Ο,ΤΙ ΑΠΟΜΕΙΝΕ ΑΠ' ΤΗΝ ΕΥΤΥΧΙΑ

 

Διάφανα Κρίνα - Ό,τι απόμεινε απ' την ευτυχία

(This is my Voice)

Οι φανς έχουν ήδη μαγευτεί, οι ακροατές τους απολαμβάνουν, οι νεόκοποι μπορούν να πλησιάσουν. Ο τέταρτος δίσκος των Διάφανων Κρίνων δε θα μπορούσε να έχει γίνει καλύτερος. Αρχικά έχουν τονιστεί όλα τα ατού τους : η ντελικάτη τραγουδοπλαστική, η εναλλαγή ατμοσφαιρών, η πλούσια ποιητική. Δεν ήταν λίγες οι στιγμές που ένοιωσα πως οι συνθέσεις μπορούν να υπερθεματίσουν σε ένταση περισσότερο εξωστρεφή απ' ότι στα προηγούμενα LP τους ('Έγινε η απώλεια συνήθειά μας', 'Κάτι σαράβαλες καρδιές',

'Ευωδιάζουν αγριοκέρασα οι σιωπές'). Έχει διαφοροποιηθεί η δραματικότητα της ερμηνείας του Θάνου Αναστόπουλου (φωνή, ακουστική κιθάρα), με την οποία φυσικά δεν είχαμε ποτέ πρόβλημα, απεναντίας, μα είναι ωραίο να την ακούμε καταλαγιασμένη, «εξωτερικότερη». Κι αν σ' εμένα υπάρχει ένας λόγος παραπάνω να ανακαλώ μνήμες αυθαίρετες (όπως ο απόηχος της φωνής του Αντώνη Μανιάτη των αξέχαστων Metro Decay), στις νεαρότερες γενιές είναι η φωνή του πληγωμένου αγγέλου που προτιμά να καεί παρά να αναλωθεί. Για τους στίχους είναι νομίζω περιττό να γράψουμε ότι το σχήμα δρέπει δάφνες.

Διατηρεί αλώβητη την προσωπική του ποιητική που δεν περιορίζεται στον τίτλο (δανεισμένο από το ομότιτλο διήγημα του Francis Scott Fitzgerald, όπως μας πληροφορούν οι ίδιοι) ούτε στο κλείσιμο του δίσκου, το 'Τραγούδι της Βάλιας και του Λύκου', με στίχους παρμένους από την ποιητική συλλογή «Ξένος ειμί και άλλα ποιήματα» του Χρίστου Ρουμελιωτάκη. Η ποιητική των Κρίνων δεν είναι απλά ένα ισοβαρές στοιχείο της μουσικής τους μα συχνά η ίδια η ουσία τους, που παίρνει σάρκα και οστά με τον προσωπικό τους ήχο. Κι είναι άλλο βέβαια το ότι η μπάντα έχει δώσει πνοή σε γνωστούς και «άγνωστους» ποιητές (Κώστας Ουράνης, Διονύσης Καψάλης, Κ. Καρθαίος, Λίνος Ιωαννίδης, ο Ισπανός Blas de Otero κ.ά). Μου δημιουργήθηκε ακόμα η εντύπωση πως τα όργανά τους αντικαθιστούν αισθητήρια όργανα και ψυχοσωματικές λειτουργίες ενός «φανταστικού» οργανισμού που αποτελεί την μπάντα. Ακούστε το δίσκο σε πλήρη ακινησία και θα καταλάβετε τι εννοώ.

Το μπάσο του Παντελή Ροδόστογλου αντιλαλεί τον παλμό της καρδιάς, οι τρομπέτες του Νίκου Μπαρδή (επίσης κιθάρες, κρουστά) τα φτερουγίσματα της ψυχής, τα πλήκτρα του Κυριάκου Τσουκαλά (επίσης κιθάρες, κρουστά) τα ταξιδέματα του εγκεφάλου, τα κρουστά του Τάσου Μάχα τους βηματισμούς στις αόρατες πόλεις. Από το πρώτο κομμάτι με τα απλά φωνήματα του ρεφραίν ως το κορυφαίο του δίσκου 'Ένα μέρος Που Μπορείς Να Κρυφτείς' και την αποπλανητική τριάδα 'Σκισμένος Χαρταετός', 'Κάθε Τι Που Ανασαίνει' και 'Τελευταίο Ποτό Με Το Διάβολο', η μπάντα τονίζει περισσότερο από ποτέ πως δεν είναι ανάγκη να είσαι φαν των Tindersticks για να τους απολαύσεις.

