ERZURUM�DA TUR�ZM

Do�u Anadolu B�lgesinin Kuzeydo�u kesiminde ye alan ilimiz, 25066 km2�lik alan�yla b�lgenin en b�y�k ilidir.

�oruh,F�rat ve Aras havzalar�n�n ba�lang�� noktas�nda yer alan il,kuzeyde Rize ve Artvin; bat�da ve Bayburt ve Erzincan;g�neyde Bing�l ve Mu�;do�uda Kars ve A�r�;kuzeydo�uda Ardahan ve kuzeybat�da Trabzon ile kom�udur.

�limizin tarihi �pek Yolu �zerinde olmas�,tarih boyu �nemli bir yerle�im alan� ve ticaret merkezi olmas�n� sa�lam��t�r. Bu sebeple bir �ok tarihi ve k�lt�rel de�erleri i�inde bar�nd�r�r.Erzurum�da tarih �ncesi devirlerden g�n�m�ze kadar bir�ok� k�lt�r ve medeniyete ait kal�nt�lar ile �zellikle Sel�uklu ve Osmanl� d�nemlerine ait tarihi eserler mevcuttur.

Erzurum Paland�ken� K�� Sporlar� ve turizm Merkezindeki� konaklama tesisleri ile mekanik tesisler , kayak sporu yapan� �ok say�da yerli ve yabanc� turisti k�� aylar�nda Erzurum�a �ekmekte ve y�l�n 12 ay�nda da Erzurum, turizm bak�m�ndan hareketlili�ini devam ettirmektedir.

�

K�LT�R TUR�ZM�

Turizm olay�n� meydana getiren �nemli sebeplerden birisi de farkl� k�lt�rlerin ve uygarl�klar�n kal�nt�lar�n� ,izlerini g�rme iste�idir. �e�itli kavimlere ait milletlerin bir �ok devlet kurdu�u Anadolu�da muhtelif uygarl�klara ait tarihi ve k�lt�rel kal�nt�lar�n �nemli bir b�l�m� de Erzurum�da bulunmaktad�r.Do�al ko�ullar�n ve co�rafi ko�ullar�n uygunlu�u, Erzurum Anadolu�daki en eski yerle�im merkezlerinden biri olmas�n� sa�lam��t�r. Erzurum �ok eski tarihlerden bu yana s�regelmi� tarih ve k�lt�r varl�klar�n� bir arada bar�nd�r�r.Erzurum�daki tarihi de�erleri Sel�uklu ve Osmanl� d�nemi T�rk �slam eserleri olu�turmaktad�r.Erzurum�a turist �eken eserlerin en �nemlileri merkez il�ede bulunmaktad�r. Bu eserleri ��yle s�ralayabiliriz: Erzurum Kalesi ,Saat

Kulesi(Tepsi Minare) ,Kale Mescidi,�ifte Minareli Medrese, Ulu Cami,�� K�mbetler ,Yakutiye Medresesi ,R�stem Pa�a Bedesteni,Lala Pa�a Camii,G�m��l� K�mbet,Karanl�k K�mbet ,Cimcime Sultan K�mbeti Rabiahatun K�mbeti. ettirmektedir.

�

KI� TUR�ZM�

T�rkiye da�l�k y�releri geni� alanlar kapsayan ,kar ya���lar� etkili bir �lke olmas�na ra�men gerek da� turizmi ,gerekse da� sporlar�n� geli�tirememi� bir �lkedir.Oysa da� turizmi ve da� sporlar�na elveri�li y�releri bulunan d�nya ve �zellikle Avrupa �lkeleri bu imkanlar�n� de�erlendirerek hem turizm hem de kitle sporu y�n�nden olduk�a ileri bir geli�me g�stermi�lerdir.

T�rkiye�de k�� turizmi bu g�ne kadar yayg�nl�k kazanamam�� ,ancak belli z�mrelerin hobisi haline gelmi�tir.Oysa turizmi �e�itlendirmek gibi politikalar�n uygulamaya konulmas�nda �lkemizin k�� turizmine olduk�a uygun alanlara sahip olmas� nedeniyle zorluk �ekilmemelidir.

T�rkiye�de k�� turizmi i�in yap�lan ilk ciddi ve kapsaml� �Erzurum Paland�ken K�� Sporlar� ve Turizm Master Plan �al��mas� �, bu alanda yap�lacak �al��malara anahtar olabilecek nitelikte g�r�nmektedir.�al��ma Erzurum�un fakt�r yap�s� itibari ile imtiyazl� bir b�lge olarak de�erlendirmekte ve Paland�kenlerin fonksiyonel k�� sporlar�na uygun uluslar aras� nitelikte olabilecek �ek,ilde tanzimini �n g�rmektedir.

Erzurum ilinde k�� d�nemi alt� aydan uzun bir s�reyi kapsamakta olup Kas�m ay�nda d��en s�cakl�k ancak nisan ay�nda artmaya ba�lamaktad�r.Kar ya���l� g�nler Kas�m ay�nda ba�lamakta ve May�s ay�na kadar s�rmektedir.En fazla kar ya���� Ocak ay�nda g�r�lmektedir.�lde en y�ksek kar �rt�s� �ubat ay�nda olu�maktad�r.Erzurum da Ekim May�s aylar�ndaki sekiz ayl�k s�re k�� ve kayak turizmi a��s�ndan uygun bir ortam meydana getirmektedir.

