TOKSİK (ZEHİRLİ) KİMYEVİ GAZLAR, HUSUSİYETLERİ, İNSAN ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ, KORUNUM-1

Dr. Hakkı Açıkalın

CYANIDE GAZI

Cyanıde Gazı’nın diğer ismi ‘Hydrogen Cyanıde-HCN’dir.

Özellikleri:

Donma noktası: -15 derece Celsıus

Kaynama noktası: 26 derece Celsıus

20 derecede uçuşkanlığı: 891.000 mg/m3

Koku: Acı badem kokusuna benzer

-Çok hızlı buharlaşır ve açık havada ancak birkaç dakikalık bir süre içinde tesbit edilebilir.

-Stannıc Chlorıde, Chloroform (Kloroform=Vıncennıte) veya Arsenıc Trichloride (Manganite) gibi stabilize ediciler sayesinde buharlaşma hızı düşürülebilir.

-Suyla ağır ağır dekompoze olabilir (bileşenlerine ayrılabilir)

-Endüstride kullanılır.

 

Toksikoloji

Öldürücü Doz (Maskesiz halde): 2000-5000 mg-dakika/m3

Semptomlar (Vücuddaki belirtiler): Düşük Konsantrasyonda (kesafette){Tesirler birkaç saate yayılır};

Ani ve ve ilerleyici hararet hissi

Bitkinlik hissi

Bulantı ve Kusma

Başağrısı

Teneffüs zorluğu

Şuur bulanıklığı-şuur kaybı

Nefessizliğe bağlı titremeler, sarsılmalar

 

Yüksek Konsantrasyonda;

Ani şuur kaybı

Solunum durmasına bağlı ölüm

 

Önlemler

Yüksek kesafette çok hızlı bir etki mevcuttur. Yanıcı materyelle temas ettiğinde tutuşma ve infilak eğilimi mevcuttur. Kömür filtreleri cyanıde ile hızla doyma yeteneğindedir. Metalik kutularında Gümüş oksid ihtiva eden maskeler kullanılmalıdır.

 

Tedavi:

Başlangıç tedavisi olarak sun’i teneffüs ve oksijen verilmesi. Bilahare Cytochrome Oxidase (Sitokrom Oksidaz) molekülünden cyanide’in ayrıştırılması; Rhodenase aktivitesine yardım etmek için Sodium Thiosulfate, Methemogllobin istihsal etmek amacıyla Sodıum Nitrite veya cyanıde ile kompleks (birleşik) oluşturmak maksadıyla Kobalt uygulanması.

Gaz kalıntı bırakmadığı ve hızla yayıldığı için Nötralizasyona ve dekontaminasyona (bulaşıklardan arındırma) gerek yoktur.

 

Kimyevi Gazlar-2

Dr. Hakkı Açıkalın

Kimyevi silahların (gazların) saldırı ve imha vasıtası olarak kullanılmasında temel hedef insan sinir sistemini imha etmektir. Bu, duyu iletimi bloke ederek gerçekleştirilir. Bu nedenle bu gazlara 'Nerve Agents' (Sinir Ajanları) veya 'Nerve Gasses' (Sinir Gazları) adı verilmektedir.

Bütün sinir gazları kimyevi olarak 'Organo-Fosfor' bileşikleridir. Bunlar istikrarlı bileşiklerdir ve kolayca yayılırlar, ileri derecede toksiktirler (zehirli) ve gerek cild gerekse de teneffüs yoluyla alındıklarında hızlı tesire sahibtirler. Basit kimyevi tekniklerle de üretilebilirler.

Hammadeler ucuzdur ve genellikle hazır halde bulunurlar.

Sarin Gazı

Diğer isimleri;

GB, ZARIN, IMPF, MFI, T-144, T-2106, TL-1618, Trilone 46.

Formülü; CH3-P(=O)(-F)(OCH(CH3)2).