Λάμπρος Σκουζ

8

 

Ότι Απόμεινε Απ' Την Ευτυχία

Τα Διάφανα Κρίνα είναι καλοί μουσικοί και πραγματικά ξέρουν να γράφουν πολύ καλές μελωδίες. Όσο για τους στίχους του, μπασίστα τους Παντελή Ροδοστόγλου, άλλοι τους θεωρούν ποιητικούς και άλλοι ψεύτικα πομπώδεις. Αυτό όμως δε μειώνει καθόλου την αξία των Κρίνων ως μουσικών και συνθετών. Τρία ολόκληρα χρόνια μετά το Ευωδιάζουν αγριοκέρασα οι σιωπές, τα Διάφανα Κρίνα επιστρέφουν με μια αρκετά ολοκληρωμένη και ώριμη δουλειά που χαρακτηρίζεται από την πολύ καλή παραγωγή, τις μεγάλες σε διάρκεια συνθέσεις και το γνώριμο μελαγχολικό και αρκετά σκοτεινό ύφος τόσο τον στίχων όσο και των μελωδιών . Φυσικά δε λείπουν από τον δίσκο τα πολύ δυναμικά κομμάτια όπως τα "Διάφανα Κρίνα" και "Σκισμένος Χαρταετός" που ξεχωρίζουν από το πρώτο κιόλας άκουσμα. Ακόμα και τα αργά τραγούδια του άλμπουμ χαρακτηρίζονται από ξαφνικά κιθαριστικά ξεσπάσματα που φορτίζουν ακόμα περισσότερο την ατμόσφαιρα τους. Αρκετοί έχουν χαρακτηρίσει τα διάφανα κρίνα ως το πάντρεμα των Tinderstcks με τους Calexico. Το πάντρεμα αυτό παίρνει σάρκα και οστά στο "el hombre solo" όπου o ρυθμός των Tindersticks συναντά τις κιθάρες των Calexico. Η ερμηνεία του Θάνου Ανεστόπουλου είναι ιδιαίτερα εκφραστική και πιο ώριμη από ότι στις προηγούμενες δουλιές του συγκροτήματος συμβάλοντας στο πολύ καλό αποτέλεσμα του άλμπουμ. Το άλμπουμ κλείνει με το "Τραγούδι της Βάλιας και του λύκου" σε στίχους του ποιητή Χρίστου Ρουμελιωτάκη.

Δημήτρης Αργυρόπουλος - (8)
Διανομή: Universal
Παραγωγή: This Is My Voice
Χρονιά: 2003

 

SONICPLAYGROUND

Χρειάστηκε να περάσουν τρία ολόκληρα για να νιώσουν έτοιμοι για το καινούριο, τέταρτο ολοκληρωμένο, δισκογραφικό τους βήμα. Πρόκειται για μια ντουζίνα νέα τραγούδια, ενταγμένα σε μια συνεχή ροκ πορεία με συνέπεια και ουσία που δημιούργησαν χαράσσοντας τον δικό τους δημιουργικό δρόμο.
Τη μουσική τους ταυτότητα την έχουν βρει εδώ και πολύ καιρό, αυτό που κάνουν πλέον είναι να την προχωράνε πιο πέρα ανανεώνοντας τον ήχο τους. Αυτή την φορά, δείχνουν να δυναμώνουν την μουσική τους όλο και πιο πολύ γεμίζοντας την με συναίσθημα. Τα ακούσματα του παρελθόντος, σαν επιδράσεις από πολυποίκιλες rock και pop πηγές (Joy Division, Tindersticks, Radiohead, Porcupine Tree, Scott Walker, 60’s jazz) έχουν πλέον αφομοιωθεί πλήρως και δημιουργικά.

