21.1. aco epaa paoia a aoi pa,
a ae paoia p epaae capae aci.
Ai a : ccaa epaaa paa, a poc,
caa i caca paoii. ac apapae acpoi
a a aac epaa eapci paoia cpoai cepaa.
21.2. A
- aea aaa ac:
-
a oca aie — je la sesa horo,
a aoe apa — je la tria kaj duono.
21.3. A(a)
- 1. aa ce:
- cc a c — li frapis sin kontraŭ la muro.
- 2. aa a pae pao, i, a i . .:
- a a aap ao?! — pri kio ni parolu kun vi!?
- 3. aa aaaaa pae ac:
- a o — dum unu nokto, a e — dum unu tago.
- 4. aa paea ap:
-
— li vivas nur per terpomoj,
— nur per akvo sata vi ne estos.
- ambaŭflanke de:
-
aaa apoi aci po
— ambaŭflanke de vojo kreskis betuloj.
21.5. A(a)
-
1. po a:
a) de:
-
ac a opaa — foriri de urbo,
aia a p — liberiĝi de premo,
caaa a a — kaŝiĝi de pluvo,
eci a ao — novaĵoj de gepatroj,
a c a ocei — de printenipo ĝis aŭtuno;
- ) ac eaop ecoa: i. co e paoia:
- aoia a aaoi - rifuzi helpon;
- ) en:
- a i ea — en la nomo de delegacio;
- ) el:
- a co cpa — el la tuta koro;
- ) pro:
- pa a cpa — tremi pro timo.
- 2. p ai ce apaa:
-
a op — pli alte(n) ol montoj,
ae a po — pli laŭte ol tondro,
e a ci — la plej bona el ĉiuj.
21.6. e
- sen:
- e cpo a — sen amikoj estas malfacile vivi.
21.7. Boa
- iom for:
-
oa apoi caa ca
— iom for de la vojo estis (troviĝis) vilaĝo.
21.8. a
-
1. al
) aa apa i e, a a ao-
ao ao-e, aaeaci i eaaeaci a-
ao a-e:
-
a poi! — al la armiloj!
co naoi a aa — la kunveno proksimiĝis al fino,
paaa a ca — prepari sin al la festo,
aia a apa — voki al batalo,
a po aa p — al tri aldoni tri,
a na a... — al la demando pri...,
ii a ci — ni iris al (ĝis) vilaĝo,
- ) aa aaeca, iaci:
- nao a ai — simila al la patro.
-
2. ĝis
) aa aeaci, pae ac:
-
a ci acaaac p iaep
— ĝis la vilaĝo restis ankoraŭ tri kilometroj,
p i a ia — tri tagoj antaŭ la rikolto,
pa a eapa — de mateno ĝis vespero.
- ) a a ao-e, aaeaci -e:
-
ae a oca — en akvo ĝis zono,
epaa a aa paea — ekde la unua ĝis la kvina ĉapitro.
- antaŭ (epa):
- a a — antaŭ la milito.
a cc o aa i i paoii:
paaa ae a ca op aapa
— mi preparis al vi por la festo bonan donacon,
ea a Mica — veturi en Minskon.
21.9. ,
-
1. el:
a) aa a ae «a?»:
-
co — la vento el oriento,
ico pai — letero el patrio,
ici ec — iri el arbaro,
aeaa ae — ekscii el gazetaro;
- ) aa a ae « a?»:
-
a p o eapa — po tri tunoj el hektaro,
aa — restajo el rublo,
oi ica — kopio el la letero,
epaa eapca o — traduko el la bjelfrusa lingvo;
-
2. de:
aa a ae « aro?», « ao?», ai aaa aaa:
-
aa a — de la kapo gis la kalkanoj,
o i p pi — de li oni prenis tri rublojn,
aa o — de junaj jaroj,
a ac — ni komencu de vi,
aa ac — de tiu ĉi tempo,
a e — de tago al tago;
-
3. kun:
aa a ai « i?», « ?»:
a) p aae cecaci e i ci:
-
cpa — kun amiko,
— kun gelernantoj;
- ) p aae coca ao aep:
-
cea — kun rideto,
aaaee — kun kontento,
aepa — kun intenco,
paac — kun ĝojo;
-
4. pro:
aa a ae « aro?» i «a?» p aae p:
-
ca paaci — kanti pro ĝojo,
ca aiaaci — demandi pro ĝentileco;
-
5. per:
aa a ae « ao?», ae p aae coca e:
-
ica ia iap — skribi per majusklo,
aa aaa — komenci per raporto;
-
6. ĉirkaŭ ao preskaŭ
ai pa aaa piac:
-
e — ĉirkaŭ (preskaŭ) semajnon,
ai — ĉirkaŭ (preskaŭ) unu horon,
iaep — ĉirkaŭ (preskaŭ) unu kilometron;
-
7. epaaaea ii paoiai roa cc:
-
ca caa ( ) — preni el la tablo,
ca caa ( aepi) — preni de-sur la tablo,
oa a (o a ae) — rado de-sur la aŭto,
oa a (a a) — rado de aŭto,
aaa ao — laŭ via permeso,
opa a aa — bone videbla tra la fenestro,
aaa opaa — batali kontraŭ malamiko,
apaa ocei — prepari dum la aŭtuno,
e aoi — al mi sufiĉas, por mi sufiĉas,
aia Bepa — edziĝi al Vera,
o Bai? — kio okazis al vi?
