Up

Οι μηχανισμοί χρησιμοποιούνται για την αλλαγή κατεύθυνσης, ταχύτητας ή για αλλαγή μιας κίνησης σε μια άλλη.

Οι περισσότερες μηχανές είναι ένα σύστημα από διάφορα μέρη που εργάζονται μαζί για να προκαλέσουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Σε κάποιες μηχανές οι μηχανισμοί φαίνονται και είναι κατανοητοί, αλλά σε άλλες μπορεί να είναι κρυμμένες.

 Οι μηχανισμοί προκαλούν τις πιο κάτω κινήσεις:

Ευθύγραμμη: κίνηση σε ευθεία γραμμή
Κυκλική: Κίνηση σε κύκλο
Ταλάντωση: Κίνηση μπρος και πίσω ακολουθώντας καμπύλη
Μπρος – Πίσω σε ευθεία γραμμή 

ΜΟΧΛΟΙ

Ο μοχλός ήταν ίσως ο πρώτος μηχανισμός που χρησιμοποιήθηκε ποτέ. Χρησιμοποιούνταν για τη μετακίνηση μεγάλες πέτρες, δέντρα κ.λ.π.. 

Υπάρχουν τρία διαφορετικά είδη μοχλών και ο τύπος εξαρτάται από τη θέση του σημείου στήριξης, τη δύναμη που εξασκείται και το βάρος.

 1^ος τύπος

 2^ος τύπος

3^ος τύπος

Διπλοί μοχλοί

Δύο μοχλοί μπορούν να συνδυαστούν για να κάνουν ένα διπλό μοχλό. Το ψαλίδι είναι ένα παράδειγμα διπλού μοχλού.

Οι δύο μοχλοί έχουν μία τρύπα στο ίδιο σημείο και κάποιο είδος συνδέσμου χρησιμοποιείται για να κρατά μαζί τους δύο μοχλούς και ως σημείο στήριξης και για τους δύο. Το σημείο στήριξης μετακινείται προς το βάρος ανάλογα με το πόσο μεγάλο είναι αυτό (π.χ. ψαλίδι, καρυοθραύστης) Όταν το σημείο στήριξης μετακινείται προς το βάρος πολύ λιγότερη δύναμη χρειάζεται για να μετακινήσει το βάρος.

Το βάρος και η δύναμη δε χρειάζεται να είναι πάντα στα δύο άκρα του μοχλού. Στην περίπτωση αυτή ο μοχλός στηρίζεται στο ένα άκρο (σημείο στήριξης) και το βάρος τοποθετείται στη μέση του μοχλού. Η δύναμη εφαρμόζεται στο τέλος του μοχλού αλλά στην ίδια πλευρά με το σημείο στήριξης. Λόγω της μεγαλύτερης απόστασης ανάμεσα στη δύναμη και στο σημείο στήριξης, σε σύγκριση με το βάρος, χρειάζεται μικρότερη προσπάθεια για να σηκώσει ένα μεγαλύτερο βάρος( παράδειγμα: Καρότσι).

ΤΡΟΧΑΛΙΕΣ

Τροχαλία είναι ένας τροχός που κινείται πάνω σε άξονα. Ο τροχός συνήθως έχει εσοχή στο γύρο μέσα στην οποία το σχοινί ή  η ζώνη κινείται. Το σχήμα της ζώνης μπορεί να είναι επίπεδο ή να σχηματίζει V.

Οι τροχαλίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν:

• Για να μεταφέρουν δύναμη από ένα άξονα σε άλλο σε κίνηση μπρος ή πίσω.

• Για να αλλάξουν την ταχύτητα ανάμεσα στους άξονες.

• Για την ανύψωση βάρους.

Με τις τροχαλίες μπορεί να ανυψωθεί πολύ βάρος με λίγη δύναμη ανάλογα με τον αριθμό των τροχαλιών, π.χ. πολύσπαστο.

