Ismail KADARE / Shkrimtar

Padyshim se aktiviteti i Manifestimit Letrar Ndërkombëtar në Tetovë ishte një ngjarje e rëndësishme, ishte një manifestim dinjitoz që nderoi kulturën shqiptare, shqiptarët në përgjithësi dhe Drejtorinë e Manifestimit… Dëshiroj të përgëzoj vetë drejtorin z. Shaip Emërllahu dhe anëtarët e tjerë të Drejtorisë për organizimin e mirë të vizitës sime dhe të vetë aktivitetit të Ditëve të Naiimit. Unë së bashku me Helenën kemi qenë të nderuar. Të nderuar besoj se kanë qenë edhe mysafyrët e tjerë…

Duke parë ate pjesëmarrje të gjërë të poetëve që vinin nga vende të ndryshme u pa qartë prirja për hapje drejt Evropës dhe botës. Kultura shqiptare dhe vetë kujtimi i Naimit të Madh, të gjitha këto bëjnë pjesë në qytetërimin evropian.

Manifestimi ishte një festë e kulturës shqiptare, e emancimpimit dhe e vullnetit të shqiptarëve për dritë, dije, miqësi…

Kthehem me pritjen dhe me mbresat më të mira nga Manifetsimi letrar i Tetovës

Erik Stinus / Danimarkë

Domethëna e festivaleve poetike, siç është ky festival në Tetovë, është e shumanëshme. Poetët shkruajnë pozitë e tyre në vetmi dhe nuk dinë se kush do t'i lëxojë ose dëgjojë ndonjëherë poezitë e tyre. Këtu e gjejnë njëri-tjetrin dhe një publik njerëz, të rinj apo të vjetër që kanë ardhur që të dëgjojnë. Së paku për sa kohë që kjo zgjat, poezia në mes të përdorimit të shumë gjuhëve të ndryshme, duhet të bëhet një gjuhë me vete, e kuptuar nga sejcili që është i pranishëm.

Për ne, që kemi ardhur këtu si mysafir nga vende të tjera, ky është gjithashtu një proces mësimi.

Ne jemi familjarizuar pak më shumë me popullin që na mirëpriti, letërsinë e tyre, këngët e tyre, kulturën dhe historinë e tyre. Zbulon dhe kjo përvojë do të duhej t'u garantohej të gjithë njerëzve - se sa i ngjajnë vetes se tyre. Jam thelësisht e prekur që poezitë e pakta që i kam sjellur me vete nga Danimarka u vleresuan, si të denjë për një shpërblim. Është si një pranim i bukur i një dhurate. Është sikur t'ia kishit shtuar këto poezi të pakta thesarit të letërsisë shqiptare dhe unë di se atje do të kenë shoqërinë më të mirë. Shumë falenderime të ngrohta.

Nicole Cage Florentiny / Martinike

Kam qenë shumë e  lumtur që kam ardhur nga Martiniku im i largët (10 mije kilometra) për të ndarë fjalët e mia  me popullin shqiptar të Maqedonisë.

Pjesëmarrja ime në këtë festival ka qenë konkretizimi i solidaritetit tim me popujt Ballkanit. Në televizion na arrinin imazhet e luftës dhe e qanin pafajsinë tonë, që nuk i pengonim dot masakrat e popullsive të tjera, barbarinë. Kosova, ashtu si Maqedonia, Afganistani, Martiniku, Afrika, Palestina etj., i përkasin kësaj pjese jugo-gjeopolitike që vazhdon të pësojë ligjin e të mëdhenjve të kësaj bote...

Atëherë, kur përtej kufijve njerëzit mblidhin në  emër  të poezisë dhe vëllazërisë  njerëzore, kjo i ndihmon secili të mos ndjehet aq i vetmuar dhe i pafuqishëm.

Jam shumë krenare që kam marr çmimin letrar “Oeneumi”, shumë e prekur që publiku kanë qenë të ndjeshëm ndaj fjalëve të cilat  mi jep qielli poetic për t'i ofruar nga ana ime dhe duke i ndarë me tjerët.

E njohim gjendjen ekonomike të Maqedonisë me që ky festival nuk është institucion shtetëror. Organizuesit kanë më shumë merita per kete feste qe iu krijuan njerezve. I falimenderohem popullit shqiptar për  ngrohtësinë e pritjes, për  cilësinë e poetëve.

Tetova me aktivitetin e saj do te mbetet e shenuar edhe per ate se ketu lindi ideja e themelimit te nje institucioni te poeteve te te gjithe botes te cilat net e ardhmen do te angazhohen per paqe kudo ne bote.