Molekuler ağırlığı: 140.1

Yoğunluğu:1.089 gr/cm3

Kaynama noktası: 147 derece

Donma noktası: -56 derece

Gaz (buhar) basıncı: 2.9 mm Hg

Uçuşkanlığı: 17.000 mg/m3

Saf formu renksiz ve kokusuzdur. Yetişkin biri için 0.5 miligramlık doz öldürücüdür. Cyanide gazından 26 kere, Potasyum Cyanide'den 20 kere daha fazla öldürücü özelliğe sahibtir. Buharı havadan daha ağır olduğundan yere yakın bir pozisyonda (havada) asılı kalır. Islak ve rutubetli hava şartlarında sür'atle degrade olur (bozunur). Fakat hararet belli bir noktaya ulaşırsa (artarsa) ölümcül olma müddeti de artar, velev ki rutubetli bir ortam olsun (yani ısı yüksekse rutubet Sarin'i durduramaz)

Buharla reaksiyona girdiğinde veya dekompoze olduğunda (bileşenlerine ayrıldığında) çok zehirli olan fosfor oksidleri ve fluoride dumanı yayar.

 

Acil Hayat-destek ekipmanı;

Komprese oksijen, tahkim edilmis oksijen maskesi, su, tuz, sorbitol, kathartik tuz, D5W, Ringer's Lactate (Eczanelerde Ringerli Laktat olarak bulunur), Beyazlatıcı ticari sıvı (Klorin / Çamaşır Suyu), Atropine (Acil durumda uyluğun iç bölümüne enjekte edilir), 2-PAM chloride.

 

İnsan vücudundaki belirtiler;

1 dakika boyunca devamlı teneffus edilen Sarin gazına bağlı ölüm 1 ila 10 dakika içinde gerçekleşir. Hemen, en küçük zerreyi (damlayı) deriden (ve elbiselerden) arındırmak esastır, zira cild yoluyla da hulul eder.

 

SARIN COK AKTİF BİR KOLINESTERAZ İNHİBİTÖRÜDÜR.

(Yani sinirsel biyo-elektriğin işleyişini durdurur.)

 

-Yerel (temas bölgesinde) terleme,

-Gayri iradi adale hareketleri (segrimeler)

-Göz bebeklerinde Myosis (küçülme)

-Rhinorhhea (Running Nose): Burun akıntısı

-Nefes daralmasına bağlı olarak göğüste sıkışma

-Görme bulanıklığı

 

Daha ciddi temaslarda;

-Başağrısı

-Kramplar

-Bulantı-kusma

-Gayri iradi def-i hacet (dışkılama) ve idrar (işeme)

-Kas seğrimeleri

-Düzensiz (sarhoş tarzı) yürüme, sendeleme, düşecekmiş hissine kapılma

- Sersemlik

- Koma

- Sıklıkla Nefes Durması

 

Müdahale prosedürü;

Acil personeli koruyucu elbise giyecek

Hastanın elbiselerini hemen çıkar

Hastayı temiz hava ortamına taşı

Hayati işaretleri tesbit et ve değerlendir ve her travmayı tesbit et (Tansiyon, nabız, Kalb atımı,

solunum düzeni)

Nabız alamıyorsan CPR'a başvur

Kalb ve solunum faaliyetini yeniden üret

Gerekiyorsa sun'i teneffüse başvur

Eğer yüzde zehir varsa ağızdan ağıza solunumdan (hayat öpücüğü)kaçın

Tahkimli oksijen maskesini kullan

Solunum sağlandıysa oksijen ver

Hastaneden panzehir talebinde bulun

Göz teması varsa; ılık suyla 15 dakika yıka, deriyi evvela klorinle (çamaşır suyu) sonra ılık suyla yıka (temas yerlerini). Gözleri ve ağzı klorinden uzak tut...

