Zaman zaman salgınlar yapabilen akut viral hepatit eski çağlardan beri bilinmektedir. Sarılık ile seyreden, başta karaciğer olmak üzere değişik sistemleri tutan bir infeksiyon hastalığıdır. Hastalığın etkeni virustur. A ve B tipi viruslar akut viral hepatit yapan etkenlerin başında gelmektedir. Viruslar soğuğa ve sıcağa dayanıklıdır, uzun süre ölmezler.
Hastaların ya da taşıyıcıların kan, idrar ve dışkıları infeksiyon kaynaklarının en sık görülenleridir. Yine ter, tükrük, vagina salgısı, erkeklerin bel suyu ile de bulaşabilir. Kan transfüzyonları, iğne ve enjektörler, dövmeler, dişçilikte kullanılan araçlar önemli bulaşma kaynaklarıdır. Hatta sivrisinek ve tahtakuruları bile hastalığı bulaştırabilirler. Ayrıca B tipi hepatit cinsel yolla da bulaşabilir.
Klinik bulgular: Hepatit A gürültülü bir şekilde başlar, genellikle hafif bir seyir gösterir. Hepatit B ise genellikle sinsi başlar, ağır bir gidiş gösterir.
Sarılıktan önce iştahsızlık, halsizlik ve yorulmalar başlar. Bulantı, kusma, karın ağrısı, 2-3 gün süren hafif ateş olabilir. Bu dönemde karaciğer büyük ve hassastır. Dalak da büyüyebilir. Sarılığın başlamasıyla hastanın şikayetleri hafifler, hasta kendini daha iyi hisseder.
Sarılığın nedeni karaciğer fonksiyonlarının bozulmasıdır. Sarılık 1-2 hafta giderek artar, sonra gerilemeye başlar.
Bazı vakalarda sarılık olmadan hastalık gelişebilmektedir (anikterik).
Viral hepatitin en ağır şekli ise fulminan hepatittir. Ateş aniden yükselir; inatçı kusmalar başlar. Sarılık koyulaşır, hasta dalgınlaşır. Hastanın nefesi taze karaciğer gibi kokar. Şuur bulanıklaşır, uykuya eğilim başlar. Sonunda hasta komaya girer. Mide-barsak, burun kanamaları oluşur. Derin komaya giren hasta bir hafta içinde ölür. Eğer hasta iki hafta yaşayabilirse, karaciğer kendini toparlar ve hasta iyileşir. Hepatit A nın prognozu hepatit B den daha iyidir. Hastaların %98 i tamamen iyileşir, %2 si kronikleşir.
Tedavi: Semptomlara yöneliktir. Yiyeceklerden karbonhidratlar (şekerli, unlu gıdalar) tercih edilir. Hastanın iştahsızlığı yoksa yağın bir zararı yoktur. Bulantı kusması olan hastalar damardan beslenir. Ağır seyreden hepatitlerde proteinler kısıtlanır, gerekirse kan ve kan ürünleri verilir.
Korunma: Hepatit A dan korunmada en etkili yol, ağız-dışkı ile bulaşmanın önlenmesidir. Temas eden kişiye erken dönemde gamaglobulin yapılması bulaşmayı önler.
Son yıllarda hepatit A ya etkili aşı geliştirilmiştir, duyarlı kişilere yapılması önerilmektedir. Hepatit B den korunmak için kan ve kan ürünlerinin taranması, enjektör gibi aletlerin iyi sterilize edilmesi gerekir. Hepatit B den korunmada hepatit B ye özel immunglobulin (HBIG) kullanılmaktadır. Yine hepatit B için gen teknolojisi ile üretilmiş etkili aşı geliştirilmiştir. Tüm çocuklar ilki doğumdan hemen sonra olmak üzere üç kez bu aşıyla aşılanmalıdır. Eğer anne hepatit B li ya da taşıyıcı ise doğumdan hemen sonra aşıyla birlikte immunglobulin de (HBIG) yapılmalıdır.
