YUNANİSTAN SİYÂSETİNE BİR BAKIŞ

Dr. Hakkı AÇIKALIN

Yunanistan siyâseti bugünlerde Ekim ayında yapılacak olan Yerel Seçimler’e endekslenmiş durumda. Son genel seçimleri (TC’nin desteğiyle) çok küçük bir oy fazlasıyla (yaklaşık 90.000) kazanan PASOK (Pan Hellenik Sosyalistiko Voma- Panhellenik Sosyalist Parti) Yerel Seçimler’e ciddi sıkıntılarla giriyor. AB’nin yeni tarım politikaları dayatmasıyla başlayan ve bir türlü önü alınamayan çiftçi eylemleri PASOK’un en önemli sıkıntılarından birini oluşturuyor: gözlemciler PASOK’un son seçimlerde özellikle kırsal alanda ciddi bir oy kaybına uğrayacağını ileri sürüyorlar. Bir diğer sıkıntı PASOK’un Türkiye ile ilişkilerle ilgili siyâsetinde kendi içinde karşılaştığı muhalefet. PASOK’un Türkiye politikalarını benimsemeyenlerin başında Papatemelis geliyor. Genel seçimlerde, kişi bazında en yüksek oy alan Papatemelis (Selânik-98.000) bir dahaki seçimlerde PASOK’tan aday olmayacağını açıkladı. Mevcut dışişleri bakanı yahudi Yorgo Papandereu’nun Yunanistan’ın müstakbel başbakanı olarak ABD’nin vizyonuna kesinlikle oturmuş olması da PASOK merkezini hâliyle rahatsız ediyor. Yine ‘millîci’ bazı çevrelerle Papatemelis arasında, Yunanistan’da faaliyet gösteren ‘yabancı’ dinî unsurlar ve tarikatlar mevzuunda, bir dirsek temâsı gözleniyor. Geçtiğimiz günlerde yaptığı bir TV konuşmasında Papatemelis başta Scientologg Kilisesi olmak üzere Mormonlar, Yehova Şahitleri vs. gibi teşkilâtları ağır biçimde eleştirdi.

Hükümetin bir başka açmazı ise Atina’da bir câminin kurulup kurulmaması konusunda. Geçen hafta Atina’da bazı dostlarla bu mevzu üzerine uzun uzun konuştuk. Hükümetin bu konuda net bir fikri yok. Avrupa başşehirleri arasında câmii olmayan tek şehir Atina. Bazı milletvekilleri bu sıkıntının bir ân evvel aşılmasından yana fakat sun’î rezervler üretiliyor: meselâ böyle bir câmîin Râbıta’nın eline geçebileceği, dolasıyla ABD-TC-Rauf Denktaş hattının bir propaganda merkezi olabileceği paranoyası var. Bu inanca paralel olarak Batı Trakya’daki Kemalist İslâm’ın da bu veteriye müdâhil olacağı iddia ediliyor. Biz bu iddiaları gayrı ciddi ve yersiz bulduğumuzu ifâde ettik. Devlet ciddîyetiyle bağdaşmadığını belirttik. Kaldı ki İskeçe Yalanç müftüsü Mehmet Emin Aga’nın ve birçok din görevlisinin zâten Râbıta’dan maaş aldığı ‘tesbitli’.

Bir dostumuz, bu mantığın, ‘Türkfobi’ (Türk korkusu) ve onun Yunan devlet-kamu şuuraltındaki tesiriyle alâkalı olduğunu vurguladı ki, kaydadeğer bir değerlendirmedir. Ancak başta Suudi Arabistan olmak üzere 2004 Atina olimpiyatlarına katılacak müslüman ülkelerin bir ‘Atina Câmîi’ talebini ‘olmazsa olmaz’ bir şart olarak ortaya koyduklarını biliyoruz. Yunanistan hükümeti bu mes’eleyi kolayca bir metodla çözmeye tevessül edecek gibi görünüyor: Peani bölgesinde kurulan olimpiyat köyünün içine ve muhtemelen de Suud sermâyesiyle ‘âlengirli’ bir ‘Moschee-Center’ inşa edilecek/ediliyor. Fakat bu câmîin olimpiyat dönemi dışında pratik bir işleri olmayacak zira şehirden 50 km. uzakta ve bu civarda tek bir Müslüman bile yaşamıyor. Böylece devlet hem câmî inşasını yerine getirmiş olacak hem de bu câmînin ‘cemaatsizliğini’ garanti altına alacak. Oportünistce bir yaklaşım.

