e 1887 oa Bapae a a «Mapoa oa. paoa o ap. pc». Aap a a eae a a ceaa «oap cepaa». Cao coa «cepao» epaae oa o aaaa «aae, caea». ceaa oap-ac eacoa o aap aeo aa ca caae, o o oa paca apo oc e apca poca , e cae ea ae o, a e oc (paa caaa) aea. 1 pa aa, caa aapa apoa o cepaa cpac: apa e a c paa ce apcoa o aeoa ca ap a e.
Aa a apoaa pa apc oa o cepaa . Pacacae e o ao apa. a 1887 oe aap a co ap a ea, paca oca oa, a ac, 1888 oe, — a aca. a roe copa ep cepaca, aaapa o cepaa, Hpep (epa), a 1889 oe a opae aao o epae epae ae a cepaa «La Esperantsto».
Pac epa pa cepaca a Mace 1889 oe, a 1891 oe a copaa epa aa coa cepaca «Espero» («Hae») eppe. Ae Pac ac aaaa oa pa capa a co o aa eaa. A ac aaa acoce «La Esperantisto» apa a Tacoa apca pa ao aapaa pacacae aa acoca Pac, «caeo oprao ee» paa a Tacoa. paea, o a a aa a ac cepac pa. Aa, e a a, cepaa aaaa c o o pa.
A ep cepaca a eapc oa aeaaa acea ppo acaa ocaa (1838—1910) o paa ea. aa capa a co ac a a oe cepaa.
Aa o poae pacacae oa cepaa aae Pac a eapc a aa aaa cao. Meaa ac cepaa aa a . M. apa (1904), ac caoa o eapc cea a Mapa, . . Boc (oe, 1903), o ca o cea epaaa caca apraca o, . . o (1905—1906), o o eapc ce a ap.
paa ac cepaa aa a . B. acee ca oe a P, pa P M. A. M (1904) . A. M (1911), ca paaraca o cepaa. A eop e, cepaa 1908 oe, a apaaapa co cepaca B 1909 oe. paa, pa cepaca B caaa aoa pae, 1892 roe, ae apraaa a e a a'aa pa eaop ac pacaac. 3 a ac eop e ca o cpo cepaca e o a paaac o cepaa, ae a, a ep a oe cepaa. o ep aac acoca, o aco a.
1913 oe aa a o cepaa p pap, a Bec. T a aa ac o caaa ea pa cepaca, ac a ac pac a ap oapa paoa.
aca o po pa p cepaca a ae 1917—1918 ao. ec apo a ac a eapara c. aa aac pocaa apoa, acaa oa, paa a ea aaa ao a pa p cepaca. p aa ce, o a c. A eac cepaca aae o op. uep e o paaa o cepaa, ae aa e aae a pca pa. o 1919 oe . B. acee aae o cepaa oa pe, a papo caoa a apraaapa cepaa-pca Bec. T a, Bec, aae ca eac E. M. ec pa cepaa-pca (1919—1921). eaa Bec pao ppaa ' cepaca, pa e cepac po o eapc Cae.
pae, 1918 oe, oe capaea rpa cepaca, a A. . , Cep . ra pe aa a cepaa po Cea, ac cae pa № 2 eapc p cepaca aaeaa ac.
2—5 pe 1921 oa epapae ac cepacc ' cepaca, aaacoa a'e 'a Caa cepaca cae pa (CCK), ac epaeaa Ca cepaca Cae Pc (CCP). pa Ka CCK apa cepac Beca . aep.
1923 oe CCK a ep ca apac , o apcpaa coa cepaca Bec (pa . aep), coa «Verda lumo» («ae co») ce Maa (pa C. coa), pa cepaca Ka a ae M. H. Cpo, co cepaca oe, P (pa M. A. M) Hoaae (pa P. 1. ep). Mc paaaa apaca coa cepaca (pa . Cea) c po cepaca p pepce. acaa co cepaca apc (pa E. Baoc), pe (pa E. Beoc), aca (pa P. eac).
ce 1924 oa Mc capaea paae po eapca apaa CCP, cap oa caoa Kc, a capaapo po Cea. aaac aa paoa aapa a e pa cepaa-p a eapc. o a ceeapca aep CCP, a aac 28—29 a 1925 oa Mc, CCP aaac 37 po cepaca: Mc, Bec, oe, P, C, Taoe, oe, Caa eca. K a ac p cepaca p o aa ep , , apa, M. . Map (1921) . ep (1923) P, . pap Bec ( 1923—1924 r. apaoae pc cepaa ec paoa).
