Tabi

Igsoon, tuguti ako nga makighinabi kanimo karong adlawa. Ako si Eden, usa ka yanong lumulupyo sa lungsod sa Banaybanay, probinsya sa Davao Oriental.

Nganong TABI?

Ang pulong nga TABI adunay multiple meaning. Una, nagpasabot kini og conversation, chat, tsismis ug susamang kahulugan. Ikaduha, ginagamit ang pulong TABI, isip usa ka matinahurong expression, sama sa Excuse me, May I pass, etc. Ikatulo, ang mga tawong nagaila nga adunay ubang binuhat gawas kanato nga angayan usab hatagan sa pagrespeto, mogamit sa pulong TABI.

Kining tulo ka mga pagsabot sa pulong TABI mao usab ang akong buot nga ipaabot kanimo nga akong magbabasa. Buot akong makighinabi (1) kanimo sa nagkadaiyang issues sa kinabuhi nga puno sa pagrespeto sa imong kaugalingong opinion ug pagkatawo. Apan kon usahay mohisgot kita sa mga sensitibong bahin sa kinabuhi, TABI(2)! Ug niadtong sukwahi sa akong gituohan, TABI (3) usab.

I. A-B-C ra?

Sa akong wala nga kilid, mabasa nako ang editorial sa June 2006 issue sa New City magazine, ang opisyal nga publication sa Focolare Movement, nga giuluhan ug “Light and Hope with A-B-C”. Dinhi gipadayag nga kasagaran sa mga ginikanan moingon sa ilang mga anak nga ang ilang kaugmaon mag-agad sa ilang pag-eskwela. Tinuod, importante ang pagtuon sa tulunghaan ug pagtapos og College. Apan nagpasabot ba nga ang tawo nga wala makahuman ug kurso ubos kay niadtong professional?

Ang maong editorial nagpasabot nga wala sa pagka-inila sa Universidad, kondili sa kaikag sa pagtuon nagaagad ang tinuod nga pagkab-ot ug kaalam o wisdom. Gawas sa atong mga professor ug mga libro, ang atong kasinatian ug konsensya maoy atong mga magtutudlo. Alang kang Chiara Lubich, founder sa Focolare Movement, ang tinuod nga edukasyon mao ang pagsabot ug pagpuyo ug pagbuhat sa kabubut-on sa Dios sa matag gutlo sa atong kinabuhi. Kay si Jesus nag-ingon: “Ako mao ang kahayag sa kalibutan. Ang mosunod kanako dili na gayod maglakaw diha sa kangitngit kondili makabaton hinoon sa kahayag sa kinabuhi” (Juan 8,12). Gikinahanglan nga usahay atong ipadaplin ang atong mga libro ug mogahin kita og panahon sa tinuod nga tuburan sa kahibalo ug kaalam nga mao ang Ebanghelyo.

Ang pag-edukar sa katawhan usa ka dakong gimbuhaton. Apan ang mga dagkong buhatonon magsugod sa gagmayng butang. Sama sa pagbasa og mga halawom nga mga pagtulun-an, kini magsugod sa pagtuon sa alpabeto, ang A-B-C.

Magtutudlo ka, sa pribado man o pangpubliko nga tulunghaan, o ginikanan diha sa inyong panimalay, giawhag ko ikaw nga hatagan nimo’g bili ang pagtudlo ug ABC. Uban niini mao ang paghatag ug maayong panig-ingnan sa mga bata sa pagkamatinud-anon, kakugi, pagkamanggihatagon, pagpailob. Kay, kon maayo ang pundasyon sa usa ka bata sa maayong pamatasan, mao kini ang iyang sukaranan sa iyang pagpuyo isip usa ka disipolo ni Kristo diha sa Simbahan.