-
8. oa epaaaa iaa coa e paoia:
-
Ho oa! — Feliĉan Novan Jaron!
ca (aciaa) Biapa — primoki Viktoron;
- 9. oa aa ia kaj:
-
ao — mi kaj vi,
Mioa Bie — Nikolao kaj Viktoro.
21.10.
-
1. post:
a) aa eca aoa i apa:
-
ca a pa — stari post la pordo,
ci a ep — eliri post la pordon,
a pao — post la rivero,
a pa — post la riveron,
- ) a aaa acoac:
-
ai a pi — unu post alia,
e a — tagon post tago;
- ) a aaa paepac ao-e:
-
aa a oa — longe post meznokto,
a ec — li estas post kvindek;
- 2. ĉe ( ai: , a, ao):
-
ce a cao — sidi ĉe la tablo;
ceci a co — sidiĝi ĉe la tablon;
-
3. por
a) aa :
- aca a oapa — sendi por kuracisto;
- ) a aaa aeaaac ac:
- cpaaaa a ec — raporto por la monato,
- ) a aaa o:
- «a» — mi estas por;
- ) aaa:
- a aa apoe! — Por via sano!
-
) aa a pae, p i o iae, a oa
aai i o oa a a o iae:
-
a i e a i p!
— Por tiu ĉi libro mi ne donus eĉ rublon!
- 4. pro aa p:
- a a ioa e a — pro bruo nenio aŭdeblas;
-
5. per
a) aa eaa ac i a:
- a ai pa — per unu fojo;
- ) aa a ao o:
-
a aa p ai i eae ae.
— Per dudek rubloj vi povus aĉeti pli bonan robon;
- 6. antaŭ ai «pae»:
- a e a Hoaa oa — unu semajnon antaŭ la Nova Jaro.
- 7. malantaŭ ( ai «a», «a-a»):
-
a oa — malantaŭ domo,
a pao — malantaŭ rivero;
- 8. anstataŭ ( ai «aec»)
- c paaa a Biapa — hodiaŭ mi laboris anstataŭ Viktoro;
-
9. dum
a) a aaa apa ac:
-
a e ace oa pai
— dum unu tago mi sukcesis multon fari;
- ) a aaa aaacoac e:
- pacaa a paoa — rakoriti dum laboro;
- 10. al a aaa eae aee a ao-e:
-
ci a a ao-e — edziniĝi al iu,
a aa a iepa — ŝi estas edziniĝinta al inĝeniero.
- 11. el, ol ce apaa:
-
e a ce — pli blanka ol neĝo,
e a ci — plej bona el ĉiuj;
- 12. oa epaaaa iaa coa e paoia:
-
a ec a ca — unu monaton antaŭ la festo,
a copa iaepa a Mica — kvardek kilometrojn de Minsk.
21.11. oa
- laŭ, konforme kun i je, al:
-
oa — laŭ via ordono,
konforme al (kun) via ordono
21.12. -
- el-post:
- coa aoc -a ec — la suno leviĝis el-post la arbaro.
21.13.
- malantaŭ, post:
-
o a oa — li marŝis malantaŭ la ĉaro;
, o a e ea io - mi aŭdis, ke iu iris post mi.
21.14. -
- de (de-super):
- -a pai — de (de-super) la rivero.
