e-Procurement เป็นระบบสารสนเทศที่สนับสนุนการให้บริการที่เกี่ยวข้องในกิจกรรมการจัดซื้อจัดจ้างของภาครัฐ
เช่น การตกลงราคา การสอบราคา การประกวดราคา และการจัดซื้อรวมแบบออนไลน์ รวมถึงการลงทะเบียนบริษัทผู้ขาย
การทำ e-Catalogue รวมถึงการทำงานอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องในกระบวนการจัดซื้อที่เป็น
Web Base Application เพื่อทำให้ระบบการจัดซื้อจัดจ้างของภาครัฐมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
คือ ใช้ระยะเวลาน้อยลง ได้สิ่งของที่มีคุณภาพและราคาที่เหมาะสม เพิ่มความโปร่งใส
และสามารถติดตาม ตรวจสอบกระบวนการทำงานได้ ทำให้เกิดความยุติธรรมต่อภาคธุรกิจ
และยังเป็นการช่วยลดค่าใช้จ่ายของผู้ขาย
e-Auction หรือ การประมูลออนไลน์
หมายถึง การจัดหาพัสดุซึ่งเกิดจากการรวมความต้องการจัดซื้อพัสดุในปริมาณมาก (Demand
Aggregation) ทำให้คำสั่งซื้อมีมูลค่าสูงจนสามารถจัดการประมูลได้ ราคาของสินค้าที่ทำการประมูลประเภทนี้จะเกิดจากการเสนอราคาแข่งกันของผู้ขายในแต่ละครั้งด้วยการประมูลผ่านทางระบบอิเล็กทรอนิกส์ในการทำการประมูลแบบ
e-Auction นี้ ตลาดกลางฯ จะต้องเป็นผู้จัดการประมูลที่มีความรู้และประสบการณ์ทางด้านนี้มาทำหน้าที่เป็นผู้ควบคุมการประมูลและให้คำแนะนำในการจัดซื้อ
e-MarketPlace Service Provider
หมายถึง ผู้ให้บริการตลาดกลางอิเล็กทรอนิกส์ (e-MarketPlace) ที่ทำหน้าที่เป็นผู้จัดการประมูล
และเป็นสื่อกลางระหว่างผู้ซื้อกับผู้ขาย รวมทั้งจัดหาผู้ขายสินค้าเพิ่มเติมผ่านทางระบบอิเล็กทรอนิกส์
โดยมีศูนย์กลางการติดต่ออยู่ที่เว็บไซต์ของตลาดกลาง
ประเภทของการประมูลออนไลน์
- English Auctions เริ่มจากราคาต่ำ แล้วประมูลราคาสูงขึ้นทีหลัง
- Dutch Auctions ราคาเริ่มต้นสูง และ ลดลงด้วยค่าที่กำหนดแน่นอน จนกระทั่งมีผู้ซื้อสั่งซื้อด้วยราคาล่าสุด (ผู้เสนอซื้อคนแรก เป็นผู้ชนะการประมูล)
- Private Auctions ในระหว่างการประมูล จะไม่มีการไม่เปิดเผยข้อมูลผู้ประมูลและราคาการประมูล
- Reserve Auctions ผู้ขายกำหนดราคาต่ำสุดที่ตั้งใจจะขายได้ (แต่ราคานี้ไม่เปิดเผยให้ผู้ซื้อทราบ) ถ้าประมูลแล้วไม่ได้ราคาในช่วงดังกล่าว ผู้ขายจะไม่ขายก็ได้
- Vickery Auctions มีสินค้าชิ้นเดียวที่จะขาย ผู้ประมูลทุกคนเสนอราคาโดยไม่ทราบกันและกัน ผู้ให้ราคาสูงสุดชนะ
- Yankee Auctions ผู้ขาย เสนอขายสินค้าคล้าย ๆ กัน หลายชิ้นโดยอาจจะกำหนด หรือไม่กำหนดราคาต่ำสุด ผู้ประมูลจะประมูลด้วยราคาเท่าไรก็ได้ในช่วงเวลาที่กำหนด