Rrofshin për shumë e shumë vjet akoma "Ditët e Naimit" të Tetovës.

Sara Mathai Stinus / Indi

Duke pasur parasysh se nuk kam marrë pjesë kurrë në një festival poetik në Tetovë, kjo përvojë e parë (dhe shpresoj të mos jetë e fundit) ka qenë një përvojë shumë pozitive. Të njoftohem me shkrimtarë dhe të ashtuquajturit njerëz të zakonshëm dhe t'i takoj, kjo më ka dhënë gjithmonë shumë gëzim.

Të lexosh poezitë e tua përballë një publiku te shumte që dëgjon me vëmendje është një burim i madh kënaqësia dhe përfitoj nga ky rast për t'i falenderuar organizuesit e Festivalit per organizimin dhe për ftesën  për të marrë pjesë, ashtu si i falenderojë të gjithë ata që prapa skenave kanë punuar rëndë për ta kthyer projektin në një sukses. Ne të gjithë kemi nevojë për frymëzim,  ripërtëritje dhe ndryshim "atmosfere" për të menduar në mënyrë të re për të parë me sy të vinë dhe për të dëgjuar me mendje të hapura. Ky festival më ka dhënë këto pjesë përbërëse tepër të rëndësishme për të vazhduar së shkruari. Tani, më takon mua që atë që festivali ma dha ta përdor në mënyrë të mbarë.

Qoftë një paqe dhe kuptueshmëri më e madhe përreth neve të gjithë.

Hristo Petreski / Maqedoni

Manifestimi Letrar Ndërkombëtar “Ditët e Naimit” pa dyshim është një manifestim serioz. Për këtë u binda vetë si pjesëmarrës i tij. Tani me ju i keni Mbremjet poetike strugane ne Tetove. Dallimet janë fare të vogla. Ju nuk duhet të keni fare kompleks për këtë gjë. Në Strugë ka poetë të huaj, edhe te ju ka, ata kanë udhëheqësi, edhe ju keni, ata kanë përkthim, edhe ju keni, ata botojnë libra, edhe ju botoni, ata kane cmime edhe ju keni etj. Me një fjalë, ju ia keni dhënë fizionominë e duhur këtij manifestimi. U ndjeva shume mire ne Tetove. Takova Kadarene , biseduam...

Visar Zhiti / Shqiperi

Ky manifestim, me seriozitetin e tij të lartë, rrënoi injorancën 50 vjeçare të komunizmit ndaj shqiptarëve. Vetë ardhja e Ismail Kadaresë, si dhe shtatorja e Naim Frashërit në Tetovë dëshmuan se shqiptarët kanë një kulturë të madhe, se dinë ta vlerësojnë vetveten, por edhe të tjerët.

Maria Lenti / Itali

Unë jam e mrekulluar nga ky festival që pashë në Tetovë. Shpresoj që ta ruajmë këtë bashkëpunim, duke ftuar krijuesit shqiptarë në Itali, si dhe duke nxitur edhe krijuesit italianë të vijnë te ju. Gjatë këtij manifestimi kishte një publik vlerësues për artin e poezisë. Tri net me radhë salla ishte e mbushur plot e përplot, që na bëri edhe neve të ndihemi të nderuar.

Sabidin ALIU / drejtor i Pallatit te Kultures ne Tetove

Manifestimi kryesor padyshim ishte Manifestimi Ndërkombëtar Letrar “Ditët e Naimit”, i cili sivjet u mbajt per here te gjashte me rradhë ( nga 17 tetori deri më 21 tetor),  ku morën pjesë një numër i madh krijuesish te njohur nga hapsirat shqiptare, si dhe poete nga shtete të ndryshme si India, Karaibet, Italia, Danimarka, Gjermania, Franca etj. Për herë të parë manifestimin dhe Tetoven këtë vit e nderoi me ardhjen e tij, shkrimtari ynë i njohur Ismail Kadare. Vlen te permendim se në këtë manifestim para Pallatit të Kulturës, Drejtoria e MLN “Ditet e Naimit” solli edhe shtatoren e Naim Frashërit, qe ndodhej ne shkritoren ku ishte derdhur ne bronz, si dhe u bënë disa promovime librash e u ndanë shpërblime  për poezi dhe për libër më të mirë të botuar mbrenda dy manifestimeve. Ky ishte një manifestim i rëndësishëm për jetën kulturore të Tetovës