Terwijl de in kracht nog steeds toenemende cycloon Dean voortraast door de Cariben, daar slachtoffers veroorzaakt en schade aanricht, maken Martinique en Guadeloupe de balans op van de passage van dit fenomeen. Op Martinique heeft een vrouw de orkaan niet overleefd, een zestal mensen is gewond. Op Guadeloupe zijn gelukkig geen slachtoffers gevallen. De materiële schade is groot, vooral op Martinique waar 100 procent van de bananenplantages en suikerrietcultuur is vernietigd. Bovendien zal het eiland alles op alles moeten zetten om op orde te zijn voor het komende toeristenseizoen. Het toerisme is de belangrijkste bron van inkomsten voor dit eiland.

Op Guadeloupe schat men de schade aan bananen en suikerriet tussen de 60 en 80 procent. Op beide eilanden heeft de deining veel schade aan de kust veroorzaakt. In het meest getroffen gebied, zijn ongeveer 38000 huishoudens verstoken van elektriciteit. De Franse regering heeft direct gereageerd en financiële steun beloofd.

Een van de redenen waardoor de schade beperkt is gebleven, is onlosmakelijk verbonden met het crisismanagement op het eiland. De bevolking wordt dit keer*) in een zeer vroeg stadium gewaarschuwd voor de op handen zijnde gebeurtenissen en geadviseerd haar maatregelen te nemen. Dat wil zeggen de meest belangrijke artikelen aanschaffen: drinkwater, conserven, batterijen voor de radio, kaarsen enzovoort. Verder wordt aangeraden te tanken, voldoende geld in huis halen (de geldautomaten zijn misschien niet beschikbaar) en natuurlijk huis en haard cycloonveilig te maken. Natuurlijk dringt men erop aan af te stemmen op de plaatselijke radio of televisie om vooral op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen.

Donderdagavond vroeg wordt de alarmfase ‘rood’ afgekondigd. Dat betekent dat iedereen zo snel mogelijk naar huis moet of een ander veilig onderkomen moet zoeken. Vervolgens is het de bedoeling dat iedereen thuis blijft. Het vliegveld wordt in de loop van de avond gesloten. Regionale vluchten zijn al geannuleerd. Hulpdiensten zijn in hoge staat van paraatheid. De verwachting is dat de orkaan Dean in de loop van de nacht het eiland bereikt.

’s Nachts blijft het uiteindelijk redelijk rustig. Dean is in de loop van de nacht iets naar het zuiden afgezakt. Voor Guadeloupe is dit een gunstige ontwikkeling, Martinique blijft echter op het traject van de cycloon.

De plaatselijke radiozenders RCI en RFO blijven in de lucht. Luisteraars kunnen bellen, vragen stellen, en hun verhalen kwijt.

Vrijdagochtend, rond zes uur, begint het behoorlijk te waaien. Windvlagen worden afgewisseld door windstilte. Soms regent het. De Atlantische Oceaan wordt steeds onrustiger. Golven bereiken een hoogte van vijf tot zes meter. Wegen langs de kust worden onbegaanbaar, elektriciteitskabels breken, evenals takken van bomen. Gemeld wordt dat vissersboten op drift zijn geraakt evenals enkele jachten. Er is grote bezorgdheid over het lot van de opvarenden van drie zeiljachten.

In de loop van de dag wordt het rustiger. Aan het begin van de avond kondigt Méteo France aan dat het grootste gevaar geweken is. De prefect (hoofd van het departement, verantwoordelijk voor o.a. de rampenbestrijding) kondigt aan dat de alarmfase ‘rood’ tot de zaterdagochtend zes uur gehandhaafd blijft. Het vliegveld blijft gesloten, ondanks het feit dat er vanuit Parijs toestellen naar Guadeloupe zijn vertrokken. De boodschap is duidelijk: iedereen moet thuisblijven. Ook het personeel van de luchthaven! De toestellen worden omgeleid naar luchthavens in de buurt. Het is helder: de dienst wordt niet uitgemaakt door de commercie maar door de verantwoordelijke autoriteiten.

Op radio en televisie wordt natuurlijk uitgebreid aandacht besteed aan de gebeurtenissen van de afgelopen uren. Snel wordt duidelijk welke ravage de orkaan heeft aangericht op Martinique. Hoewel op Guadeloupe de schade lijkt mee te vallen, houdt de prefect de nodige slagen om de arm. De volgende dag blijkt dat hij gelijk heeft. Ook op Guadeloupe en de omliggende kleine eilanden (Marie Galante, les Saintes en Désirade) is de passage van Dean niet onopgemerkt voorbij gegaan.

DEAN - 2 (persoonlijke belevenissen van de afgelopen week) volgt.

*) De bevolking van Guadeloupe heeft enkele jaren geleden, tijdens de passage van de orkaan Lenny, enkele hachelijke uren doorgemaakt. Omdat de toenmalige prefect weigerde de bevolking te waarschuwen, hebben heel wat mensen urenlang in hun auto gebivakkeerd. Op weg naar werk of school, werden ze overvallen door een gigantische hoeveelheid regen die de wegen totaal onbegaanbaar maakte.