5.   Μοριακοί μηχανισμοί δράσης της ΑΜΗ

 

Αρχικά, ο Jost το 1953 επέδειξε ότι κάποιος συγκεκριμένος ορχικός παράγοντας είναι απαραίτητος στο αρσενικό έμβρυο για την εκφύλιση των πόρων του Müller. Aυτός ο παράγοντας είναι μια ομοδιμερή γλυκοπρωτεϊνη που ονομάζεται όπως ανέφερα πιο πάνω MIS, MIF ή ΑΜΗ, και εκκρίνεται από τα Κύτταρα Sertoli στους όρχεις.(Blanchard end Josso, 1974;Tran et al., 1977).

Σε αυτή την εργασία θα παρουσιαστούν μερικοί μοριακοί μηχανισμοί δράσης της Αντιμυλερίου ορμόνης που θα αναφέρεται και ως AMH (Anti-Müllerian Hormone) ή ΜΙS (Müllerian Inhibiting Substance) ή MIF (Müllerian Inhibiting Factor) διαμέσου μερικών πειραμάτων που διενεργήθησαν σε έβρυα διαγονιδιακών αρουραίων στα οποία μελετήθηκε η αλληλουχία των κυτταρικών και μοριακών γεγονότων που έχουν σχέση με  την απόπτωση των πόρων του Müller.

Η  ΑΜΗ  προκαλεί εκφύλιση στο κεφαλικό τμήμα του πόρου του Müller και συνεχίζει νε επεκτείνεται ουραίως. Φαίνεται ότι αυτή η διαπίστωση συσχετίζεται σε στατιστικά σημαντικό βαθμό με την βαθμιαία αύξηση της πρωτεϊνης υποδοχέα της ΑΜΗ από του κεφαλικό τμήμα του πόρου προς το ουραίο τμήμα του. Αξιοσημείωτο είναι ότι η απόπτωση επάγεται τεχνητά ακόμη και σε θηλυκούς πόρους του Müller Ιn Vitro,.

Eπιπρόσθετα η απόπτωση αυξάνεται σε επιθηλιακά κύτταρα διαγονιδιακών ποντικιών και των δύο φύλων τα οποία υπερεκφράζουν το άνθρώπινο ΑΜΗ γονίδιο, παρουσιάζοντας έτσι μια θετική συσχέτιση (correlation) με  τη συγκέντρωση ορμόνης στον ορό. Αντίθετα το φαινόμενο της απόπτωσης μειώνεται σε αρσενικά ποντίκια με έλλειψη στην ΑΜΗ.

Αξιοπρόσεκτη είναι η εύρεση του ότι η δράση της ΑΜΗ στο μεσέγχυμα πέριξ των πόρων του Müller  οδηγεί σε μία κυτταροπλασματική αύξηση β-κατενίνης (β-catenin) (σχήμα 12)/τόσο in-vivo όσο και in-vitro. Η παρουσία της β-catenin σε συνεντόπιση με τον παράγοντα ενίσχυσης λεμφοϊδούς-1 (lemphoid enhancer factor –1) μέσα στον πυρήνα των πέρι-του πόρου μεσεγχυμετικών κυτάρων, υποδυκνείει ότι η υπερβολική έκφραση της β-catenin σε συνδιασμό με τον lemphoid enhancer factor-1,  μετεβάλλει τη μεταγραφή των γονιδίων στόχων και να οδηγεί τελικά σε αλλαγές στην έκφραση των μεσεγχυματικών γονιδίων και τη μοίρα των κυττάρων κατά την εκφύλιση των πόρων του Müller. Έτσι η β-catenin (σχήμα 12)  εκτός απο το ρόλο της στη μετάδοση σημάτων  Wnt (σχήμα 13) , διαμεσολαβεί και στη κύρια δράση της Αντιμυλερίου ορμόνης, δηλαδή δέχεται εντολές απ’ αυτήν.

 

 

Η ΑΜΗ είναι ένα μέλος της οικογένειας των TGF-β η οποία δρα μέσω ενός συμπλέγματος υποδοχέων σχηματιζομένου από δυο απομακρυσμένων αλλά συσχετισμένων κινασών σερίνης/θρεονίνης.