ในปัจจุบันนี้มีการประมูลออนไลน์ที่นิยม 2 วิธี คือ
- Reverse Auction (การประมูลเพื่อซื้อ) ผู้ซื้อเป็นผู้เริ่มการประมูลและกำหนดความต้องการให้ผู้ขายเข้ามาเสนอราคาแข่งกัน ผู้ขายที่สามารถเสนอราคาขายได้ต่ำที่สุดเป็นผู้ชนะการประมูล สำหรับภาครัฐมักจะนิยมใช้แบบนี้
- Forward Auction (การประมูลเพื่อขาย) ผู้ขายเป็นผู้เริ่มการประมูลและกำหนดความต้องการให้ผู้ซื้อเข้ามาเสนอราคาแข่งกัน ผู้ซื้อที่สามารถเสนอราคาซื้อได้สูงที่สุดเป็นผู้ชนะการประมูล
ความแตกต่างของแบบดั้งเดิมและออนไลน์
|
การประมูลแบบดั้งเดิม
|
การประมูลแบบออนไลน์
|
| - เสนอราคาได้เพียงครั้งเดียว (Static Pricing) | - เสนอราคาได้ไม่จำกัดครั้ง (Dynamic Pricinig) |
| - โปร่งใสน้อยกว่า | - โปร่งใสทุกขั้นตอน |
| - ใช้เวลายาวนานกว่า | - ใช้เวลาดำเนินการสั้น |
| - ต้องเดินทางมาติดต่อกัน | - ออนไลน์ได้จากทั่วโลก |
| - มีรูปแบบเดียว | - ประมูลได้หลายรูปแบบ |
| - จำกัดอยู่แค่ผู้ขายรายเดิม | - เพิ่มโอกาสได้พบผู้ขายรายใหม่ ๆ |
ปัจจัยแห่งความสำเร็จ
- สินค้า/บริการจะต้องอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีการแข่งขันอย่างอิสระ ซึ่งควรมีผู้เข้าร่วมประมูลหลายราย และมีขีดความสามารถในการแข่งขันดี
- เป็นสินค้า/บริการที่มีส่วนต่างของกำไรพอสมควร (Profit margin สูง)
- ผู้เริ่มการประมูลระบุรายละเอียดของสินค้า/บริการที่ต้องการอย่างละเอียดและชัดเจนเพื่อใช้ปัจจัยราคาในการตัดสินใจได้สะดวก
- สินค้า/บริการมีปริมาณและมูลค่าสูงพอที่จะทำให้เกิดค่าประหยัด (Economics of Scales)
ประโยชน์ของการประมูลออนไลน์ (มุมมองผู้ขาย)
|
การประมูลเพื่อซื้อ
(Reverse Auction)
|
การประมูลเพื่อขาย
(Forward Auction)
|
| - เพิ่มช่องทางการขายใหม่ | - เป็นช่องทางการระบายสินค้า |
| - ความโปร่งใส และความยุติธรรม | - ราคาที่ประมูลได้ ใกล้เคียงกับราคาตลาดจริง |
| - สามารถเสนอราคาได้หลายครั้ง ไม่จำกัดจำนวนผู้ประมูล | - มีกำไรและเพิ่มส่วนต่างระหว่างต้นทุนกับราคาขายมากขึ้น |
การเตรียมความพร้อมก่อนเข้าร่วมประมูล
- มีเครื่องคอมพิวเตอร์ที่สามารถเชื่อมต่ออินเตอร์เน็ตได้
- มี Internet Account
- ศึกษารายละเอียดเกี่ยวกับเงื่อนไข กฎเกณฑ์ กติการประชุม และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
- ฝึกอบรมการใช้ระบบ , ทดลองใช้ระบบ
- คำนวณราคาต้นทุนจริงของสินค้า/บริการ ก่อนการประมูล
- เตรียมวิธีสำรอง กรณีระบบขัดข้อง เช่น แฟกซ์ , โทรศัพท์