21.15. -
- 1. el-sub:
-
-a aa — el-sub la tablo,
-aii — el-sub la libro;
- 2. el-apud:
- -a oa aaa caaa — la hundo ekbojis el-apud la domo;
- 3. el najbaraĵo (ĉirkaŭaĵo) de:
- -a Bieca — li estas el najbaraĵo (ĉurkaŭaĵo) de Vitebsk;
- 4. por ao coi aiai:
-
apoa -a epa — skatolo por bombonoj, porbombona skatolo,
a -a aaa — botelo por lakto, laktbotelo.
21.16. --
- de:
-
-a-a pai aociic eci aac.
— De la rivero aŭdiĝis ies voĉoj.
21.17.
- al:
-
e iic eap. — La tago proksimiĝis al vespero.
aci ca — proksimiĝi (aliri) al la tablo.
- 1. ĉe, apud:
-
ce a aa — sidi ĉe la fenestro,
a caa — ĉe la tablo,
a acpa — ĉe la fajro,
a ca — loĝi apud la stacio;
- 2. preskaŭ, ĉirkaŭ ai «pia»:
-
pao a ai (ac)
— jam pasis preskaŭ (ĉirkaŭ) unu horo,
aa o a ai — mi atendis lin preskaŭ unu horon,
a ci acaaac a iaepa
— ĝis la vilaĝo ankoraŭ restis preskaŭ (ĉirkaŭ) unu kilometro,
pai a iaepa
— ni trairis jam preskaŭ (ĉirkaŭ unu kilometron).
o a aoa — estis preskaŭ meznokto,
a eci ao — li loĝis ĉi tie ĉurkaŭ dek jarojn,
capa cpo a ce — kolekti amikojn ĉirkaŭ si,
aaa, o a apa — danci kiel kato cirkum poto.
21.19.
- ĉe:
- pa apoi — ĉe la vojo.
21.20.
.: a (21.18).
21.21.
- inter:
-
pa ai apoai — amikeco inter popoloj,
i i — interalie,
i ... — dum.
21.22. Ha
-
1. sur ( ai a aepi ao-e):
-
a cae — sur la tablo,
a i — sur la tero;
-
2. en (ai pa aaa eca aoa apaa,
a acaa, ai aopa ie pa o):
-
a ap — en fabriko,
a ap — en fabrikon,
a aecci — en Polesio,
a aecce — en Polesion,
a eapca oe — en la bjelarusa lingvo,
epaaci a eapc o — traduki en la belorusan;
- 3. dum ( aaa paraci):
- a pce — dum la dejoro;
-
4. aca aa apcae paoia dum, en
a i a aa:
- a pi e — dum (en) la tria tago;
- 5. al (a aaa apaa i aee):
-
ao a a — simila al patro,
apoa a Mic — la vojo al Minsko,
ici a ap — iri al la koncerto;
-
6. por (a aaa parac i
e ao-e):
-
a i — por la vintro,
a a i — por du tagoj,
a p pi — por tri rubloj;
- 7. per (a aaa cpoa):
- a noee — per trajno;
-
8. aca aoi c paoia a aea p
epaae a cepaa pcoe:
-
a aae — en okcidento, okcidente,
a aa — en okcidenton, okcidenfen,
a — publike,
ca a ae — stari genue,
ca a aei — stari genuen,
aa ccp e — fiksi renkontiĝon dimanĉe;
-
9. aca aec aoia paoiai or aa
eco ao pa ecoai:
-
aii i a ao-e — anstataŭkulpigi iun,
kulpigi iun anstataŭ iu;
a a ce ao-e — primoki iun,
epaaci a eapc o — bjelarusigi;
-
10. ai a a, i paoi oa apca,
oa a paoi je i iaa co:
-
ipa a iia — ludi pianon,
ai aci — dividi je partoj,
apae a aepa — pli mallonga je duonmetro,
aa a ao-e — atendi iun.
21.23. Haep
- super:
- aep capoi — super la ĉemizo(n).
- ĉirkaŭ:
- aoa a cei i — ĉirkaŭ la fajro sidis homoj.
21.25. Ha
- 1. super:
-
a — super la tero;
paaa a -e — labori super io;
- 2. apcoaa cei apaa:
-
a acpa a — li estas la plej bona majstro,
apo a apaai — frosto la plej fota;
- 3. apcoaea pa: eco iaa coa:
-
e epaa a -e — superi ion,
a a apa ae — pripensi materialon por gazeto.
