Öküzgiller:
Öküzgiller hayvanlar aleminin omurgalýlar þubesinin
ot yerde geviþ getirir sýnýfýndandýrlar.
Öküzgiller hayvanlar aleminin en sýradan hayatý
olan üyeleridir. Adeta hayvanlar alemini aþýp bitkiler
aleminde yer alýrlar. Bu yüzden bir çok hakarette baþrol
oynamýþlardýr.
Öküzgiller;
öküz, inek, boða, tosun, camýz, milka, sarýkýz
gibi guruplara ayrýlmýþlardýr. Ýnekler
bu alemin en faydalý hayvanlarýdýr. Etleri, sütleri
ve kürkleri insanlar tarafýndan kullanýlýr. Hatta
baðýrsaklarýndan tutunda midelerine kadar hatta hatta
boynuzlarýndan börkeneklerine kadar yararlanýlabilir.
Sade bir hayatlarý vardýr. Sadece yemek yerler, geviþ
getirirler ve yalanýrlar. Küçük yaþta eðitilirlerse
geviþ getirmezler. Maalesef inekler küçük yaþta
ailelerinden ayrýldýklarý için bu eðitimi
alamazlar. Aslýnda geviþ getirmek öküzgillerde çok
ayýptýr. Aðýzda yemek varken konuþmak gibi
bir þeydir. Fakat öküzgillerin çoðu aile terbiyesi
almadýklarý için bunu bilmezler.
Ýnekler
kýþýn ahýrlarda , yazýn ise otlaklarda
ve ahýrlarda yaþarlar. Kýþýn dýþarýya
çýkmamalarýnýn nedeni buzda ayaklarýnýn
kayýp düþmeleri ve bu yüzden ölmeleridir. Zaten
bir kere buzda ayaðý kayýp düþen bir inek
bir daha el içine çýkamaz. Bu tür ineklere damýzlýk
inek denir ve ne iþe yaradýklarý bilinmez. Ýnekler
yazýn daðlara , bayýrlara ancak çoban ve köpeði
eþliðinde çýkabilirler. Çoban ve onun köpeðine
bir nevi escort da diyebiliriz. Yalnýz baþlarýna çýkarlarsa
yollarýný bulamazlar veya kaybolurlar. Bunun için
bir çok harita, pusulalý saat, çoban yýldýzý
gibi aletler insanlar tarafýndan ineklerin hizmetine sunulmuþ;
fakat inekler bu aletleri bir türlü kullanmak istememiþlerdir.
Bu sorun ülkemizde çobancýlýk sektörünün
geliþmesine sebep olmuþtur. Halbuki Avrupa da böyle midir
?
Böyle deðildir.
Hatta ilk pusulayý ‘Henry Yellow Head Brown Back’ isminde
bir mantafon ineði bulmuþtur. Avrupa inekleri yüzyýllardýr
bizimkilere nazaran daha çaðdaþ bir yaklaþým
sergilemiþlerdir. Birde Amerikan inekleri vardýr ki bunlara
bufalo da denir ki onlarý hiç sormayýn. Bu tür
inekler daha muhafazakar bir çizgide ilerlemiþ , çoban
ve köpeðini kullanmayý bile kabul etmemiþlerdir.
Bu sebepten Amerika'da her yýl 'yedi milyon sekiz yüz
bin yetmiþ dokuz' bufalo kaybolur. Bu da mevcut bufalo potansiyelinin
yüzde yetmiþ sekizini belirtir ki bu da korkunç bir rakamdýr.
Amerikalýlar bu soruna çare olarak Kowboyculuk (yani inek
adamcýlýk) diye bir olay geliþtirmek istemiþlerdir.
Fakat bu salak Amerikan inekleri bu sistemi de kabul etmemiþlerdir.
Kowboy olarak eðitilen insanlar ise iþsiz kalmýþ
ve terörist olmuþlardýr.
Gelelim
ineklerin karþý cinsi öküzlere...Öküzler
öküz gibi hayvanlardýr . Bakýn bir kelimede nice
manalar saklý : Güçlü, kuvvetli, iri yarý,
aptal, yavaþ , hantal...Ýnekler için yazdýðýmýz
bir çok þey öküzler için de geçerlidir.