Mc 1924 oe paoa a paoa a apaa pca po a o cepaa. Boe po a a ec aa oa:
8 caaa — apaa co aaa a cepaa pa e KCM KMa. pcaa 170 aae, acaac a pc 50 aae.
16 caaa — pac co cepaca epepca. aaa c aec papa epca C. . Keoe (paeap apoa oa) paecap B. aoc (cepaa aa). pcaa 300 aae.
20 caaa — apaa co pa e CC papa. aaa c Kea Cap. pcaa 200 aae. acaac a pc 35 aae.
23 caaa — aa a Kca pa ap e Kapa Mapca.
ac cepaa a eapc a aco apa oa, o a e e pac aa ae. acoc «Meapo » aeae ca aa: «Bec. a acaa caa oa p ca Bec paa a o cepaa».
Ha aaa 1925 oa Mc caaa a cepaca p (80 a.), oc ee (50 a.), p K pacaa (45 a.), caa cepaca p pa ap e, pa acaoc e, pa pc e, paaa apac a cepaca, aa 25 aca. pae apo a cepaca apc a a a e apca Ka (25 a.). apc pa aarapac pc cepaa, a oe — 2 p pca apoc (100 a.) aa e aea (35 a.), pa pc a cepaa Hoae p pao e, Hoaae (pa Kpo), Bec apaa ca. B aao paaae cepaa aaae p. o aaa apca p Mc capaea eapcae cepaae aea-apaae po. To a o pao aa po eapc p apaaa o 400 aaa apa pa o cepaa pa epapec cepaca. ap aoa p ae «Caea eapc», «a», «Mo» (a oca oe), «Bp» (a pca oe) .
1924 oe paae po eapca apaa CCP c eca aae ca «apa c», o, paea, cpa a'a cepaca ac apaa a aa apo p. o a aep eapca apaa CCP 28—29 a 1925 . pcaa 400 eaa ace. Aap eapca apaa CCP e paaa po pace. o a p 'e CCP, ac 26—30 e 1925 roa Mace, o acaaaa: a oac cepaca — ea CCP Mc aoa a p ec ac Mac. a Mca Tae, a epa.
ac e o apaea cea po pca, a o cepaa a o 1925 oe o 2000 aae, ae caoa o paacaa paaca paoa a'a cepaca. Aca apac ap ap acaoc aa aa apoa paoa c (pac). ap acaoc a c o pra pao ra cpae cepaca a papec apaa. Mc cepac . Cea . Kp acoce «Meapo » ce pp «Kaap cepapa (cepaca-apcaa)», a CCP ae co «Vero pr Sovetio» («paa a Cae Cae»). ec c coa o epacaa a a pa 1926—1935 ao ae a apa. A 1934 roe eapc a CCP aa ca co K-e «Soveta Blankruso».
B a pac e p. a pae a a e a cepac paap ae «eapca ca», a o cap paaa Mc P. e-Tpao. aea ae ce pp «Cpo cepaca», aoa pe c oc ae cepapa. oe ae aaaac o ac, oa pae o a ao a: «poae pacacae apaa epaca pao eapc ca ca ae paa a ac. 3 aa aaco apa A po apa an pa c cepac apaa a 20 ca, a apa ae paeap aaa. aa apa a 60 ca, ac ap pacaa a ca ap cao, apae pa a cae pa, aa a a aao. Ac pao Tap, apa, ca: «Capae pao CCCP acaa aa eapc a aao, aaaee a a ce'. He acae a o aa aao. pe ac — a ac a e. e c: apa ac apac, aoa a a . Ha e aa ac a cepac» (Caea eapc. 1926. 8 epac.).