TORTUM G�L�: 1700�l� y�llar�n ortalar�nda ,bug�nk� Uzundere �l�esi Bal�kl� K�y� bat�s�nda bulunan bir da��n heyelan sonucu Tortum �ay�n�n �n�n� kapatmas�yla olu�mu� bir g�ld�r.Erzurum-Artvin yolu �zerinde olup,Erzurum�a 120km. mesafededir. Bal�kl� K�y� yak�n�nda ve g�le uzanan yar�mada ile g�l�n �evresindeki a�a�l� alanlar mesire yeri olarak kullan�lmaktad�r.

Tortum G�l�n�n son k�sm�nda Tortum �ay�n�n 48m y�ksekten d��mesiyle meydana gelen �a�layan ilkbaharda suyun bol oldu�u mevsimde tabii manzaras� ve heybeti ile syrine doyum olmayan bir g�r�n�m arz eder .Tortum G�l� ve �a�layan� �evresinin ,milli park haline getirilmesi konusunda �al��malar yap�lmaktad�r.

PAS�NLER(HASANKALE) Merkez il�eye38km uzakl�ktaki Hasankale�nin �ermik b�lgesindeki mesire yeri,�ifal� su kaynaklar� ve ye�il a�a�l�k alan� ile �nl�d�r.Ula��m�n kolay olmas� nedeniyle en fazla ziyaret�i �eken bir mesire yeridir. Buraya g�nl�k gelenler oldu�u gibi �ad�r kurup birka� hafta kalarak kapl�calardan faydalanmak isteyenler de olmaktad�r. AKDA� Erzurum�un kuzeyinde ve Dumlu Da���n�n ete�inde bulunan Akda� K�y�n�n bah�e ve kapl�calar� halk taraf�ndan mesire yeri olarak kullan�lmaktad�r.

DUMLU DA�I(DUMLU BABA) Erzurum�un kuzeyinde merkez il�eye uzakl��� 25km.olan da��n zirveye yak�n bir yerinde bulunan, so�uk su kayna�� ile �nl� olan bir mesire yeridir. Bu mesire yeri ,1.D�nya Sava���ndan ve daha �nceki sava�lardan kalma �ehit mezarlar�n�n bulunmas� sebebiyle. Halk taraf�ndan kutsal bir yer olarak da ziyaret edilmektedir.Deniz seviyesinden 2600-3000 metre y�kseklikte bulunan bu so�uk su kayna�� ve �evresindeki di�er alanlara ,Akda� K�y� ve G�ng�rmez k�ylerinden gidilmektedir.

ABDURRAHMAN GAZ� T�RBES� Paland�ken Da��n�n �st yama�lar�nda t�rbesi bulunan Abdurrahman Gazi�nin ,Hz. Peygamber Efendimizin Sancaktar� oldu�una inan�l�r.Bu t�rbenin etraf� zamanla a�a�land�r�larak mesire yeri haline getirilmi�tir.Buraya pikni�e gelenler �o�unlukla t�rbeyi de ziyaret ederler.

PALAND�KEN Paland�ken K�� Turizm Merkezi giri�inde, teleferik istasyonunun alt k�sm�nda bulunan a�a�l�k bir alan olup, yap�m ve d�zenleme �al��malar� devam etmektedir.Bu yer ve �evresi piknik olarak kullan�lmaktad�r.

TEKEDERES� G�LET� Erzurum�a 22km. mesafede olup,Teke deresi K�y� yak�nlar�nda bulunmaktad�r.DS� taraf�ndan in�a edilen sulama ama�l� g�lette,aynal� sazan bal��� �retilmektedir. G�letin etraf�nda ki a�a�l�k alan piknik yeri olarak de�erlendirilmektedir.

S���TL� K�Y�(BALIKLI G�L) Merkez il�eye ba�l� S���tl� k�y�nde bulunan bir mesire yeridir.G�ldeki bal�klar�n halk taraf�ndan avlanmas� g�nah ve u�ursuzluk say�lmaktad�r.

�

AKARSU SPORLARI (RAFT�NG) VE DO�A Y�R�Y��LER�

Trekking diye adland�r�lan da� y�r�y��leri, giderek artan bir �ekilde ilimize gelen turistler taraf�ndan yap�lmaktad�r. Erzurum ve y�resinde da�c�l�k ve do�a y�r�y��leri i�in �ekici �zelliklere sahip bir�ok da�, tepe,yayla ve vadi bulunmaktad�r.Erzurum�un kuzeyinde yer alan Dumlu Da�lar� �zerinde yabanc� turistler taraf�ndan g�n�birlik do�a y�r�y��leri yap�lmaktad�r.Bu y�r�y��e giden turistler G�ng�rmez K�y�nden ba�lamak s�retiyle Dumlu Baba diye adland�r�lan ve F�rat Nehri�nin �nemli kodlar�ndan biri olan Karasu�nun kayna�� durumundaki so�uk su g�zesine var�rlar.

Rafting sporunun en iyi yap�labildi�i, d�nyan�n en h�zl� akan nehirlerinden birisi olan �oruh Nehri ,�spir �l�emizden ge�mekte olup bu sporun ilimizdeki ba�lang�� yeri de �spir il�emizdir.1993 y�l�nda D�nya Rafting �ampiyonas�,�oruh Nehri�nde yap�lm��t�r.Bu �ampiyona sebebiyle d�nya turizmine tan�t�m� yap�lan �oruh Nehrine ,rafting yapmak �zere �ok say�da yabanc� turist gelmektedir.