Mijn Werkgever (Rijkswaterstaat)
Wie kent niet die ideeële reclames van Postbus 51? Waar de overheid ons aanspreekt op ons gedrag, ons een spiegel voorhoudt en ons probeert te inspireren om 'betere' burgers te worden. Wat mij betreft zijn die een lachertje. De pot verwijt de ketel .... Laat de overheid eerst maar eens de hand in eigen boezem steken. Hier is een relaas hoe een overheidsorganisatie (Rijkswaterstaat) handelt als een van hun werknemers lijdt aan een depressie. Lees het en huiver! Hoezo beschaving?
Ik ben (was) sinds het midden van de jaren tachtig in dienst bij Rijkswaterstaat (RWS), onderdeel van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat. In Mijn Carriere bij Rijkswaterstaat kun je lezen hoe de manier, waarop RWS met personeel (en dan speciaal in mijn geval) omgaat, in belangrijke mate heeft bijgedragen aan het tot stand komen van mijn depressie. Ik vertel hier hoe ze op mijn depressie reageerden en wat zij meenden te moeten bijdragen om mij weer op de been en terug in het arbeidsproces te helpen.
In Voorboden van mijn Depressie heb ik al verteld over al die verschillende dingen, die samen hebben bijgedragen om me te slopen, totdat ik uiteindelijk in een depressie belandde. Daar zaten ook aspecten bij die te maken hadden met mijn werk bij Rijkswaterstaat, maar meer nog de zaken daarom heen. De manier waarop ze mij door de jaren heen hebben behandeld moest wel een keer fout lopen. Toen ik uiteindelijk dan in een depressie geraakte zou je van mensen mogen verwachten, dat ze eens nadenken en tot inkeer komen, realiseren dat dit niet had mogen gebeuren. Mensen met een geweten zouden zo reageren. Zo niet bij Rijkswaterstaat. Daar zitten lieden die dol zijn op machtspelletjes, die kicken op de macht die ze over anderen hebben. Ik zeg niet dat ze allemaal zo zijn. Het zijn er maar een paar. Maar ze zitten vaak wel op sleutelposities. Het grote gros van de werknemers handelt enkel uit angst, bang om hun baan te verliezen. Van boven af wordt er een soort verdeel en heers beleid gevoerd, waarin mensen tegen elkaar uitgespeeld worden. En dan is er de vriendjespolitiek. Als je je weg bij de managers hebt binnengeslijmd dan is je kostje gekocht. Velen maken carriere, die nooit een stap extra doen, die nooit eigen initiatief ontplooien, maar wel bedreven zijn om diegenen het leven zuur te maken, waar hun chef de pik op heeft. Elkaar zwart maken en onderuit halen wordt openlijk aangemoedigd en beloond. Toen ik mijn depressie kreeg was ik werkzaam bij Directie Oost-Nederland in Arnhem.
Vanaf het begin van mijn depressie werd ik geconfronteerd met insinuaties als zou ik me aanstellen, simuleren. Vooral de afdeling Personeel & Organisatie (P&O) maakte zich daar schuldig aan. Let wel: IK was niet degene die aan de bel had getrokken, maar de ARBO arts. Ik was door hem op non aktief gezet. Dat weerhield P&O er niet van om te blijven volharden dat ik simuleerde, het hoofd van P&O voorop. Die man heeft een reputatie hoog te houden. Hij heeft het o.a. gepresteerd om één van zijn eigen medewerkers letterlijk weg te treiteren. Die medewerker was gekozen als lid van de Ondernemingsraad en stelde zich in die functie heel kritisch op. Er waren dan ook nogal wat misstanden. De toenmalige baas van de Directie Oost Nederland, de Hoofd Ingenieur Directeur (HID) moest helemaal niets hebben van inspraak en werkte overlegorganen gewoon tegen, legde besluiten naast zich neer en deed gewoon wat hij wilde, daarmee dus de wet op de Ondernemingsraden aan de laars lappend. De meeste mensen in de OR hadden er moeite mee, maar lieten het stilzwijgend gebeuren. Bang voor hun baan. Het gevolg was dan ook dat er op de duur vrijwel alleen jaknikkers en carrieremakers in de OR zaten. Die medewerker van P&O, die wel kritisch was, ondervond dus een muur van tegenstand, ook van vermeende medestanders. Hij had de fout om niet al te diplomatiek te zijn en soms nogal wat heftig te reageren (eigenlijk niet zo gek als je je OR week serieus opvat en ervaart dat andere leden daar niet zo over denken), maar het rechtvaardigd niet dat zijn chef hem in zijn functie als medewerker P&O het leven zuur maakt, daarbij dankbaar geholpen door een aantal andere medwerkers van P&O, die over lijken gaan om hogerop te komen. Het werken werd die kritische medewerker onmogelijk gemaakt en hij heeft uiteindelijk de dienst ook moeten verlaten wegens een 'verstoorde werkrelatie' zoals dat heet.