poa apcaea aca cepapa ao p. Ta, acoc «Meapo » № 4 a 1931 ro oca . paoa aeae: «C pao epa o caa cepac ee. aca apa ce apcaa co p».
e cepap pc arapoac aapo paaa pao p ap, acaoc aa, acpa papeca apaa. A ca p. 1930 roe cepac Mca . M. Kp a Mace pap «Mapoa paoa c a cepaa», o pacaa a e cepapa pa. a 10 o caa eapcaa aa CCP (1924—1933) a apaea 23 133 c, aaaa 1234 apv a ace CCP ae p, 1300 apa aoca-ap p ae pa. a ac apaa 19 l7 co a ae cepaca, 5786 aaaa eapc p: acoca «o», «a», «Maa», «eapca paoa ca», raea «a», «Caea eapc», «eapca ca», «Kaac eapc», «Pao» a.
poa apcoaea apoa paoa c a cepaa ac opac. . Cea acoce «Meapo » (1931. № 3) c ap «ec oa pe cepaa a c », a paa Mcara paapaoaa aoa eapaa aoa «ep» aaae, o p aaoe cepaa pao o apa eao ap apaae acae o ao.
Mapoa paoa c pa eco paa paep a paac. O- a eapc pao ae aa ae ca pao aea aoa ap aea. A a , c epaac pao-cepaca (apa, epa), pacaa eapc acoc ca a o ac a (aaa . a ca eac. eapc. 1976. № 2; Haae A. Ca earaca p. Bp Mc. 1977. 30 pac. a ).
Bae ae ara a cepaa e pe a eapc papc cepaca -a .
1926 oe Mc aea oa Maa Acp. aa a papeca Mca, Mc oc ee, pa oe aa. Ha a ca coa pao e Maa aa: «Ka e eaa, o aoc CCCP, a aa ra paa paoa caaa, o aoc pae, e aa ae paoa ac». pe Maa ar aao eapcae pa, ap paac acoce «eapca paoa ca», aea «Caea eapc», «eapca ca», «poa ea», o cpa e aac acea a o cepaa.
1927 oe a caae 10- aa Kacpa pa apoa ap Aaco opa (e). . Aaco acac e aaoe ca aea a pae Caea a 1928 roe ca paa «a po aapa» a oe cepaa. e eapc pcea aco pae « Mc, ca eapca Caca Pc».
aac a o cepaa cpo eapc cea a pe Mc ocaa cea-cepaca Aa . acoce «Meapo » (1933. №4) aa aaa aa . Koaca, . Ka, . , . aaaa, . apaa, P. Koea A. Kapa a cepaa.
eapc cepac aa paaaaa eapc apap. ae acoca a oe cepaa paac ap a aaco eapc cea a eapca apap ao. epaae aaco op . Koaca, . Ka, A. Aecapoa, . aaaa, . apaa, P. Koea .
paaae eapca apap p aaoe cepaa caeaa eapcae pa. A aaa ca paca cae epaa a cepaa 1926 oa poa apoa o (45 a aea) pa a ec epaa a oe cepaa a ca ae cepapa. Kpc cnepaa a pa . M. apa (a Map). epaa ae cao acoa aacc ca paoa o a e. Aaa a epaa caa pa Kaaoca, a aaa pa eapc apo ece a oe cepaa — cac eapcaa paaa H. rec. o 1935 oe ae cepac e aac ca eapcae p a oe cepaa ec pao a ec, o cepapa ca 542 cepac 48 pa ce. pa epaa eapcaa pa a cepaa aae Kapa Kpaa a ca ca aaa.
20—O- a CCP ae eac. Mace aac acoc «Meapo » «Sur posteno» («Ha ac»), r a cop prc cepaa, a op apoa o, ap co a cepaa. apa ac paoa a eapc. aeae acoc «o» (1929. № 3), «Cpao eapca aa a Mae ca cepaa-eapc co, ao 15 c co». ae M. Ka apaa «B pca-cepa co, a . Cea ca cepaa-eapc eapca-cepa co, apaa a p ap cepaa a eapca oe, epaa 'ec «a» P. Koea a o cepaa. Aa a e ace, c eo.
