Η εισβολή και κατάληψη της συνείδησης από ιδέες φορτισμένες συγκινησιακά, που το άτομο προσπαθεί να αποδιώξει γιατί του προκαλούν έντονο άγχος.

Το περιεχόμενο αυτών των ιδεών, είναι εξωλογικό, πράγμα που αντιλαμβάνεται το άτομο, χωρίς ωστόσο να είναι σε θέση να αναχαιτίσει την εισβολή τους και την επικράτηση πάνω στη βούλησή του.

Η ιδεοληψία είναι το κύριο και χαρακτηριστικό σύμπτωμα της ιδεοληπτικής καταναγκαστικής νεύρωσης. Ο πάσχων κυριαρχείται ολοκληρωτικά από τις ιδέες του και παρασύρεται σε πράξεις που δεν έχουν τίποτα το λογικό ή σκόπιμο, παρά προσφέρουν μόνο μια "διέξοδο" στο αφόρητο άγχος του.

Κλινικά παρατηρούνται ιδεοληψίες μεταφυσικού και ηθικού περιεχομένου καθώς και τέτοιες που αφορούν την ακρίβεια ή σκοπιμότητα των πράξεων. Π.χ. ο ιδεοληπτικός βασανίζεται από ατελείωτα ερωτήματα για τη ζωή, το θάνατο, την ύπαρξη του Θεού, το ενδεχόμενο να τιμωρηθεί για μια πράξη του ή για το αν έκλεισε φεύγοντας την πόρτα του σπιτιού του (στην τελευταία περίπτωση είναι πιθανό να γυρίσει πολλές φορές πίσω για να βεβαιωθεί).

Η ιδεοληψία παρατηρείται σ' ένα μικρό ποσοστό σχιζοφρενών (περίπου 5%), σ' ένα μεγαλύτερο ποσοστό μελαγχολικών (περίπου 20-26%), και σ' ένα ποσοστό αρρώστων με οργανικά ψυχοσύνδρομα.

Η θεραπεία της γίνεται με την ψυχανάλυση και τη θεραπεία της βασικής αρρώστιας.