BUDDHAPAGE

                      DE VIER VERHEVEN TOESTANDEN VAN DE GEEST:

1. Metta, dat vertaald zou kunnen worden met liefdevolle vriendelijkheid, allesomvattende liefde, welwillendheid, onzelfzuchtige universele en onbegrensde liefde. Metta duidt op de mentale hoedanigheid die tot doel heeft andere mensen gelukkig te maken. De directe vruchten van metta zijn: liefdadigheid, bevrijding van irritatie en opwinding, rust in jezelf en vrede met je omgeving. Hiervoor dient metta ontwikkeld te worden ten opzichte van al wat leeft, tot de kleinste wezens toe. Metta heeft niets te maken met zinnelijke liefde of voorkeursliefde, hoewel de kracht van metta vergeleken wordt met de liefde van een moeder voor haar eniggeboren kind.

2. Karoena, dat mededogen betekent. Een karakteristiek kenmerk van mededogen is dat het de wens in zich draagt om anderen te bevrijden uit hun lijden. Mededogen is dus iets heel anders dan mede-lijden! Het leidt tot vrijgevigheid en de wens om anderen met raad en daad bij te staan. Karoena neemt een belangrijke plaats in, want de leer van de Boeddha wordt ook wel de leer van wijsheid en mededogen genoemd. Het was ook het diepe mededogen van de Boeddha dat hem er toe deed besluiten de Dhamma aan een ieder te verkondigen. Liefde en mededogen zijn twee hoekstenen van de praktijk van de Dhamma, waardoor het Boeddhisme ook wel de religie van de vrede genoemd wordt.

3. Moedita is de medevreugde die we voelen bij het zien van of horen over andermans geluk en welzijn, het zich verheugen in het welslagen van een ander zonder er jaloers op te zijn. Door medevreugde worden geluk, deugdzaamheid en dergelijke kwaliteiten van het hart aangekweekt.

4. Oepekkha ofwel gelijkmoedigheid duidt op een rustige, standvastige en stabiele toestand van de geest. Deze uit zich vooral bij de ervaring van ongeluk of pech. Iemand met gelijkmoedigheid treedt iedere situatie met gelijke moed, zonder angst of overmoed, tegemoet. Als men zich gewaar wordt van andermans ongeluk treurt men noch is men blij. Zonder vooroordeel en bedaard wordt iedereen in elke situatie met dezelfde innerlijke houding behandeld. Regelmatige contemplatie over handelingen (kamma) en de resultaten ervan (wipaka) vernietigt vooroordeel en voorkeur. Het is het besef dat iedereen de bezitter en erfgenaam is van zijn eigen daden. Zo zal een beter begrip ontstaan over wat goed is en wat slecht, wat heilzaam is en onheilzaam, en zullen onze daden uiteindelijk beheerst worden om zo tot het verrichten van het goede te komen en tenslotte tot het hoogtepunt van de bevrijdende kennis.

Het dagelijks mediteren om deze vier verheven toestanden van de geest te ontwikkelen zal ertoe leiden dat ze een gewoonte worden en dat de innerlijke barrières en hindernissen beheerst en overwonnen kunnen worden.