Citrusvruchten worden op grote schaal verbouwd in de zogenaamde citrusgordel, een gebied dat zich uitstrekt over tropische en subtropische gebieden van de wereld. Binnen die gordel, die zich uitstrekt van 40 NB tot 40 ZB, zijn smaak- en kleurverschillen te onderscheiden. Wat ze gemeenschappelijk hebben is de leerachtige schil, die een vluchtige, aromatische olie bevat. We laten de belangrijkste vruchten de revue passeren.

Sinaasappel
Er bestaan verschillende typen sinaasappels. Zo is er de navelsinaasappel, de bloedsinaasappel en de gewone blonde sinaasappel. Bloedsinaasappelen hebben donkerrood vruchtvlees en soms een rode schil.

Bekende sinaasappelrassen zijn de Navelina, Naval (met het naveltje), Navellate, Salustiana, Shamouti en Griollo (een groene sinaasappel). Veel rassen komen onder een merknaam in de handel. Vaak wordt onderscheid gemaakt tussen hand- en perssinaasappelen. Veel sinaasappelen kunnen zowel als hand- en perssinaasappel gebruikt worden. Perssinaasappelen hebben een wat vezelig vruchtvlees. Dat maakt ze minder geschikt om zo te eten. 

Sinaasappels uit de tropen missen vaak die diep oranje kleur. De oorzaak hiervan is het ontbreken van koude nachten tijdens het rijpingsproces. Koude nachten breken het chlorophyl af in de schil. Hetzelfde effect treedt op in de herfst als de groene bladeren aan de boom verkleuren. Sinaasappels worden nooit bijgekleurd zoals vaak wordt gedacht. De oranje kleur zegt dus ook niets over de rijpheid.

Sinaasappelen zijn behandeld met een schimmelwerend middel, wat ze langer houdbaar maakt. Boen de vruchten voor het gebruik schoon onder lauw water als u een sinaasappelschilletje of  -rasp wilt gebruiken. Sinaasappelen zijn het hele jaar door verkrijgbaar. In de winterperiode worden ze aangevoerd uit subtropische landen als Spanje, Marokko, Tunesië en Israël. Daarnaast worden de vrucht ook geïmporteerd uit Zuid-Afrika en Zuid-Amerika.

Bittersinaasappel en tempel
De bittersinaasappel is een sinaasappel die bestemd is voor het maken van marmalade, geconfijte schil en likeur. De bittersinaasappel komt in de handel onder de naam Sevilla. Het is een kleine sinaasappel met een dikke, oranje-gele schil. De Sevilla wordt met schil en al verwerkt. De vrucht is dof van kleur en ziet er niet mooi uit. De smaak van de sinaasappel is bitter-zoet. De Sevilla wordt aangevoerd uit Italië en Spanje en is vanaf half januari tot half februari verkrijgbaar. Deze sinaasappel is niet behandeld met een schimmelwerend middel. De tempel is een kruising tussen een grapefruit en een bittersinaasappel. De vrucht heeft een kruidige smaak en kan puur worden gegeten.

Kumquat
De kumquat is een dwergsinaasappeltje dat van oorsprong uit China en Vietnam komt. Het kleine sinaasappeltje wordt met schil en al gegeten. Het vruchtje heeft een kruidige, bittere sinaasappelsmaak. De kumquat wordt aangevoerd uit Middelandse- Zeelanden en tropische landen. Kumquats worden vaak ingemaakt op siroop.

Gele, rode en roze grapefruit
De laatste jaren zijn de grapefruits met roze en rood vruchtvlees enorm populair. Ze zijn zoet van smaak met een licht bitter aroma. De grapefruit met geel vruchtvlees is echt bitter van smaak. Handig om het vruchtvlees los te snijden is een speciaal grapefruitmesje. Grapefruits zijn het hele jaar door verkrijgbaar, vooral in het najaar en het voorjaar. Grapefruits worden onder meer aangevoerd uit Israël en Amerika.

Pomelo en sweetie
De pomelo is een kruising tussen de grapefruit en de pompelmoes. De pomelo is een grote citrusvrucht met een gladde, dikke, witgele schil. Het vruchtvlees bestaat uit grove vruchtcellen. Tijdens het schoonmaken van de vrucht gaat daarom weinig sap verloren.Voor het gebruik de vrucht schillen, de witte vellen erafhalen en het vruchtvlees in parten verdelen. Met een scherp mesje het vliesje van het vruchtvlees halen. De smaak is lichtbitter, maar zoeter dan die van een gele grapefruit.

De sweetie is een kruising van een grapefruit met een pomelo. De vrucht heeft het formaat van een grapefruit met een helder-groene schil. De smaak van het gele vruchtvlees is zoet. Sweetie en pomelo worden beide aangevoerd uit Israël, vooral in de eerste helft van het jaar.