Afdeling P&O heeft NOOIT eens geïnformeerd
hoe het met me was. In al die jaren hoorde ik alleen maar van hen
als er weer eens een maatregel door hen werd uitgevaardigd om me
te straffen voor een of ander 'vergrijp of tekortkoming'.
Maatregelen als inhouding salaris en andere 'disciplinaire
maatregelen.' Nooit heb ik van hen enige belangstelling mogen
ervaren voor hoe het mij persoonlijk was, laat staan een blijk
van medeleven.
Ook van de afdeling, waar ik werkzaam was, heb ik geen enkele
blijk van steun ontvangen. In het begin heeft een collega nog
twee keer gebeld, maar dat was ook ineens afgelopen. Hij had zich
namelijk versproken. Ze waren niet één keer langs geweest en in
dat tweede gesprek liet hij zich ontvallen dat de chef weken na
mij was ziek geworden. Hij zat met rugklachten, of zo, thuis en
ze waren bij hem op bezoek geweest. Er viel een pijnlijke stilte,
hij realiseerde zijn fout. Dat was dus ook het laatste kontakt.
Tijdens een van de pogingen om terug te keren zei mijn chef
letterlijk: "Tja, als je nu een gebroken been had gehad, dan
hadden we kunnen zien dat je wat mankeerde"
Ik moet wel even vermelden, dat ik wel bezoek heb gehad van
anderen uit de RWS. Ik was lid van de BHV (Bedrijfs Hulp
Verlening) en die zijn twee keer langs geweest, waarvan één met
een gigantische fruitmand. Fantastisch was dat! Dat deed me zo
goed! Ook is er een collega van een andere afdeling, die me
regelmatig gebeld heeft, dit jaar zelfs nog een paar keer.
Mijn chef heeft me na een jaar of zo een keer gebeld omdat "Ik
te horen heb gekregen dat het moet volgens de ARBO wet, dus ik
bel maar even."
Later hoorde ik dat de mensen van mijn afdeling, op vragen hoe
het nu met me was, hadden geantwoord dat het wat beter ging en
dat ze me regelmatig belden. Wat een komedianten! Dat hebben ze
jaren vol gehouden.
Ik ben nog een paar keer tijdelijk terug geweest,
van een paar maanden tot een paar weken. Ondanks aantijgingen van
P&O wilde ik WEL aan de slag. In mijn streven om terug te
keren, moest de ARBO arts me herhaaldelijk afremmen. Ik begon een
paar uur per dag en als het wat beter ging dan kon ik het
aangeven en dan werd het uitgebreid. Op een gegeven ogenblik had
ik het dan weer gered om weer 'gewoon' acht uur per dag aanwezig
te zijn. Ik zeg bewust 'aanwezig' zijn omdat er de grootste
gedeelte van de tijd geen werk was. Dat is echt verschrikkelijk.
Op de afdeling waar ik werkzaam was, zaten destijds vier
medewerkers en ook nog eens een chef. Maar, behalve dan misschien
2 pieken van zo'n 3 weken per jaar, is er maar werk voor twee
mensen. Dan zaten we dus maar te hangen en, onvermijdelijk,
elkaar te beloeren plus de rest van de organisatie zwart te maken.
Ik heb daar nooit tegen gekund. Een dagje of zo even niets om
handen te hebben is wel eens lekker, maar als dat weken, maanden
duurt, dan duren de dagen verschrikkelijk lang en verveel ik me
rot. Ik heb door de jaren heen dan ook zelf maar werk gezocht,
voorzag de managers (ongevraagd, op eigen initiatief) van
rapportages, hielp collega's van andere afdelingen, die
overbelast waren, door werkzaamheden voor hen te verrichten. Op
mijn afdeling vond men dat maar niks en noemden me dan overloper.