Bu arada ‘Atina İmamı’ olarak da bilinen Sudanlı Müslüman Dr. Münir’le de bu konuyu mütalâa ettik. Atina’da bir câmiye ciddi bir ihtiyaç olduğunu o da teslim ediyor zirâ şehirde bir sürü ‘dükkândan bozma’ mescid var, Sudanlılar’ınki ayrı, Libyalılar’ınki ayrı, Pakistanlılar’ınki ayrı. Özellikle Cuma namazlarının birlikte kılınmasına mânî olan bir durum bu. Yunan Ortodoks Kilisesi, câmî müsâadesini çoktan verdi., Hristodoulos bu konuda sıcak. Ama Fener’in bu konudaki fikrini, temâyülünü bilmiyoruz ve muhtemelen TC’den icâzet arıyor.

PASOK’un en büyük (ve tek) sahibi Nea Dimokratia’nın (Yeni Demokrasi Partisi) yerel seçimlerde 3-4 puanla PASOK’u geçmesi bekleniyor fakat burada da eski başbakan Miçotakis’in, Kostas Karamanlis’e karşı büyük çelmeleri olduğunu biliyoruz. Bazı dostlar Miçotakis’in, ünlü gazeteci (ve Tele-city TV’nin sahibi) Karacaferis’e LADS isimli bir parti kurdurduğunu söylüyorlar. LADS’in içinde Yunan Mitolojik Milliyetçisi eski general Plevris de ütopik Yunan Sağ’ını temsil ediyor. Kesin olmamakla berâber bu yeni partinin %1-2 oy alabileceği belirtiliyor.

AB parlamentosu seçimlerinde, kendi partisinin başkanlığını bırakarak Nea Dimokratia’ya geçen Samaras’ın partisi ‘Politiki Amiksi’ (Siyâsî Bahar) bizdeki Millet Partisi’nin muâdili gibi. %1,5-2,5’luk bir potansiyeli var. Yunan Deksia-Akrodeksia (Sağ-Aşırı sağının) bu iki parti dışında EM (Elinika Metopo-Yunan Cebhesi), Proto grami (Birinci Hat) ve Hrisi Avgi (Altın Şafak) gibi marjinal partilerinin toplam potansiyelleri %1’in altında. Yaklaşık toplam %3-4’lük bu potansiyel, PASOK’un Nea Dimokratia önündeki ‘engel stoku’ olarak algılanıyor.

Yunanistan’ın en eski partisi KKE (Komunıstiko Koma Ellados-Yunanistan Komünist Partisi) %5-6’lık bir standard-kemikleşmiş potansiyele sahip. Bu seçimlerde bir artış göstermesi bekleniyor.

Solun diğer bir partisi SYNASPISMOS (Sol Birlik) %4’lük bir güce sahip, bu seçimlerde azabilir oy oranı.

Orta’nın solunda ise ΔHKKI isimli (Demokratik Hareket) parti son seçimlerde %2-4 oy aldı.

PASOK’un kurucularından Mihalis Haralambidis’in 200 yılında kurduğu DPE (Dimokratiki Pesifesiaki Enosi-Demokratik Mücâvir-Taşra Birlik) partisi, kuruluşundan 1 ay sonra katıldığı seçimlerde %o 6 oy aldı. Bu seçimlerde oyunu yükseltmesi bekleniyor. İdeolojik çizgi olarak ‘Ulusal ağırlıklı sosyalist’ diye tarif edebiliyoruz ve KADEK’DE (PKK) yakın temâsı olan neredeyse tek parti. Diğer partiler artık PKK’yle çok mesâfeliler.

Yani sol –daha sol’un potansiyeli de %12-13 dolayında. Fakat bunlar ND, PASOK karşıtı stokunu oluşturmuyorlar zirâ hepsi eski partiler ve oyları standard.

Bir de Atina belediye başkanı Avramopovlos’un kurduğu liberal parti var ki, çok ilginçtir AKP’den maddî ve manevî destek aldığı iddiası yaygın. Bu partiye biçilen potansiyel %4-5.

Bir diğer liberal parti ‘Tavros’ da diyoruz (Boğa) %1-1.5 potansiyele sahip.

Bunlar da ND’yi fazla engellemiyorlar.

PASOK son genel seçimleri, ‘Batı Trakya’ farkıyla kazandı. Kuşkusuz Yerel Seçimler’inde ‘Batı Trakya’ya nisbeti olacaktır fakat eskisi kadar belirleyici olmayacağı sanılıyor.

Eğer ND, PASOK’u %3-4 puandan fazla bir farkla geçerse ufukta genel seçim görünür mü? Hele bir de 2004 olimpiyatlar öncesi. Temkinliyiz.

Küçük bir seçim tahminiyle son noktayı koyalım.

ND- %43

PASOK- %38

KKE- %6.5

SYNASPISMOS- %3.5

DHKKI- %2.5

Politiki Aniksi- %1.5

Avramoporlos- %1.5

Tavros- %1

DPE- %1

LAOS- %1

www.drhakkiacikalin.up.to

Hosted by www.Geocities.ws

1