Söyleyeceðimiz nadir farklardan biri mesela þudur : Öküzlerin
boynuzlarý daha büyüktür ve ufuk çizgisiyle
127 derece yukarý yönde açý yaparken ineklerin
boynuzlarý 53 derecelik açý ile aþaðýya
bakar. Boynuzu kýrýlan öküz yaþayamaz ama
inek yaþayabilir. Öküzlerin bir diðer özelliði
ise þudur ki; çok fena kuyruk sallarlar. Buna hiç ara
vermeden yapabilirler. Bilhassa yemek yerken ve uyurken yaparlar çünkü
evet çünkü, kuyruklarýný salladýkça
baðýrsaklarý da sallanýr ve sindirim kanalýndan
aþaðýya besinler ancak böyle gidebilir. Uyurken sallamalarýnýn
sebebi ise sinekleri kovalamaktýr. Ýnekler kuyruk sallama
konusunda biraz zayýftýr. Üç beþ sallamada
kesilirler. Onlar sadece öküzleri tavlarken kuyruk sallarlar.
Besinleri nasýl sindirdiklerine gelince, bu konu biraz karýþýktýr.
Ýnekerin mideleri vardýr. Fakat bunlar bizim bildiðimiz
midelerden deðildir. Ýneklerin mideleri yalnýzca depo
görevi yaparlar. Gündüz yediklerini akþama kadar midelerinde
saklarlar. Akþam olduðunda ineðin sahibi gelir ve ineði
saðar. Bu saðma iþlemi sindirim esasýný teþkil
eder. Saðma sýrasýnda midedeki besinler ezilmeyle ve
gelen darbelerle sindirilir. Sindirilen besinler süt olarak bir tencereye
akar. Daha sonra bu süt ineðe içirilir ve sindirim tamamlanýr.
Saðýlmayan inek bir müddet sonra ölür. Öküzlerle
inekler arasýndaki ufak tefek farklar ise: saçýn uzunluðu,
göðsün kýllýlýðý, býyýk
sakal çýkmasý gibi sayýlabilir.
Öküzgillerin
diðer üyeleri ise at ve beygirdir. Bu konuda dikkatli olmak gerekir,
zira at ve beygir genelde ayný hayvan zannedilirler fakat bu yanlýþtýr.
At ve beygir evrimsel açýdan sadece akrabadýr. Aradaki
fark ise iþlevlerindedir. Mesela beygirler hiç koþamazlar...sekiz
nalda kesilirler. Bu yüzden at yarýþlarýnda at
kullanýlýr. Atlarda sütçü beygiri olarak
kullanýlamazlar çünkü bir at süt gördümü
kusar. Bunu engellemek için bazýlarý at gözlüðü
dediðimiz güzlülüklerden kullanýr fakat buda
iyi sonuç vermez çünkü atlar sütün görüntüsünden
deðil kokusundan iðrenirler. Sonracýðýma atlar
çok güzel çifte atarken beygirler daha tek ayaklarýný
kaldýrmadan düþerler. Ayrýca bir ata ayný
anda iki kiþi binemez fakat bir beygire dokuz kiþide biner
on kiþide biner on bir kiþide biner on iki kiþide biner...Beygirler
daha salaktýr ; bu yüzden okuyup adam olan tek bir beygir bile
yoktur. Genelde çýraklýk yaparlar ve çok aptal
olduklarýndan asla kalfa veya usta olamazlar.
Eþek
ve katýrý öküzgillere katýp da at ve beygirle
ayný kefeye koymak ta yapýlan en büyük yanlýþlýklardan
biridir. Çünkü o koca kafalý koca kulaklý
yüksek oktavlý kötü sesli hayvanla soyu sopu belli
olmayan kýsýr yaratýk asla bu sýnýfa
sokulamaz. Onlar daha sonra dýþlanmýþgiller olarak
ayrý bir konu baþlýðýnda iþlenecektir.