Aac eapc cepaca, , ap, cepaca pca, e c a acao. ca a 1936 oe e apa ca «a opaa apoa» e a ca o ac aa a eapc. To a a pa a eapc ac cep «a apoa».
ao eapc p cepaca paaea ac oc caa cepaca, ae aae a cae eapc a paac apaa. Meaa ao eapc a cepaa ac eapc a Mac Ta Cpe Ho-'. Ta, apa, ca e «c aeapa» (M., 1970) Mac Ta raae: «Ka aaa ap ccp aaa. aac Bec c p cepaca, paa a, a ca capa paaca. M a , o aa o 'a epaoa a , o opa paac, a pae o ca o ae a aap » (C. 28—29).
B o ac caaa ea coa cepaca. a aa a aeoa, a o Mac Ta aae aaa e: «Ha pa, a aeoa c «cpoa p'p oe» — ae, ac o ceca a co ce» (C. 115).
aa pacaae a pacaca cepaa o (a a, ao eapc) Ae oa ca paoe a Cpe Hoa-'a «ac ec»: «Ae e c pacaa pa aa oa, aaa c a aop'. e ae acaaa ao. E a poaa, aa ce aac cepaa — aac e o oa ae eco, ae apoa oa, a a, a o epacac ap ac acea e o».
Pacaa a cepaa-p ao eapc, ea e paa . K. ap, ea eeaa K, , 1923 oe cepaa, paap paaa o cepaa cpo ea ap parpca ac acea ao eapc. cap ao ce o a cepaca, aac ara a cepaa, aaa aae apoa o pa, aa c. Aca oc aa a pa eac, . K. apa capa pe p aca-cepaca, paa po a o cepaa, aa pac acoc «Ruĝverda stelo» («poa-a opa»).
Haa pa pa cepaa-p ao eapc . Ce, aa paap acoca «eac Taapca eapcan o». o ap pa cepaa 'c a oca- eapcao ep a o. aac acaa epaaa eapca, oca pca o.
eaco a e cepaa a paaa a apa. co cepaca acaa pce, apaaa, c apaa. o apapa: pa oa o ccp cepaca aoeeapc ca.
ac a aee p cepaca aa pae, a eapc, aaea 1955 oe. apa aae c . M. Kp, a Mcaa eca M. opaa, . M. apa (a Map).
o 1956 oe apaa , pcaca aaa aee «a oc» (1956. 26 acp.) 'a ep ap a cepaa C. oa, H. Bacecara B. Maea, apaoaa p. Ha ep pc cepaa , apa, acaac 250 aae.
19 ce 1957 oa Mc capaea a pa, a apaa acoae po 5 aae: M. . Kp (cap), H. . Bacec (capaap), M. . paa, C. M. o, . . a. Bpaaa pao o co a coa aa p ecapoa.
aea «apapa acaa» ap a 9 ce 1957 roa aeae, o Mc pa p a cepaa , , ce apoa acaap, ce oaaca AH CCP. Baa o cepaa pa a C. o, necep M. paa, cpao ca e oc K. P, c . a. Apaaa p acaa Maaea, acaa, apcae, Op, Map, a.
aac paacac Mca roe aa apaaaa cepaca caa aa aa e. A ca ae «a», «poa ea», «eapc epc». B aac ao ropaa c a ap Mapa «cepao» acoce «eapc» (1957. № 5). a pa cepaca apaa a co co a: e aca ap co a oe cepaa? c ao pc a cepaa?