Citroen
De schil van de citroen is heldergeel van kleur. Het vruchtvlees is sappig en zuur. Citroensap wordt veel gebruikt om gerechten en sauzen op smaak te brengen en verkleuring van fruit tegen te gaan. De schil van de citroen wordt gebruikt om gerechten een speciaal aroma te geven. Boen de citroenschil voor gebruik wel goed schoon. Citroenen zijn het hele jaar oor verkrijgbaar en worden onder meer geïmporteerd uit Spanje en Italïe

Cedraat of sukadecitroen
De cedraat of sukadecitroen is verwant aan de citroen. Het is een grote, citroenachtige vrucht van 10 tot 20 cm lang. De vrucht heeft een zeer dikke schil en weinig vruchtvlees. De cedraat wordt verwerkt tot sukade.

Lime, limquat en djeroek limo
De limoen of lime is iets kleiner en ronder dan de citroen. De vrucht heeft geel-groen vruchtvlees en bevat meer sap dan een citroen. Nog kleiner dan de lime is de limquat, een dwergcitroentje. Lime-, en limquatsap zijn zuurder en aromatischer dan citroensap. Het sap is een goede smaakmaker voor diverse gerechten en voorkomt bruinverkleuring van fruit als appel en banaan. De djeroek limo of ook djeroek sambal is een limoenachtige uit Azië. De doffe schil heeft knobbels. Het groene vruchtvlees is erg zuur en aromatisch.

Mandarijn
De meeste mandarijnen zijn vrij klein. De schil ligt los om het vruchtvlees heen, zoadat deze makkelijk te verwijderen is. De kleur varieert van geel-groen tot diep oranje. Mandarijnen zijn vooral in de periode oktober-februari verkrijgbaar. In de winter komen ze vooral uit Spanje en Marokko. Er bestaan vele soorten, waarvan de Clementines en de Satsuma het meest bekend zijn.

Tangarine, mineola, topaz en ugli
De tangarine behoort tot de mandarijnen. De vrucht heeft een oranje-rode, losse schil en het vruchtvlees heeft een uitgesproken citrussmaak. De minneola is een kruising tussen een tangarine en een grapefruit. Het is een oranje vrucht met een herkenbaar  neusje ,een uitstulping van de schil op de plaats waar de steel heeft gezeten. Een kruising tussen een tangarine en een sinaasappel is de topaz. De vrucht is sappig en zoet van smaak. De ugli is een kruising tussen de grapefruit, de sinaasappel en de tangarine. Het is een grote vrucht die er lelijk uitziet, vandaar ook de Engelse naam ugli. De schil is bobbelig en geel-groen, soms met bruine vlekken. De ugli wordt gekweekt op Jamaïca. De tangarine, minneola, topaz en ugli zijn gemakkelijk te pellen met de handen.

Koopinformatie en bewaren
Bij aankoop moeten citrusvruchten een gave schil hebben en stevig aanvoelen. Een uitzondering hierop zijn de ugli en de bittersinaasappel, die een vlekkerige en bobbelige schil hebben.

De beste bewaartemperatuur voor citrusfruit is ca. 12°C. De schil bevat een aromatische olie. Ze kunnen om die reden een sterke geur verspreiden. Bewaar ze daarom niet in de koelkast met andere producten. De vruchten zijn optimaal van smaak als ze op kamertemperatuur zijn. Aanvoer van citrusvruchten vindt het gehele jaar plaats uit subtropische en tropische gebieden van de wereld. Sinaasappelen, citroenen en grapefruits zijn 1 - 3 weken houdbaar, mandarijnen ongeveer 1 week.

Schoonmaken en bereiden
Schil de citrusvruchten voor gebruik. Dit gaat makkelijk wanneer u de schil rondom van boven naar beneden insnijdt met een scherp mesje. Haal de schil er in vier gedeeltten van af. Verwijder hierna de witte vliezen en verdeel de vrucht in partjes. Voor partjes zonder vliezen, bijvoorbeeld voor in fruitsalades, desserts of taarten moet de vrucht anders schoon worden gemaakt. Ga als volgt te werk: schil de vrucht dik (als een appel) tot op het vruchtvlees. Snij een plakje van de boven- en onderkant van de vrucht en snij nu met een scherp mesje de partjes tussen de vliezen uit. Voor het persen van citrusvruchten is het belangrijk dat ze op kamertemperatuur zijn; u krijgt dan meer sap. Goed afgedekt en in de koelkast bewaard loopt het vitamine C- gehalte nauwelijks terug.

Voedingswaarde per 100 gram sinaasappel:
Kcal: 46
Eiwit: 0,8 gr
Vet: 0,1 gr
Koolhydraten: 10,3 gr
Vezels: 1,9 gr
Vit C: 53 mg
Calcium: 46 mg
IJzer: 0,2 mg

Voedingswaarde per 100 gram grapefruit:
Kcal: 30
Eiwit: 0,7 gr
Vet: 0,1 gr
Koolhydraten: 6,5 gr
Vezels: 1,9 gr
Vit C: 39 mg
Calcium: 12 mg
IJzer: 0,1 mg

Bronnen: 
Doe maar gewoon....lekker - Groenten en Fruit buro
Wat je vér haalt is lekker - Groenten en Fruit buro
Frukt och Grönt