Σε αυτό τον δίσκο, έχουν καταφέρει να χωρέσουν σχεδόν όλες τις επιρροές, παίζοντας άνετα με τα διάφορα μουσικά είδη. Στο τζαζίστικο ‘El hombre solo’ οι slide κιθάρες φλερτάρουν με τον ήχο της αμερικανικής ερήμου. Στο ‘Κάρμα’ συνοψίζουν τα post ακούσματά τους ενώ στο αυτοβιογραφικό ομώνυμο τραγούδι τους «χώνουν» μπόλικο garage! Γενικότερα, ακροβατούν μεταξύ ηρεμίας και έντασης – απλά χωρίς πολλά εφέ – προσφέροντας τον πιο ώριμο και παιχνιδιάρικο δίσκο τους (κατ’ εμέ είναι και ο καλύτερος). Στιχουργικά, δεν το συζητώ! Οι πιο δυνατοί τους στίχοι ever! Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι όλες οι ηχογραφήσεις έγιναν ζωντανά χωρίς overdubs, εξαιρώντας τα φωνητικά του Ανεστόπουλου που ηχογραφήθηκαν αυτόνομα στη Θεσσαλονίκη.

Από τα μέσα τις δεκαετίας του ’90 μέχρι τώρα, αυτή η ομάδα, κατάφερε – χωρίς δεκανίκια και έξωθεν βοήθειες – να κάνει το όνειρο πραγματικότητα και να χαθεί ολοκληρωτικά στη δίνη της μουσικής, αφού ξόρκισε τους δαίμονες της φθοράς και της καλλιτεχνικής ανησυχίας. Έτσι, έρχονται να θυμίσουν ότι είναι, πλέον, το μοναδικό συγκρότημα το οποίο δεν παρασύρθηκε από την καθίζηση της τσιχλόφουσκας που άκουγε στο όνομα ελληνικό ροκ και παραμένει δικαιωματικά στη πρώτη γραμμή, όντας σταθερό στις αξίες του.

Μάριος Μπουμπής

 

AVOPOLIS

Διάφανα Κρίνα - Ό,τι απόμεινε απ' την ευτυχία

Label: This Is My Voice (12/2003)

Κείμενο: Μιχάλης Μίχος

Ότι απόμεινε απ' την ευτυχία ξεψυχάει στα σκοτεινά... Τα Διάφανα Κρίνα τρία ολόκληρα χρόνια μετά το "Ευωδιάζουν αγριοκέρασα οι σιωπές" επιστρέφουν με την πιο ολοκληρωμένη και ώριμη δουλειά που έχουν κυκλοφορήσει. Κάνοντας μια πρώτη προσπάθεια να περιγράψω τη νέα δουλειά του συγκροτήματος, συνειδητοποίησα ότι αυτό είναι πολύ δύσκολο, οι κοινότoπες εκφράσεις στις οποίες συνήθως καταφεύγουμε, δεν αρκούν για να περιγράψουν το "ό,τι απόμεινε απ' την ευτυχία". Το "ό,τι απόμεινε απ' την ευτυχία" είναι και πάλι ένα άλμπουμ, με το γνώριμο μελαγχολικό εως άκρος πεσιμιστικό ύφος τους... 12 τραγούδια, ερωτικά, εσωστρεφή, ρομαντικά, σκοτεινά, σπαρακτικά, όπως ακριβώς μας έχουν συνηθίσει τόσα χρόνια, ίσως με ένα φως στο βάθος να δείχνει διακριτικά την παρουσία του. Δεν μπορούσαμε να περιμένουμε κάτι διαφορετικό - η στιχουργική - ποιητική - ικανότητα του Παντελή Ροδοστογλου αλλά και του Θάνου Ανεστόπουλου είναι ένα από τα στοιχεία που έχουν κάνει τα Διάφανα Κρίνα να μας έχουν "στοιχειώσει". Αν σε όλα αυτά συνυπολογίσουμε την ωριμότητα που έχει έλθει, μιλάμε για ποιήματα τα οποία για άλλη μια φορά μας αγγίζουν και μας αποκαλύπτουν μυστικά ακροβατώντας στα όρια του λυρισμού και της μελοδραματικής υπερβολής. Οι μελωδίες και οι λεπτές ισορροπίες ανάμεσα σε αρμονικά ρυθμικά μέρη και απροσδόκητα ξεσπάσματα, είναι παρούσες και σε αυτόν τον δίσκο. Υπάρχει όμως κάποια διαφορά, οι συνθέσεις αυτού του δίσκου είναι οι πιο πλήρεις, ο ήχος του συγκροτήματος πλέον έχει περάσει σε πολύ πιο πολύπλοκα επίπεδα, η εκφραστικότητα του επιτυγχάνεται με τον καλύτερο τρόπο και όλη η υπερβολή των στίχων και των συνθέσεων όχι απλά δεν μοιάζει επιτηδευμένη αλλά παρασύρει τον ακροατή στα σκοτεινά μονοπάτια των Διάφανων Κρίνων.

