Mudanya Ateskes Antlasmasi imzalandi. 1 Kasim 1922'de "Saltanat", yani padisahlik kaldirildi. 24 Temmuz 1923'te Lozan Antlasmasi imzalandi. Böylece Türk Milleti hürriyet ve istiklâline kavustu. 29 Ekim 1923'de "Cumhuriyet" ilân edildi ve Mustafa Kemal ilk Cumhurbaskani seçildi.

3 Mart 1924'te Halifelik kurumunu kaldirdi. Din ve Devlet islerini birbirinden ayirdi. 17 Subat 1926'da Medeni Kanunu kabul ettik. 24 Agustos 1925'te Ata, Kastamonu'da sapka giydi. 25 Kasim'da kanunu çikti. Uluslarasi saat, takvim ve ölçüler kabul edildi. 1924'te medreseler ve mahalle mektepleri "Tevhid-i Tedrisat" (Ögretim Birligi) kanunu ile kaldirilmisti. 1928 yilinda Arap harfli alfabe kaldirildi, yerine Lâtin harfli alfabe kabul edildi. Dil ve tarih alaninda devrimler yapildi. 1931'de Türk Tarih Kurumu'nu, 1932'de Türk Dil Kurumu'nu kurdu. Kadinlara haklarini veren kanunlarin kabulünden sonra 21 Haziran 1934'te "Soyadi Kanunu" çikti. Köylünün sirtindan "Asar" denilen vergiyi kaldirdi. Köylüye para, tohum, tarim araçlari verildi."Tarim Kredi Kooperatifleri" kuruldu. Endüstri devrimi "Tesviki Sanayi Kanunu" ile basladi. Sanat Okullari kuruldu. Yeralti servetlerimizi isletmek için Etibank; kumas, kundura v.s için Sümerbank ve daha birçok devlet kuruluslari meydana getirildi. T.B.M.M kabul ettigi özel bir kanunla Cumhurreisi Gazi Mustafa Kemal Pasa'ya "ATATÜRK" soyadini verdi (24 Kasim 1934) Atatürk sadece basarili bir asker degildir. Devlet adami olarak da ileriyi gören büyük dehadir. Türk milletinin bütün ihtiyaçlarini görmüs; kisa süren hayatinin bu devresinde durmadan, dinlenmeden yeniye, ileriye kosmus, ulusuna övünmesini, güvenmesini, çalismasini ögretmistir.En büyük ögretmenimiz Atatürk'tür. Siyasi ve askeri seferleri milletin hayatinda yeterli bulmaz, bagimsizligin ilk sartinin ekonomik bagimsizlik oldugunu söyler, "Iktisadi istiklâl olmadikça milli istiklâl olamaz", derdi.

Atatürk milleti ugruna yaptigi her mücadeleden zaferlerle çikti. Ama bu yorucu hayat bünyesini yipratti.Hasta oldugu halde memleket isleriyle ugrasiyordu. Büyük kurtarici 10 Kasim 1938'desabah 09.05'te ebedi uykusuna daldi. 19 Kasim günü Sarayburnu'ndan alinan tabutu "Yavuz" zirhlisiyle Izmit'e, oradan trenle Ankara'ya götürüldü. Etnografya Müzesi'ndeki mermer lâhde konuldu. Daha sonra Atatürk'ün tabutu 10 Kasim 1953'de buradan alindi, ayri bir törenle Anitkabir'e nakledilerek ebedi istirahatgâhina tevdi edildi.

Özdeyişleri İstiklal Marşı Devrimleri