8 ce 1957 oa aa eapcaa ca apoa acaap Kaa ac pcac co cepaca, p pae a cap Caa cepaca eapc, p Ca Caa, pa paae po p ac, a aeaa «a» (1957. 11 ce.). paae po apa a Map (raapo cap), . M. Kp (cap), . aoa (capaap), B. . Caoa (pa ce apoa c), C. M. o (pa ce paaa cepaa), . . a, M. . paa, . , . . oc.
ce 1958 oa C apaaa co Cae Mcpa CCP poca a pcpa Caa aa ae. A ap epaca K K. Aa, aa, eapc cepac e aaac a c e.
Aa, e a a, paae ca pao. 'a o p a cepaa Mae, Bec, oa, opa, pe, Cap apoa, oe, P, c, c.
ce 1958 oa ee . a . oc aaaa o paa aap: M. . Map (Mc), M. A. M (Pa), M. A. Kaac (Bec) H. . Haapa (Ma). 29 caaa 1959 oa M. . Map paea aeca cap Caa cepaca eapc.
acpa 1958 oa aae paaa po cepaca p Mc ece ae o, pe a aa ca C. Cae.
60- aa p aa aaa p 'a a apca oa opa pa-acaa pao. ep a cepaca a eapc ca c «Amkeco» («pa»), apaaa p Mc ece ae o acp 1964 oa. A paoe a pacaa A. Kp ca ape aee «eapc epc» (1967. 13 acp.)
1967 oe cae a «Amkeco» pa paec paoo a a a «eapc apap aea a», aa aaac e: epaaac o op po: aaa p o opa. Ta 1974 roe o paaa paec opc a epaa eapca a, pc o . opce p e pac cac Aee ee , Kapa Pao pa, H. aoc a, P. pa ecaa a o cepaca. o apaaa p c «eapc a ca» (a 30 . aac o). ae oac r epaaa a apaaa acoca aap, acaa, Bep, P.
acp 1967 oa p aa ecapaa copa paa «cepaa» — p cepaca Mc, a aa c cepaa-a pa, Pac, pa pc aa pa, a acaa cepac apaa aap, Bep, a-Caa, o, P, o pa (Coeca eopcc. 1968. 1 epac.). ep cap a ca . aoa. ac a cepac acaa: cap paoaa cepaa-pa Aa c epa cepaa-p P Kap Mep. A e Mcara a B. P. o (cap a) M. A. Caca (capaap a) ac cepaca P.
eapc cepac pa acaa e apo apca cepaca: 63- cce apce cepaca, ac Bape (arap) — B. Mao, B. o M. Caca (1978), 68- apce (ae, 1983) — B. aec, B. Mao M. Caca.
caa 1979 oa aac caoa aep Aca cae cepaca Mace. paee oa cecaa apraa cepaca apa c cepac B. P. o.
Acaa aaaac paoa a «cepaa» aa 80-x ao, a o paaa ac aac apaaa cepaa- aac pa. apaaa ao pc cepaa. o caae 1981 oa pce aae pao cepaca «a» (cap a Bap pa). ce 1982 oa aae pao cepaca «Vekĝo» («Ae») Bec (cap a H. Ma), ae a cepaca Mae «epaoa» (cap a H. M. Eceea), cepaa- «Espero» («Hae») poa (cap a A. . Koaa), cepaca «Konkordo» («roa») oe, a acaa cepaa- e (cap a . . Ke) Baac (cap M. . Ca). Ho cepaa- 'a Mc, a cepaa- «Veda lumo» («ae co») p oe p BA «paaa» cepaa- «Boveno» («Capa apaae») p oe p pae aoa acoa . Mca.
80-x aa cepac Mca pa a aca epapeca: eap, pcea 100-o apa Mapa (14 a 1983 .), eap, pcea 60-ro apaaaara p cepaca a eapc ce 1983 oa, eap, pcea 40- ae eapc a ea-ac aoa, . a eapo pa ap acaa caaeac, pa e apc Mcaa apa ae Kacc oce, Ha Pca, Ae o, Ha eacaa Maa Aao. cepaca cpaoa pa e epapeca aa eapc aaap Apa pa Acap Apa. a co eapc aa-cepaca. Tpa aa eapc aa-cepaca: ap aa (Map), eaapa Boaa (poa), a Coa, ap eoc Aa pa (Mc).