Kimyevi gazlar-3

Dr. Hakkı Açıkalın

Tabun Gazı

Diğer ismi: GA

Formülü; (CH3)2 N-P(=O)(-CN)(-OC2H5)

200 mg-dakika/m3 solunum dozu öldürücüdür

Moleküler ağırlığı: 162.1

Yoğunluğu: 1.073 g/cm3

Kaynama noktası: 247 derece

Donma noktası: -50 derece

Buhar basıncı: 0.07 mm Hg (civa)

Uçuşkanlığı: 600 mg/m3

Suda çözünürlüğü: %10

 

Soman Gazı

Diğer ismi: GD

Formülü: CH3-P(=O)(-F)(-CH(CH3)C(CH3)3

100 mg-dakika/m3 solunum dozu öldürücüdür

Moleküler ağırlığı: 182.2

Yoğunluğu: 1.022 g/cm3

Kaynama noktası: 167 derece

Donma noktası: -42 derece

Buhar basıncı: 0.3 mm Hg (civa)

Uçuşkanlığı: 3,900 mg/m3

Suda çözünürlüğü: %2

 

GF Gazı

Formülü: CH3-P(=O)(-F)(cyclo-C6H11)

Moleküler ağırlığı: 180.2

Yoğunluğu: 1.120 g/cm3

Kaynama noktası: 92 derece

Donma noktası: -30 derecenin altında

Buhar basıncı: 0.06 mm Hg (civa)

Uçuşkanlığı: 600 mg/m3

Suda Çözünürlüğü: (yaklaşık)%2

 

VX Gazı

Formulu: CH3-P(=O)(-SCH2CH2N[CH9CH3)2]2)(-OC2H5)

Molekuler agirligi: 267.4

Yoğunluğu: 1.008 g/cm3

Kaynama noktası: 300 derece

Donma noktası: -39 derece

Buhar basıncı: 0.0007 mm Hg (civa)

Uçuşkanlığı: 10 mg/m3

Suda Çözünürlüğü: %3

 

Bu gazların insan vücudunda meydana getirdiği tahribat Sarin gazıyla aynıdır, hepsi de öldürücü gazlar olup VX'in akciğer tahribatı en fazladır.

Kimyevî Gazlar-4

-Uçuşkan Anestetik veya Anestezi Oluşturan Gazlar-

Dr. Hakkı Açıkalın

Bunlar solunum yoluyla alınırlar (verilirler) ve hızla Kan dolaşımına katılırlar. Oradan dokulara taşınırlar ve buradan da Beyin'in yağsı yapıları tarafından idhal edilirler.

Hidrokarbonlar;

Homolog (Mevkidas) diziler dahilinde, potansiyel karbon zincirinin uzunluğuyla artar. Buhar basıncı ve sıvı çözünürlüğü karbon zincirinin uzunluğguyla doğru orantılı olarak düşer.

Hexane'a kadar olan doymuş düz zincir parafinleri (alkanlar, -CC-) anestetik (uyuşturucu, hissizleştirici) etkiye sahib olub daha sonrakiler uyarıcı (stimulant) etkiye sahibtirler.

Alkenler (-C=C-) Alkanlar'dan daha potansiyellidirler fakat Kalb'de 'aritmia' (atım düzensizliği) yol açabilirler. Alkinler de çok güçlüdürler fakat kullanım zorluğu (hatta imkansızlığı) gösterirler.

Her 3 grubun da Halojen ikameli olmaları anestetik potansiyeli arttırır. Chloride (Klorid) ikamesi bileşikleri en kararlı hale getirir ve her ikameyle potansiyeli arttırır. Ancak Klorid ikamesi, Myokard (Kalb Kası) depresyonuna (faaliyet düşüklüğüne) ve Böbrek ve Karaciğer'de dejeneratif (yozlaşmasal) değişikliklere neden olabilir.

Hidroksil (-OH) veya alkol ikamesi, Halojenli telafiye rağmen, Hidrokarbon potansiyelini düşürür. Mamafih sıvı çözünürlüğünü arttırır.

Etherler veya Alkol ikameli alkiller (-O-R) alkollerden daha potansiyellidirler. Halojenlemenin çok değişken bir etkisi vardır; Fluorizasyon (Fluorlama) potansiyeli düşürülebilir fakat tutuşurluğu da azaltır ve 'tam fluorlama', bileşiği 'uyarıcı' haline getirebilir. Fluorlama böbrek tahribatına yol açabilir zira fluoride iyonları yükselen parçadaki Sodyum (Natrium) geri emilim mekanizmalarını bozar (bloke eder) ve 'Polyouria'ya (çok işeme) neden olur. Amid kökleriyle ikame, anestetik eylemi sabote eder.

