ตัวยาสำคัญในการปรุง ยาหม่อง ยาดมทั่วไปยาหม่อง ยาดมมีตัวยาหลัก ๆ สำคัญมากอยู่ไม่กี่ชนิด แต่จำเป็นจะต้องมี และควรเข้าใจในตัวยาเหล่านี้พอสมควร
เนื่องจากว่าจำเป็นจะต้องเอามาปรุงผสมรวมกันกับตัวยาอื่น ๆ
ส่วนที่จะเติมสมุนไพรอะไรบางอย่างลงไปด้วยนั้นก็เป็นส่วนหนึ่ง เพื่อเพิ่มพลังหรือการออกฤทธิ์ทางยาให้โดดเด่นมากยิ่งขึ้น
ไม่ว่าจะเป็นยาหม่องของประเทศไหน หรือยาดมของประเทศไหน ๆ ก็ตาม หนีไม่พ้นตัวยาที่มีชื่อว่า
การบูร
พิมเสน
เมนทอล
ยูคาลิปตอล ออยล์
เป๊ปเปอร์มินท์
นับว่าตัวยาเหล่านี้เป็นตัวยาที่สำคัญมากในการนำเอามาทำเป็นยาหม่อง และยาดมทั้งหลาย
อีกอย่างหนึ่งก็เป็นตัวยึดเพื่อให้ตัวยาทั้งหลายอยู่ในรูปของครีมเช่นยาหม่องทั่วไปก็จะต้องใช้
วาสลินขาว
ขี้ผึ้งขาว
ถ้าทำเป็นน้ำบรรจุขวดก็ไม่ต้องใช้ของพวกนี้
การนำเอาตัวยาสำคัญต่าง ๆ มาผสมผสานกัน ที่แนะนำมาแล้วข้างต้น รวม 5 ชนิด ก็เพราะสิ่งเหล่านี้ได้มาจากพืชหรือต้นไม้บางชนิดที่มีน้ำมันหอมระเหย (Essential oil) นั่นเอง
ความหอมของน้ำมันนี้เหมาะสมมากในการปรุงเป็นยาหม่องและยาดมทั่วไป
นอกจากนี้ยังออกฤทธิ์เผ็ดร้อนอีก เมื่อเอามานวดกล้ามเนื้อ เส้น เอ็น ก็จะเกิดความร้อนขึ้นพอประมาณแทรกซึมเข้าไปในใต้ผิวหนัง เกิดสรรพคุณดีขึ้น ทำให้หายจากอาการปวดเมื่อย เคล็ดขัดยอก คลายเส้นออกเกิดความสบายยิ่งขึ้นอีก
อีกอย่างหนึ่งตัวยาเหล่านี้ก็มีกลิ่นหอมทีเดียว กลิ่นที่สูดดมแล้วก็ทำให้สบายใจมากกว่า
เกิดอาการสดชื่นขึ้น หู ตา สว่างไสว
จึงเหมาะสมมากที่จะเอามาปรุงเป็นยาหม่องและยาดมโดยทั่วไป
ขอแนะนำตัวยาสำคัญอันเป็นตัวยาหลักดังกล่าวมาแล้วว่าคืออะไรกันพอสมควร ดังต่อไปนี้คือ
การบูร (Campnor)
การบูร เป็นยางไม้ชนิดหนึ่ง ที่ได้มาจากต้นไม้ แล้วเอามากลั่นทำให้แห้งจนเป็นผลึกสีขาว มีกลิ่นหอมฉุน
พิมเสน (Borneol cammpnor)
จากต้นพิมเสน เอาเนื้อไม้มากลั่นแล้วทำให้แห้จนตกผลึกเป็นเกล็ดพิมเสน
พิมเสนเอามาทำเป็นยาดมได้ดีมาก แก้อาการเป็นลมวิงเวียน หน้ามืด ตาลายได้ดี
บำรุงหัวใจ ทำให้จิตใจดี สดชื่น
เมนทอล (Menthol)
นับว่าเป็นสารประกอบอินทรีย์ชนิดหนึ่ง มีลักษณะเป็นผลึกสีขาว กลิ่นหอมเย็น
เป็นน้ำมันหอมระเหยที่ได้มาจากพืชเช่นเดียวกัน เช่น ต้นมินท์
สกัดเอาน้ำมันออกมา ใช้ทำยาได้ดี
ทำเป็นยาฆ่าเชื้อก็ได้ด้วย
น้ำมันยูคาลิปตอล (Eucalyptol oil)
นับว่าเป็นน้ำมันที่ไม่มีสี ได้มาจากการกลั่นเอามาจากต้นยูคาลิป เป็นน้ำมันยูคาลิป
เป๊ปเปอร์มินท์ (peppermint)
เอาใบแห้งกับยอดดอกของต้น Menthapiperita สกัดออกเป็นน้ำมัน เรียกว่า น้ำมันสะระแหน่ เอามาใช้เป็นตัวยาที่มีกลิ่นหอมระเหยได้ดี สรรพคุณนอกจากนี้ยังเป็นยาช่วยขับลมก็ได้ ช่วยย่อยก็ได้อีกด้วย เมื่อเอาไปปรุงผสมเป็นยารับประทาน
ตัวยาสำคัญพวกนี้ สามารถเอามาผสมผสานกันปรุงแต่งขึ้นมาเป็น ยาหม่องและยาดมชนิดต่าง ๆ ได้ดีมากส่วนเรื่องปริมาณสัดส่วนนั้นก็มีอยู่ ซึ่งจะได้กล่าวถึงในเรื่องของสูตรส่วนผสมต่าง ๆ ในแต่ละสูตรต่อไปอีก