Σε όλο αυτό σίγουρα βοήθησε και η παραγωγή του Τιτου Καργιωτάκη και του Χρήστου Χαρμπίλα οι οποίοι βοήθησαν να ανανεωθεί όσο χρειάζεται ο ήχος του γκρουπ και να φτάσει στην πιο μεστή του - μέχρι σήμερα; - δουλειά, χωρίς ιδιαίτερα τεχνάσματα ή υπερβολές. Αλλά και η ερμηνεία του Θάνου Ανεστόπουλου είναι πιο μεστή από ποτέ. "Μνήμες του νερού"... Ετσι ανοίγει το άλμπουμ, με ένα τραγούδι διάρκειας 10 λεπτών, του οποίου οι στίχοι "δένουν" άψογα με μια συνεχή μουσική εναλλαγή: Τα Διάφανα Κρίνα αποδεικνύουν πόσο όμορφη είναι αυτή η ισορροπία και πόσο καλά ξέρουν να την επιτυγχάνουν. Στο δαιμονισμένο "Διαφανα Κρίνα" τo γκρουπ τραγουδά την... αυτοβιογραφία του, ενώ δεν λείπουν και οι πιο "ποπ" απόπειρες όπως το τραγούδι "Ενα μέρος που μπορείς να κρυφτείς" (το οποίο μπορείτε να κατεβάσετε δωρεάν σε μορφή mp3). Πολύ καλά - φωτεινά - καταλαμβάνουν το τραγούδι "Σχισμένος Χαρταετός", ενώ ξεχωρίζουν ακόμη κομμάτια όπως το - oι Calexico συναντούν τους Tindersticks - βαλσάκι με τις υπέροχες slide κιθάρες "El Hombre solo" ή το αφηγηματικό "Κάρμα", που πλαισιώνουν δυναμικά post-punk κομμάτια ("Ο,τι απόμεινε απ' την ευτυχία"), σαν εκείνα που γέμιζαν την πρώτη τους δισκογραφική δουλειά.. Το άλμπουμ ολοκληρώνεται με "το τραγούδι της Βάλιας και του λύκου" σε ποιήση του Χρίστου Ρουμελιωτάκη. Συμπερασματικά, τα Διάφανα Κρίνα στην τέταρτη ολοκληρωμένη δουλειά τους δείχνουν περισσότερο ώριμοι από ποτέ και δημιουργούν μία από τις κορυφαίες ελληνικές κυκλοφορίες της χρονιάς που σε λίγες μέρες τελειώνει. Για άλλη μια φορά μην ψάξετε να βρείτε το τραγούδι που από την πρώτη φορά που θα το ακούσετε θα σας γίνει εμμονή αλλά είμαι σίγουρος πως όσο περισσότερο ακούμε αυτό το άλμπουμ τόσο περισσότερο θα υποκλινόμαστε στην μουσική και θα αφηνόμαστε στους σκοτεινούς κόσμους των Διάφανων Κρίνων.

 