Zij dachten in hokjes, zagen een ieder buiten de eigen afdeling
als concurrent. Ik zag die als collega's, die bij dezelfde
organisatie werken en door elkaar te helpen, functioneert de
eigen organisatie dus beter.
Toen ik dus weer acht uur per dag aanwezig was, had ik heel veel
moeite met het maar rondhangen. Maar als ik dan een tijdje van de
kamer was, om - uit pure verveling - elders te gaan buurten,
kreeg ik te horen dat ik niet zo vaak weg mocht en op mijn plaats
moest blijven. Op de kamer zitten was nu niet bepaald een
lolletje, ik was er al niet echt welkom omdat ik er gedwongen
geplaatst was (zie Mijn
Carriere bij Rijkswaterstaat) en na mijn periode thuis door
depressie was dit alleen maar erger. Er werd geen boe of ba tegen
me gezegd. met uitzondering van 1 collega dan, en werd ronduit
vijandig, koeltjes aangekeken. Ik ging toen maar wat internetten,
maar ook dat mocht weer niet. Mijn chef had mijn internetgedrag
in de gaten gehouden en vond dat ik te vaak internette. Ik was
het helemaal met hem eens en vroeg dan ook om werk. Dit had hij
echter niet. En toen werd ik ook nog eens een keer 'betrapt' op
het sturen van een mailtje, waar het woord Maluku in het
onderwerp zat. Het ging over de slachtpartijen op de Molukken.
Dat mocht ik niet meer doen in de baas z'n tijd, zei mijn chef.
Let wel: er was geen werk, NIETS! Dat anderen op de afdeling ook
druk waren met privé dingen maakte niets uit: een collega ging
naar de kapper in de baas z'n tijd en boekte dit als
'dienstreis', in een presentatieruimte werden gezamelijk de
vakantiefilmpjes bekeken, etc.
Op een gegeven ogenblik maakte ik weer een moeilijke periode
door, mijn depressie begon weer op te spelen. Het gevolg was, dat
ik heel slecht sliep. Ik ben wel eens op het werk geweest terwijl
ik helemaal niet had geslapen. Dat is echter maar een bepaalde
tijd vol te houden. Maar ik wilde niet opnieuw bij huis lopen. Ik
was bang dat, als ik weer thuis zou blijven, ik opnieuw voor
maanden uitgeschakeld was. Ik begon dus later te komen, maakte
echter wel mijn acht uur vol, ging dus ook later naar huis. Op
die manier probeerde ik te voorkomen dat ik weer uit de roulatie
zou geraken en later opnieuw de draad moest zien op te pakken.
Het was een gevecht wat ik aangegaan was met het vertrouwen dat,
als ik volhield, ik uiteindelijk ook wel weer over mijn
slaapproblemen zou heenkomen. Het mocht niet zo zijn. Mijn chef,
een nieuwe inmiddels, deelde me mee, dat ik voortaan 'op tijd'
moest komen. Ik legde het waarom uit, maar het mocht niet baten.
Ik moest op een bepaalde tijd beginnen, anders zouden er
maatregelen genomen worden. Dat toontje kwam me bekend voor, dat
dreigen met 'maatregelen'. Die man leek me wel redelijk, ik had
een goed gesprek met hem gehad, toen hij in dienst kwam, maar ook
hij kon de druk van P&O kennelijk niet aan. Ik heb nog een
aantal dagen geprobeerd om 'op tijd te komen.' maar moest toen
weer afhaken. Een nacht niet slapen is nog wel op te brengen,
maar op den duur gaat het zich wreken. Toen ik me dan ook op een
dag verslapen had, omdat ik eindelijk toch weer eens een nacht in
slaap was gevallen, tegen de morgen dan wel, kon ik niet naar het
werk. Er zouden, zoals aangekondigd, disciplinaire maatregelen
genomen worden. In mijn toestand, nog steeds niet volledig
hersteld, kon ik dat echt niet aan. Ik heb me dan ook weer ziek
gemeld en was terug bij af. En ik viel opnieuw in dat hele diepe
donkere gat.
Later komt er dan die periode, waarin ik in een gigantisch isolement terecht kwam, dingen vergat, etc. De maatregelen, die P&O toen nam en hun manier van aanpak hebben me toen op het randje van zelfmoord gebracht. Lees daarover in
Mijn Werkgever (Rijkswaterstaat) deel 2
Copyright © 2003 depress1999