Tikal

VAGABUNDOS

Home > Tikal

30 juni 2003

Mijn tempel is groter

'Please take picture.
Here.
Now. '
Als je ergens een gids nodig hebt dan is het bij de Maya ruines in Tikal, Noord-Guatemala. Zeggen ze: de gidsen, de andere touristen of reizigers of hoe ze ook maar aangesproken willen worden. Er blijken dingen te zijn die toeristen doen, en die reizigers nalaten. Een daarvan is een gids nemen. Of in veel gevallen op tijd een douche nemen. Maar zelfs lieden die er prat op gaan stiekem Tikal te zijn binnengeslopen om een verboden magische nacht in een van de tempel ruines te verblijven, hebben ons bezworen dat we hier een gids moeten nemen. We hebben er een. De naam vergeten we doorlopend, laten we hem Ernesto noemen.

En direct, bij de eerste boom die we tegenkomen, de Ceiba, de nationale boom van Guatemala, blijkt dat zijn aanwezigheid van onschatbare waarde is. Die boom is overigens bijna uitgestorven in het land net als de nationale vogel de quetzal, waar ze de geldeenheid naar hebben vernoemd. Ernesto geeft niet alleen precies aan vanaf welke positie we wanneer een foto of videoshot kunnen nemen. Hij doet dat luidkeels. Harder dan de anderen. Dan de andere gidsen. Die zich overigens niet uit het veld willen laten slaan, waardoor een vier uur durende rondgang door het midden in de jungle gelegen complex, vogels fluiten en apen krijsen of brullen, ontaardt in een onwaarschijnlijke kakafonie die zelfs de muskieten angst aanjaagt. ( er zijn er minder dan we verwachtten). Naief als wij zijn dachten we eerst te maken te hebben met een bende onbeschofte ronselaars die allemaal de gids van het park beter bestudeerd hebben dan wij, maar naarmate Ernesto ons steeds meer inwijdde in de geheimen van de Maya cultuur, werd ook steeds duidelijker dat hij veel weet en dat bepaalde tradities erg hardnekkig zijn.
De meest gestelde en simpele vraag in Tikal is namelijk: waarom zijn de tempels zo hoog? Waarom torenen ze boven het woud uit (dat in die tijd, 300 BC tot 900 AD keurig werd kort gehouden overigens)?. Vanwaar al die immense hoge trappen, terwijl de heren niet eens een wiel wisten te gebruiken (behalve voor kinderspeeldgoed)?

Ernesto schreeuwt het antwoord bijna uit: omdat ze de ene tempel over de andere bouwden. De volgende heerser wilde niets weten van de vorige en begroef zijn nalatenschap onder een nieuwe tempel. Of complex, of wat er verder ook nog onder het immense woud onder en rond ons verborgen gaat. De mijne is groter. Ik ben groter. Dat was het. Krijste Ernesto, inmiddels bijna hees. Maar we hoorden hem, goed en galmend op het grote plein van Tikal. Bij de ball court , waar de Maya een eigenaardig bal speelden ( wij hebben voetball uitgevonden ). De winnaar van het balspel werd namelijk onthoofd. Of de verliezer. De verhalen zijn verschillend. Ernesto weet het antwoord ook niet exact.

Zonder Ernesto hadden wij, in gezelschap van een Zwisterse oudere en Martin uit Arnhem, onze weg op het uitgestrekte complex nooit zo makkelijk gevonden. Niet geweten dat tempel 4 de Star Wars tempel is, gebruikt in de film (Obi Ben Kenobi). Dat 120.000 mensen hier ooit leefden, er 4000 gebouwen waren, voornamelijk in gebruik als tempelcomplexen.
Slaven deden het werk, vertelde Ernesto met oog voor detail, ze waren herkenbaar aan de uitgetrokken pinknagel. De reden waarom we de Maya eigenlijk vooral moeten benijden is hun kennis van de astronomie: de maya kalender is veel accurater dan onze Gregoriaanse.

Maar ja, geen wiel kunnen uitvinden, niet eens voor een kruiwagen om al die stenen te vervoeren. Terwijl de hoogtijdagen tussen 600 en 800 AD lagen. Naar verluid kwam er een eind aan het leven hier door een enorme droogte. Het zal nog wel een paar jaar duren eer we de werkelijke toedracht weten. De National Geographic zal ons daar waarschijnlijk net als in 1989 bij aanvang van het grote Maya Mundo project van op de hoogte houden.