21.26. Hapoi, apoi
- 1. kontraŭ ( pacopa ai):
-
apoi ep — kontraŭ vento,
apoi e — kontraŭ min;
- 2. aa ac apcoaa po o cpoi:
-
ici apoi o — iri en nokto, iri en mallumo,
iri en la proksimiĝantan nokton.
21.27. Haepae
- antaŭ:
- ce aepae ao-e — sidi antaŭ iu.
21.28. Haepaop
- malgraŭ, spite al:
-
ci c aac a oe, a ca aaea
aepaop ca a c.
— Per ĉiuj fortoj li batalis por iĝi homo malgraŭ
sia malfacila sorto.
Haepaop aaa co ae aoic ea paa ii.
— Spite deziron de la tuta kolektivo li rifuzis veturi kun ili.
21.29. Hapai
- tagon (kelkan tempon) antaŭ:
-
apai ca — tagon antau la festo,
apai pa — kelkan tempon antau la revoluvio.
21.30. Hacpa
- kontraŭ:
- ce acpa (acpo) aa — li sidis kontraŭ la fenestro.
- anstataŭe; interŝanĝe; pro:
-
aa ca i aae ea.
— Li redonis sian libron anstataŭ la perditan.
Haae a ii a ae a
a p cai a a ap.
— Pro tiu ĉi via libro mi povas doni interŝanĝe eĉ
tri miajn laŭ via elekto.
21.32. Hao
- laŭ longe de:
-
Mioa io ao pai — Nikolao iris laŭ longe de la rivero.
Kpc ai ao c — La foteloj staris laŭ longe de la muro.
21.33. ()
- . aoa.
21.34.
- acac — acac — acoc — oblikve, malrekte.
-
Teoa ii ia acac apo
— La telefonlinio pasis oblikve (malrekte) al la vojo.
21.35.
- . (ep pa).
21.36.
- a) sur ( aa eca aoa):
-
— la libroj estis disĵetitaj sur tablo,
- ) tra ( aa eca epa):
-
ici — iri tra la strato,
aapoia a paie — vojaĝi tra la lando;
- ) en (ai eca epa aeaaa aa):
- ai a aoi — marŝi en (tra) ĉambro;
- ) laŭ (ai epae aaaa "a ?"):
- ea a apoe — beturi laŭ la vojo;
- ) laŭ ( a oa, aoe):
-
a aa aa — laŭ via ordono,
a aoai — laŭ deveno;
- e) ĝis (p aae a ae "a?"):
- ae a oc — en akvo ĝis zono;
- ) pri (p aae a ae: "a i? ?"):
-
caa a — sopiri pri infanoj,
e a e! — ne malĝoju pri mi;
- ) por ( aa ):
- ici ec a p — iri en arbaron por fungoj;
- i) per ( ai "p aaoe"):
-
a oe — per poŝto,
a — per fervojo,
a — per radio,
a a caa — legi per silaboj;
- ) pro ( ai " p, pa oci"):
-
a ape — pro malsano,
a apae ca — pro sia boneco;
- ) post ( ai «ac»):
-
a ac e a pi
— la sekvantan tagon post lia alveno;
- ) dum ( a ac):
- a aa — dum noktoj;
- ) po ( pa ai):
- a a — po unu pomo
- ) sur (p aae apa e):
- ca a cae — frapi sur la tablo.
21.37. aaaa
- r.: aaa.
21.38. ai
- proksime de:
-
ca aoiac ai opaa
— la vilaĝo troviĝis proksime de la urbo.
21.39. aep
- super:
-
aep ai o a aia
— super la ĉemizo li havis la veŝton.
21.40. aoe
- laŭ, konforme kun (al, je):
-
ao aeae ae — laŭ informoj de ĵurnaloj,
ao ao o — konforme kun (al, je) la lasta modo.
21.41. a()
- sub:
-
a cao — sub la tablo,
a co — sub la tablon.
21.42. a-a
- post, ekster:
-
a-a apai — post la montoj,
a-a aca i pacopa — ekster la tempo kaj spaco.
21.43. a-a
- super, lau longe de:
-
ec e a-a ca — la Luno pendas super la vilaĝo,
i a-a Haa op — la arbaro bruas laŭ longe de Njoman' rivero.
21.44. aepae
- antaŭ:
- Biap io aepae o. — Viktoro marŝis antaŭ la kolono.
21.45.
- post:
- ac ccp — post la renkotiĝo.
21.46.