 

İdeal Anestetik Ajan (Madde)

Fiziki Hususiyetler;

1-Tutuşmayacak ve Oda ısısında patlayıcı özelliği olmayacak (örnek: Cyclopropane)

2-Oda ısısında (18-25 derece) buharlaşabilir olacak (örnek: Desflurane)

3-Oda ısısında kararlı ve uzun ömürlü olacak (örnek: Halothane veya Desflurane) [Alman Bilim adamları Moskova'daki eylemde Ruslar'ın Çecen mücahidlere ve kendi vatandaşlarına karşı Halothane kullandıklarını iddia ediyorlar ki, bu mantıkıdır].

4-Yeşil Limon Sodası ile kararlı olacak (örnek: Sevoflurane) ve plastiklerle ve metallerle de kararlı olacak (örnek: Halothane)

5-Çevre dostu olacak, Ozon tabakasına zarar vermeyecek (örnek: N2O yani Nitrous Oxyde)

6-Ucuz ve kolay üretilebilir olacak!

 

KİMYEVÎ GAZLAR-5 (Son)

Dr. Hakkı Açıkalın

Biyolojik hususiyetler

1-İçe çekimi(solunması) tahriş edici etkiye sahib olmayacak.

2-Düşük kan/gaz çözünürlüğü seviyesi tercih edilir

3-Yüksek yağ/gaz çözünürlüğüü tercih edilir

4-Diğer sistemlerde (Kalb-damar sistemi, Karaciğer, böbrekler veya içsalgı sistemi) minimal menfi etki

5-Bio-transformasyon olmayacak. Akciğerler yoluyla ve hiçbir değişim-dönüşüme uğramadan atılacak.

6-Ameliyathane ortamı için zehirli etkisi olmayacak

 

Anestezi evreleri

Evre 1

İsmi: Amnezi (Hafiza kaybi) ve Analjezi (Ağri-sızı kaybı).

Solunum: Yumuşak, dengeli

Gözler (bebekleri): Hafifçe merkezden uzak

Refleksler: Mahfuz

 

Evre 2

İsmi: Delirium, Aşırı uyarılmışlık

Solunum: Düzensiz, Hiper ve Hipo soluma

Gözler: Kirpik refleksi yok, bebekler genişlemiş (midriatik), hareketli fakat gozkapagi refleksi yok

Refleksler: Yutkunma, kusma reflekslerinde artış ve gırtlak (larynks) spazmı.

 

Evre 3/1

İsmi: Anestezi (His / duyu yitimi)

Solunum: Periyodik

Gözler (Bebekler): Normal veya kucuk (Myotik), gözyaşı salgısı artmış, Conjonctiva refleksi yok

Refleksler: Kusma ve yutkunma baskı altında

 

Evre 3/2

İsmi: Anestezi

Solunum: Soluk alma soluk vermeden kısa, sırasıyla kısa, düzenli ve derin

Göz bebekleri: Geniş (midriatik), merkezi, gözyaşı salgısı artmış, Kornea refleksi yok

Refleksler: Çok azalmış

 

Evre 3 / 3

İsmi: Cerrahi Anestezi

Solunum: Diyafragma solunumu

Göz bebekleri: Merkezi, normal halde, gözyaşı salgısı yok

Refleksler: Otonom (Muhtar) Sinir Sistemi baskı altında, kaslar gevşek, Larenks (Gırtlak) refleksi yok.

 

Evre 3 / 4

İsmi: Cerrahi Anestezi

Solunum: Interkostal (kaburgalar arasi [kaslarda]) felç, düzensiz

Göz bebekleri: Işık refleksi yok

Refleksler: Bronş refleksi yok

 

Evre 4

İsmi: Overdose (Yüksek doz)

Solunum: Yok

Göz bebekleri: Geniş (Midriatik)

Refleksler: Tansiyon minimal, Kalb durmuş, bilahare ÖLÜM! (MOSKOVA'DA OLAN BU!!!)

