|
Sultan Birinci Mustafa 1592 yılında
Manisa'da doğdu. Güzel yüzlü, seyrek sakallı, sarı benizli ve iri gözlü
bir padişahtı. İki defa padişahlık yaptı. Sinirli bir yapıya sahipti.
Sultan Birinci Mustafa, ağabeyi Sultan Birinci
Ahmet'in padişahlığı süresince, 14 yıl sarayın bir odasında hapis hayati
yaşadı. O devirde bu gerekli görülüyordu. Aksi halde şehzadeler devlet yönetimine
karışıyor, hatta padişahı devirmek için harekete
bile geçebiliyor ve devlet birliği tehlikeye düşüyordu.
Buna meydan vermemek için şehzadeler "izale" olunur veya bir
odaya kapatılırdı. Sultan Birinci Ahmed tahta geçtiğinde kardeşini öldürtmemiş, ancak sarayda mahpus
tutulmuştur. Kafes hayatı denilen
bu süre sonunda Sultan Birinci Mustafa Osmanlı hanedanının en büyük
erkek evladı olması dolayısıyla tahta çıkarılmış fakat kısa sürede dengesiz
hareketleri görüldüğünden ulema, asker ve devlet erkanının ittifakı
ile hal edilmiştir. Sultan Genç Osman'ın tahttan indirilip katlinden sonra bir kez daha cülus
etmişse de 1,5 yıl sonra tekrar
tahttan indirilmesi icap etmiştir.
Sultan Birinci Mustafa ile birlikte
kardeş katli nadiren görülmüş, artık şehzadeler sarayda
kafes ardında tahta geçecekleri günü beklemeye başlamışlardır. Tabii valide sultanlar,
şehzade anaları arasında rekabetler başlamış,
her biri bir vezire ve diğer gruplara dayanarak entrikalarla padişah değiştirmeye
çalışmışlardır.
Sultan Birinci Mustafa, çok dindar
bir insandı. Sadaka vermeyi çok severdi. Hatta sarayın havuzuna hizmetçilerin
toplaması için para atardı. Saraydaki hayatini ibadet
ederek, dini eserler okuyarak geçiriyordu. Tahta geçmesi için ikinci
kez davet edildiği zaman, odasında Kuran-i Kerim okuduğunu ve padişahlık
istemediğini bildirmişti.
Sultan Birinci Mustafa ikinci padişahlığının
başlamasından 1.5 yıl sonra 10 Eylül 1623 tarihinde şeyhülislam fetvası
ile tekrar tahttan indirildi. Fetvanın gerekçesi olarak da
"Akli dengesi tam olmayan birisinin halife olamayacağı" gösterildi.
Sultan Birinci Mustafa tahttan indirildikten 16 yıl sonra, 20 Ocak 1639 günü
sinir hastalığından dolayı Topkapı Sarayında vefat etti. |