ATRAKTOS 07/01/2004

Ήταν σίγουρα μια από τις πιο αναμενόμενες επιστροφές του 2003. Θυμάμαι, στις 2 Δεκεμβρίου βρέθηκα σε δύο δισκάδικα και ερχόταν κόσμος και έψαχνε για το νέο άλμπουμ των Διάφανων Κρίνων (τελικά ενημερώνονταν ότι θα ερχόταν την επόμενη μέρα στη Θεσσαλονίκη). Ο κόσμος συνεχίζει να παθιάζεται λοιπόν με το γκρουπ από την Αθήνα που είναι πια μια σταθερή αξία στον χώρο της ελληνικής σκηνής.Η δικιά μου σχέση μαζί τους ποια είναι, όμως; Η αλήθεια είναι ότι περίμενα ένα στραβοπάτημα. Όχι, ότι το ήθελα, αλλά στα χρόνια έλλειψης μουσικής έμπνευσης που ζούμε, σκεφτόμουνα ότι και τα Κρίνα θα συμπαρασυρθούν. Τι άλλο να βγάλουν μετά από τρία άλμπουμ στα οποία τα έχουν παίξει όλα! Όμως, το Ό,τι Απόμεινε Απ' Την Ευτυχία κατάφερε να με διαψεύσει. Όχι, γιατί είναι το άλμπουμ που μας συστήνει κάποια διαφορετικά Διάφανα Κρίνα και το οποίο θα κάνει να ακούγονται τα προηγούμενα τρία ως ξεπερασμένα, αλλά γιατί είναι μια δουλειά που δείχνει πως οι πέντε μουσικοί συνεχίζουν να ψάχνονται, να δοκιμάζουν νέες τεχνικές, να δουλεύουν με άλλους ανθρώπους και να προσπαθούν συνεχώς να τελειοποιήσουν τον χαρακτηριστικό πια ήχο τους. Ε, αυτό το γεγονός στην Ελλάδα της προχειρότητας εμένα με ικανοποιεί.Αυτό που γουστάρω στα Διάφανα Κρίνα είναι ότι ακούνε μουσική, ακούνε τι παίζεται στη διεθνή σκηνή, το αφομοιώνουν και το περνάνε όμορφα μέσα στις δικές τους μουσικές. Για παράδειγμα, το ξεκίνημα με τις Μνήμες Του Νερού θυμίζει έντονα το ξεκίνημα του cd 1 του Lift Your Skinny... των GYBE. Οπότε έχουμε μέσα τον post rock ήχο. Το ίδιο περίπου συναντάμε και σε ένα από τα καλύτερα κομμάτια του δίσκου, το Κάθε Τι Που Ανασαίνει. Το τραγούδι όμως που με εντυπωσίασε και αποδεικνύει αυτή την αφομοίωση είναι αυτό που κλείνει το δίσκο, Το Τραγούδι Της Βάλιας Και Του Λύκου. Είναι το κομμάτι που φέρνει τα Διάφανα Κρίνα στον ήχο της Αγρύπνιας του Θανάση Παπακωνσταντίνου. Folkίζων ήχος, στίχοι του Χρίστου Ρουμελιωτάκη για λύκους (ζωντανό, που είναι χαρακτηριστικό στη θεματογραφία του λαρισαίου μουσικού) και πνευστοί αυτοσχεδιασμοί κατά τα πρότυπα των αυτοσχεδιασμών της Αγρύπνιας. Εξαιρετικό κομμάτι! Δεν θα με εξέπληττε και μια συνεργασία των δύο πλευρών στο μέλλον.Κατά τα άλλα υπάρχουν στο δίσκο και πράγματα που έχουμε συνηθίσει από τα Κρίνα. Ρυθμικές και μελαγχολικές στιγμές σε σωστές δόσεις, με της Δις Τζούλια να ξεχωρίζει στις πρώτες και το El Hombre Solo στις δεύτερες, που δείχνει και πάλι, όπως και στον προηγούμενο δίσκο, την αγάπη των Κρίνων για τον ήχο της αμερικάνικης ερήμου. Αυτό που παρατηρώ είναι ότι οι σπαρακτικές στιγμές στην ερμηνεία του Ανεστόπουλου είναι πια λιγότερες ενώ οι στίχοι παραμένουν στο ίδιο υψηλό επίπεδο. Τέλος, και τα πιο σημαντικά στοιχεία, στην παραγωγή του δίσκου βρίσκονται πια οι - συνδεδεμένοι με κάποιες από τις κορυφαίες κυκλοφορίες της ελληνικής σκηνής - θεσσαλονικείς Χρήστος Χαρμπίλας και Τίτος Καργιωτάκης, καθώς και το γεγονός ότι η μουσική είναι ηχογραφημένη μια και έξω (μόνο τα φωνητικά έχουν υποστεί επεξεργασία). Τα δύο αυτά στοιχεία αποδεικνύουν ότι τα Διάφανα Κρίνα δεν ακολουθούν μια συγκεκριμένη συμπεριφορά σε κάθε δίσκο τους αλλά συνεχίζουν να ψάχνονται, τελικά να ανανεώνονται και να μην μας κουράζουν.Το Ό,τι Απόμεινε Απ' Την Ευτυχία είναι το άλμπουμ που θα ικανοποιήσει κάθε φίλο των Διάφανων Κρίνων. Είναι σε θέση να φέρει και κάποιους νέους στο συγκρότημα. Τους φαντάζομαι όλους να αποστηθίζουν και πάλι του ξεχωριστούς στίχους του Ανεστόπουλου και του Ροδοστόγλου και να τους τραγουδάνε στις συναυλίες τους στην Ελλάδα. Πάλι θα περάσουμε καλά με τα τραγούδια της παρέας από την Αθήνα!

Κώστας Παπασπυρόπουλος