 

Bazi Anestetikler;

1-Chloroform (Kloroform). CCl4 (Karbon Tetra Klorur)

Moleküler ağırlığı: 144

Kaynama noktası: 61 derece

Alımı: Hızlı ve tahrişsiz.

Solunumu: Hafif tahriş edici

Kalb-damar sistemine etkisi: Ritm bozukluğu, Myokard (Kalb Kası) fonksiyonunda azalma ve damar genişletici

Karaciger (KC) etkisi: Toksik (Zehirli)

Böbrek etkisi: Toksik

 

2-Cyclopropane (Siklopropan). CH2-CH2-CH2 (Trigonal konfigurasyon)

Kaynama noktası: 33 derece

Kritik hararet: 125 derece

Kan/Gaz: 0.45

Yağ/Gaz: 11.4

Solunması: Hoş kokulu, tahrişi az.

Notlar: Patlayıcı, parlayıcı özelliğe sahib. Kalb'de Ventrikuler (Karinciksal) Attropin ve Adrenalin'le beraber atım düzensizliği veya Hipoksemi (Kanda Oksijen azlığı).

 

3-Desflurane. CHF2-O-CHF-CF3

Moleküler ağırlığı: 168

Kaynama noktası: 22.8 derece

Doymuş buhar basıncı: 88 kPa

Kan/Gaz: 0.45

Yağ/Gaz: 20

Hususiyetleri: Rahim kasını gevşetici, tutuşmaz, solunumu tahriş edici, sempatik sistemi uyarıcı

 

4-Ether

Moleküler ağırlığı: 70

Kaynama noktası: 35 derece

Az miktarda Britanya'da kullanılmaktadır. Karaciğer için toksiktir.

 

5-Enflurane. CHF2-O-CF2-CHCl-F

Moleküler ağırlığı: 184.5

Kaynama noktası: 56.5 derece

Doymuş buhar basıncı: 24 kPa (175 mm Hg)

Kan/Gaz: 1.9

Yag/Gaz: 98

Hususiyetleri: Tutuşmaz,, titremelere yol açar, Bronşları genişletir (Bronchodilatation), solunumu düşürür, damarları genişletir (vasodilatation), Rahmi gevşetir, ağrıyı keser.

 

6-Halothane (Halotan)

Moleküler ağırlığı: 197

Kaynama noktası: 50 derece

Doymuş buhar basıncı: 32 kPa

Hususiyetleri: %10-20'si Karaciğer'de metabolize olur ve turev olarak Trifluoroacetic acid çıkar. Kararlı bir gaz değildir ve koyu renk şişelerde muhafaza edilir. Koruyucu olarak da %0.01 Thymol kullanılır. Solunum Yolu (Air Way) için tahriş edici değildir ve hoş bir kokusu vardır. MOSKOVA'DA KULLANILAN MUHTEMELEN BUYDU!

 

7-Isoflurane. CHF2-O-CHCL-CF3

Moleküler ağırlığı: 184.5

Kaynama noktası: 49 derece

Doymuş buhar basıncı: 33 kPa

Kan/Gaz: 1.4

Yağ/Gaz: 99

Hususiyetleri: Tutuşmaz, tahriş edici, Bronchodilator (Bronş genişletici), Vasodilator (Damar genişletici), Rahim gevşetici, tansiyon düşürücü.

 

8-Sevoflurane

Moleküler ağırlığı: 200

Kaynama noktası: 58.5 derece

Doymuş buhar basıncı: 24 kPa

Kan/Gaz: 0.6

Yağ/Gaz: 53

Hususiyetleri: Tutuşmaz, tahriş etmez, bronş ve damar genişletici.

Bu yazı belki biraz teknik detay içeriyor fakat cok hararetli ve yoğun günlerin kapıda olduğu dikkate alınırsa bu tip ajanlarla bir şekilde karşı karşıya kalınabileceği hesaba katılmalıdır. Müslümanlar'ın bilme hakkı herkesden daha fazladır. Aynı şeyleri ABD, İsrail ve diğer emperyalist güçler de yapabilir (yapacaktır). Vesselam.

www.drhakkiacikalin.up.to

Hosted by www.Geocities.ws

1