Öküzgillerin
bir diðer üyesi ise Milka inekleridir. Valla bu inek türü
hakkýnda kimsenin fazla bilgisi yoktur. Ama biz sorumlu araþtýrmacý
ansiklopedicilik örneði göstererek görevimizi yaptýk
ve sizlere doyurucu bilgiler elde ettik. Renkleri genelde bordo ve beyazdýr
ve çikolata yapýmýnda kullanýlýrlar.
Sadece Avusturya Alplerinde yaþar ve bu ineklere dokuz-on yaþlarýnda
sarýþýn bir kýzla dedesi bakar. O soðuk
daðlarda çok üþürler. Onlarý soðuktan
korumak için sponsorlarý ‘Milka, das schokalade der wunderbaa’
þirketi onlara gerekli yardýmda bulunur. Ayrýca Beðendik,
Ykm, Migros gibi büyük marketlerde bu türün maketlerine
rastlanabilir ve küçük çocuklar ‘bu Milka ineði
canlý’ diye kandýrýlabilir. Dikkat edilecek olunursa
görülecektir, boyunlarýndaki çan bilem sahtedir.
Bu maketlerin içinde çikolata olduðu da edilen dedikodulardandýr.
Bu tür, en medyatik öküzgiller türüdür. Üzerlerinde
Milka yazmasý yüzünden bu kadar meþhur olmuþlardýr.
Fakat içerik olarak diðer ineklerden hiç bir farklarý
yoktur.
Gelelim
camýzlara... Keþke gelmeseydik camýzlara... Çünkü
camýzlar hakkýnda yazýlacak fazla bir þey yok...Ama
ansiklopedicilik iþte en dandik hayvaný bile yazmak zorundasýnýz.
Aldýðýmýz para da para olsa. Akþama kadar
milletin aðýz kokusunu dinle, eve geldiðinde yorgunluktan
öl, aldýðým para yol parama anca yetiyor. Yok neymiþ
camýzmýþ.. bana ne lan camýzdan... bir camýz
kadar bilem param yok...Ama bizim bacanak Almanya'dan gelsin bana iþ
kuracakmiþ...hadi hayýrlýsý...Ne diyorduk efendim
camýzlar sulak yerlerde yetiþirler. Suya girmeyi ve sudan
çýkmayý pek severler baþkada bir iþe yaramazlar.
Birde Camuzloðlu baklavalarýnýn yapýmýnda
kullanýlýrlar. Zaten Türkiye'de bütün
baklava sektörü camýzlarýn elindedir. Yav gardeþim
elin camýzý geliyor sulak daðlardan baklava imparatoru
oluyor, ben burada on beþ milyon aylýkla ansiklopedi yazýyorum.
Boða
ve tosuna gelince...Bu iki hayvan aynýdýr. Boðanýn
küçüðüne tosun denir. Boða ve tosun sadece
Ýspanya'da yaþarlar ve ata sporlarý güreþi
çok iyi yaparlar. Arenalarda yaþayýp kýrmýzý
ne varsa yerler. Arenalarda kýrmýzý olarak sadece
matador ve ekipmaný olduðundan genelde matador yerler. Bir sürü
gayesiz insanda bu olayý seyretmek için para verir.
Sýra
geldi öküzgillerin evrimsel geliþimlerine...Öküzgillerin
evrimsel geliþimi elma kurduna kadar horozgillerle aynýdýr.
Öküzgiller elma kurdu teçrübesinden sonra sýrasýyla
örümcek, yýlan, çýyan, kaplan, aslan, maymun,
insan oldular. Ýnsan olduktan sonra kendi içlerinde inek,
öküz, camýz, boða, tosun, milka olarak ayrýldýlar.
Biz buna doðal seleksiyon diyoruz. Öküzgillerin beyinlerinin
geliþimi elma kurdu seviyesinde kalmýþtýr. Kafalarýnýn
o kadar büyük olmasýnýn sebebi depo iþlevidir.
Çalýþkan öküzgiller yazýn çalýþýp
kafataslarýna ot depolarlar kýþýn yiyebilmek
için.