Πως κατασκευάζεται μια απλή τροχαλία

 1.      Κόβεις τρεις κύκλους από τους οποίους ο ένας έχει μικρότερη  διάμετρο από τους άλλους δύο.

2.      Στερεώνεις μεταξύ τους τους τρεις κύκλους με το μικρότερο στη μέση.

ΕΚΚΕΝΤΡΑ

Έκκεντρο είναι ένας μηχανισμός που χρησιμοποιείται για να αλλάξει τη μορφή μιας κίνησης, π.χ. από κυκλική σε κίνηση μπρος πίσω.

Έκκεντρο είναι συνήθως ένα σχηματισμένο κομμάτι κάποιου υλικού το οποίο είναι στερεωμένο σε ένα άξονα που περιστρέφεται. Μπορεί επίσης να είναι κυκλικό με τον άξονα στερεωμένο σε μία άκρη και όχι στο κέντρο του κύκλου.

Το  έκκεντρο συνήθως χρησιμοποιείται μαζί με ένα άλλο μηχανισμό τον οποίο κινεί. Αυτός ο μηχανισμός ακουμπά στην άκρη του έκκεντρου και καθώς κινείται το έκκεντρο ο μηχανισμός αυτός κινείται πάνω και κάτω.

ΤΡΟΧΟΙ ΚΑΙ ΑΞΟΝΕΣ

Κόβοντας τον άξονα αφήνετε ακόμα 1 cm επιπλέον σε κάθε πλευρά των τροχών για να τοποθετηθούν τα διαστήματα που θα εμποδίζουν τους τροχούς να τρίβονται. Για να εφαρμόσουν καλύτερα οι τροχοί πάνω στους άξονες κάνετε πιο λείο τον άξονα ή ανοίγετε ελαφρώς τις τρύπες με τη λίμα.. Στην περίπτωση αυτή οι τροχοί είναι στερεωμένοι στον άξονα και είναι η όλη συναρμολόγηση του άξονα που γυρίζει ελεύθερα μέσα στα στηρίγματα των αξόνων. 

 Κατασκευή τροχών και κυλίνδρων.

Οι τροχοί και οι κύλινδροι είναι και οι δύο κυλινδρικού σχήματος, οι κύλινδροι είναι απλά πλατύτεροι από τους τροχούς. Και οι δύο όταν τους παρατηρήσουμε από το πλάι είναι κυκλικοί.. Για να περιστρέφεται ένας τροχός κανονικά, το αξονικό στήριγμα πρέπει να περνά από το μέσο της κυκλικής του πλευράς γι’ αυτό πρέπει να δίνεται προσοχή για να σημαδεύεται με ακρίβεια το κέντρο του.

 Υλικά καθημερινής χρήσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τροχούς αν έχουν κυκλικό σχήμα όταν τους παρατηρήσουμε από το πλάι π.χ. χάρτινοι δίσκοι, διάφορα καπάκια βάζων, τενεκεδάκια, κυλινδρικά δοχεία, καρούλια, άδεια ρολά χαρτιού τουαλέτας και κουζίνας, κτλ.

 Σε περίπτωση των άδειων ρολών χαρτιού τουαλέτας ή κουζίνας θα πρέπει να κλείσουν τα άκρα του για να μπορεί να περιστρέφεται σ’ ένα άξονα. Για να γίνει αυτό μπορείτε να κολλήσετε χάρτινους δίσκους, ίδιας διαμέτρου με το ρολό, το οποίο αφού τρυπηθεί στη μέση για να μπορεί να περάσει ο άξονας θα κολληθεί στις άκρες του ρολού.

Οι μακριοί κύλινδροι μπορούν να κοπούν για να δώσουν κυλινδρικούς τροχούς οποιουδήποτε πλάτους.

Υδραυλικό σύστημα    

Σύνθετες συνδέσεις

Απλές συνδέσεις

[ Home ] [ Up ]

Copyright © 2001 Κώστας Σίσαμος και Μαρία Ηλιάδου
Τελευταίες αλλαγές: June 20, 2001