Azîz  Mahmûd  Hüdayi [K.S.]'nin

Derleyen :Cengiz Gündoğdu , Yrd. Doç.Dr. Atatürk Ü. İlahiyat Fakültesi

Ekrem Özer Bey'in hususi kütüphanesinde bulunan bu mektup, Mehmed Refik tarafından istinsah edilmiştir. İstinsah tarihi belli olmayan bu mektup, Mehmed Gülşen Efendi tarafından hazırlanan Külliyat-ı Hazret-i Hüdayî (İstanbul Bahriye Matbaası, 1338, 1340) içinde basılmıştır. Yazma bir nüshası da H Selimağa-Hüdayi 269/ 4 'tedir.Aziz Mahmud Hüdayî oldukça muhtasar ve özlü olarak yazmış olduğu bu mektupta şu meseleleri cevaplandırmıştır:

Hüdayî'nin özellikle tevhidin sırrına ermek için müridin gücü nisbetinde şeriat ve tarikatın düsturlarına riayet edip, zikrullahla meşgul olması ve bu uğurda samimi davranmasını tavsiye ettiği mektubunun incelediğimiz metni şöyledir:

***************

Ba'des-selam inha ve i'lam olunur ki, tarik-i Hakk e'azz-i turuk ve e'azz-i sübül olmağın, salike bir mürşid-i kamile vasıl olmak elbette lazım ve mühimdir Mücerred akıl ve kütüb ve resail kifayet etmez. Amma sohbet-i mürşid-i kamil müyesser olmazsa talib-i Hakk, her gün yüz istiğfar yani, Estağfirullah el- 'Azîm demek ve yedi yüz Kelime-i tevhi'd ve a'kab salavat-ı hamsede kırk kerre tasliye yani Allahümme salli 'ala seyyidina Muhammedin ve 'ala alihi' ve sahbihi' ve sellim diyerek kemal-i ihlas ve huzûr-i kalb ve teveccüh-i tam ile Resulullah'a salat ve selam getirmek ve iki rek'at salat-ı işrak ve altı rek'at salat-ı duha ve on iki rek'at salat-ı teheccüd kılmak gerektir.

Ve dahi aşr-ı Muharrem ve aşr-ı Rebiülevvel ve aşr-ı Zilhicce saim olurlar. Ve dahi haftada isneyn ve hamis –Pazartesi ve Perşembe- günleri saim olurlar. Hazret-i Resul (s.a.v.) bu günlerde saim olurlar idi. ''Niçün saim olursunuz ya Resulullah?'' deyu sual eylediler; ''Yevmü'l-isteyn viladetim günidir, riayet iderim, yevm-i hamis 'arz-ı a'mâl günidir, 0l gün bir 'amel-i salih üzre olmak isterim ,, buyurmuşlardır.”

Tarik-i halvet ve celvetten sual olunmuş, iki tarik bile Hakk'a giden yoldur. Hacc-ı su'ride huccac bahrdan ve bazı huccac berrden gittikleri gibi nihayet ehl-i halvet tarik-i esmadan giderler. Usul-i esma on ikidir. Anın ehli azdır. Fi zemanina yedinci isme vasıl olanı kamil kıyas idüb hilafet virirler. Ehl-i celvet tevhid ve riyazet ve mücahede ile süluk iderler.

Allahu Te'ala : “Bizim uğrumuzda cihad edenleri elbette kendi yollarımıza eriştireceğiz.” Kur’an, Ankebut, 29/69 buyurmuştur.

Tarik-i mücahede tarik-i sahabedir (Rıdvahullahi te'ala aleyhim ecma'in) İki tarik ehli ile bu fakir sohbet itmiş idim. Tarikımız halvet ve celveti cami'dir. Pes talib-i sadıka vasiyetdir ki, ruz u şeb Tevhid-i Şerif'le iştiğal ve bab-ı zikirde ihtimam ve Hakk'a hicab olan nefs-i emmarenin ahlak-ı mezmumesini mücahede ile ref'a ikdam ide.

Allahu Te'ala: “Nefsini kötülüklerden arındıran kurtuluşa ermiş ,onu kötülüklere gömen de ziyan etmiştir.” Kur’an, Şems, 91/9-10 buyurmuştur.

Islah-ı nefs ehemm-i mühimmatdandır. Kişi kendi nefsini ıslah itmeden ğayrın ıslahına mübaşeret 'ayn-ı gafletdir. Ve tarikata alim olmayan rehnüma olmak 'ayn-ı cehalettir. İmdi ri'ayet-i şeri'at-ı şerif ile ta'mir ve tarikat-ı meşayih-i 'izam ile batının tenvir ide.

“Bilsin ki insan için kendi çalışmasından başka bir şey yoktur.” Kur’an, Necm,53/39.

'Alem-i dünyada iken Tevhid-i Şerif nuruna Vusula kasd ide. 'Umum ehlinin tevhidi, 'ilm-i tevhiddir. Husus ehlinin tevhidi, 'ayn-ı tevhiddir. 'Ayn-ı tevhid üç mertebedir Tevhid-i ef'al, tevhid-i sıfat, tevhid-i zatdır. Bu meratibe vusul sohbet-i kamil ve mürşide vusul ile olur. Hele talib, 'ala kaderi't-taka şeriatı ve tarikatı riayet ve zikrullahla iştiğal ile kemal-i sa'y ve cidd üzere ola.

“Her kim taleb eder ve talebinde ısrar ederse onu bulur, her kim de bir kapıyı çalar ve çalmakta ısrar ederse o kapıdan girer.” deyu buyurulmuştur.

Zikr-i lisanîde yemîn ve şimale hareketi, Ashâb-ı Kehf hakkında : “..Onları sağa ve sola çevirdik..” Kur’an,Kehf, 18/18 ayet-i kerimesinden ahz itmişlerdir.Muvahhid, tevhid-i şerifi, nefyi sağ câbine ve isbatı sol cânibine ide.Ve âmme-i mü’minîne vasiyyetdir ki, şerîat-ı mutahharraya ri’ayetde ihtimâm ideler.Zira zulmet ve şirketten ve bahr-i hayretden halâs, nûr-ı keşfledir, yâhûd şerîatladır, vesselam.

                                       el-Fakir Mahmûd

***********************************

Tasavvuf Dergisi, Sayı: 3 Nisan-2000 Sahife:82-84

 

AZÎZ   MAHMÛD    HÜDÂYÎ [Kaddesallahu Sırrahulaziz]'in HAYATI

Anasayfaya  Dönüş