- meze de, inter:
-
acpo o — meze de la nokto,
acpo apa — meze de la korto,
o ac — inter ni.
21.47. acpie
- meze de:
- acpie ao ca — meze de la ĉambro staris tablo.
21.48. a
- preter, laŭ longe de:
- paai a ec — ni veturis preter (laŭ longe de) arbaro.
21.49. aep
- super:
-
aa aa aep
— la akvo eliĝis (elsubiĝis) super la glacion.
21.50. epa, pa
- antaŭ:
-
epa ao — antaŭ la milito,
epa oa — antaŭ la domo.
21.51. oi
- .: ai
21.52. pa
- pri:
-
caia pa e — mi rememuras pri vi,
aapi pa aaa — ni parolis pri la ripozo.
21.53. pa
- a) tra (pao, i ea):
- ici pa ec — iri tra la arbaro;
- ) post (pa ei ac):
- pa e ai — post du horoj;
- ) per (p aaoe):
- caa pa c — depreni per juĝistaro;
- ) pro (a pe):
- pa e caiic — ni malfruiĝis pro vi;
- ) dum (a pa eaa ac):
-
aap ca cao pa c apo
— li parolis kun si mem dum la tuta vojo.
21.53. pai
- inter:
-
paei pai o (a ai)
— traveturigi inter du kverkoj.
21.54. poi
- .: .
21.56. p
- a) ĉe:
-
p aa — loĝi ĉe la gepatroj,
c p ae — sidi ĉe la fenesfro;
- ) aa iaci acaa aea paoi apud:
- ce p ae — sidi apud la fenestro.
- Aa paoi ĉe aaae a o iac, paoi apud;
- ) kun ( aa aaci):
-
pa ae p cae — havi dokumentojn kun si,
p poi — esti kun armiloj,
p ee apa — kun partopreno de partizanoj.
-
: Poi ai ĉe i apud oa pae
a paa:
-
loĝi ĉe la gepatroj — p aa
( a oe, ao c'i ii),
loĝi apud la gepatroj — p aa
( oe, i cai oa oa ao).
21.57. Cpo
- tra:
-
cpo ai oi — tra branĉoj de la pino,
paaia cpo — fali tra la tero.
21.58.
- kontraŭ:
-
e cpa e — mi ne estas kontraŭ vi,
aa cpa o — la kabano kontraŭ lernejo,
apca cpa pac — la kuracilo kontraŭ la malvamumo.
21.59. , a
- a) en ( po a):
-
a e — en mi,
aoi — en la ĉambro,
— en animo,
ea ece — veturi en arbaro,
ea ec — veturi en arbaron;
- ) al ( aaa apa):
- ici ic — iri al instituto, apaae: iri en instituton;
- ) sur ( a apa e):
-
ca ao, ep — frapadi sur la fenestron, sur la pordon;
- ) ĉe ( aa eca aoa):
-
aapa — loĝi ĉe la kamarado,
paci i — peti la libron ĉe lernanto;
- ) ĝis ( aa a ae «a?»):
-
ao ce c — la neĝo blovamasiĝis ĝis zono,
paa aea — la herbo ĝis genuo;
- e) por ( aa ):
-
a p — iri por fungoj,
aea po — veturi por hejtlignaĵo;
-
) dum ( aaa ac , r a
oa apcoaa paoi en acaa):
-
i i — dum (en) proksimaj tagoj,
pai c eai i — fari ĉion dum kelkaj minutoj,
-
) acp « e, Mio...» apcoaea
eco havi — e:
-
e iaa ia — mi havas interesan libron,
o ai aaa — li havas kapdoloron,
eepaa ci aac — la generalo havas grizajn harojn;
-
i) p apcai iaaaa co paoi oa acaa,
p acaea aea aoia a pcoe:
- ici ec — iri en arbaron — iri arbaron — iri arbaren;
- ) a apra pa aiaa coi pa iaa coa:
- ipa a — ludi blovtubon;
- ) aoi paoia oa aa ecoa i pcoe:
- pci oci — veni gaste — veni gasti;
- ) aoi paoia oa aa caa coa:
-
oai — kaŝludi,
aa — ŝakludi;
- ) aa, ai aaa aep, paoi cepaa e aea:
-
oa a eap — la tereno du hektarojn granda,
ia c capoa, p ao
— la libro mil paĝojn ampleksa, kvin rublojn kosta,
a pa o — duoble pli granda.
21.60. ae
- .: aae
21.61. o
- .: ao