H τεστοστερόνη ακολουθεί και εκκρίνεται από τα ορχικά Κύτταρα Leydig  και αρρενοποιεί τα εξωτερικά γενητικά όργανα και τον ουρογεννητικό κόλπο.

Η περίοδος ευαισθητοποίησης στη ΑΜΗ ονομάζεται κρίσιμη περίοδος. Πριν από αυτή την περίοδο η ανάπτυξη και η λειτουργία των πόρων του Müller δεν είναι ορμονο-εξαρτώμενη. Μετά από αυτή την κρίσιμη περίοδο οι πόροι του Müller αποδομούνται ακόμη και χωρίς την παρουσία της ΑΜΗ στα αρσενικα και παράλληλα  η ΑΜΗ δεν αρχίζει την αποδόμηση των πόρων του Müller στα θηλυκά.(Josso et al. 1977)

 

5.1  Χρονική εμφάνιση γεγονότων κατα τη διάρκεια της Εκφύλισης των πόρων του Müller

 

Με τη μέθοδο εντοπισμού του διατετμημένου DNA με τη μέθοδο TUNEL (Transferase deoxy-UTP-Nick End Labeling) η οποία καθιστά δυνατό τον εντοπισμό αποπτούμενων κυτάρων τόσο στους πόρους του Müller όσο και στους πόρους του Wolff, διεξάγη φθορίζουσα σήμανση των κυτάρων τα οποία βρίσκονταν σε φάση απόπτωσης κατά τη 14^η εώς 16^η μέρα των εμβρύων αρουραίου. Και στους  δυο πόρους μετά την απόπτωση παρατηρείται πύκνωση του κυτοσολίου και πυρηνικών κλασμάτων με εκτενή διείσδυση στην κυτταρική επιφάνεια. Έτσι σχηματίζονται αποπτωτικά σωμάτια διαφόρων μεγεθών. Αυτά τα σωμάτια εντοπίζονται με την προαναφερθήσα μέθοδο TUNEL και ακολούθως φαγοκυτταρώνονται από παρακείμενα Κύτταρα. Στους αρσενικούς πόρους του Müller αυτά τα αποπτωτικά σωμάτια εντοπίζονται επίσης  σε περιοχές βασική περιοχής επιθηλιακών κυτάρων καθώς και διεισδώμενα στο περιβάλλον μεσέγχυμα. Στο αρσενικό έμβρυο δεν παρουσιάζεται καμία στατιστικα σημαντική διαφορά στο επίπεδο εκφύλισης των πόρων του Müller και  Wolff στο επίπεδο του 5% (P<0.05) μέχρι την 15^η μέρα (σχήμα 4).

 

 

 

 

Σχήμα 4:

Εικόνες Α και Β

Στις γραφικές παραστάσεις 1 και  2 παρουσιάζεται το ποσοστό κυτάρων σε

απόπτωση (μετρήθηκε από: αποπτούμενοι  πυρήνες/συνολικοί πυρήνες Χ 100) σε πόρους του Müller(μωβ) και πόρους του Wolf (κόκκινο), σε αρσενικα(Α) και θηλυκά (Β) έμβρυα αρουραίων  σε διαφορετικές ώρες στην 15^η και 16^η εμβρυική μέρα. Τέσσερα ανεξάρτητα δείγματα αναλύθηκαν για έκαστο ιστό και αντιστοιχούν σε κάθε χρονικό διάστημα.

Στατιστική διαφορά:

** : P<0.01 μεταξύ ομάδων 04.00 και 09.00 στην 15^η εμβρυική ημέρα μεταξύ των δειγμάτων

*** : P<0.001 μεταξύ 04.00 15.00 19.00 της 15^ης και 10.00 της 16^ης μέρας.

ΕικόνεςC-E

Φωτογραφίες από περιοχές πόρων Müller και Wolf από αρσενικό έμβρυο.

C : 15.00 / 15^η μέρα

D : 19.00 / 15^η μέρα

E : 10.00 / 16^η μέρα

ΕικόνεςE-G

Φωτογραφίες από περιοχές πόρων Müller και Wolf από Θηλυκό έμβρυο.

F : 19.00 / 15^η μέρα

G : 10.00 / 16^η μέρα

 

 

 Πιέστε το πλήκτρο BACK στον πλοηγό σας για επιστροφή στο κυρίως μενού.