|
Vücut tartısı: Ülkemizde ortalama doğum tartısı 3.3 kg dır. Doğumdan sonraki 3-4 gün içinde fizyolojik tartı kaybı denilen %5 civarında bir tartı azalması olur. Bundan sonra sağlıklı bir çocuğun vücut tartısı düzenli olarak artar. Büyümenin normal olup olmadığını anlamak için çocuk düzenli aralarla tartılmalıdır. Kabaca ilk altı ayda çocuk haftada 150-250 gram, ikinci altı ayda ise 100-200 gram artmalıdır. İki yaşından sonra çocuğun kilosu yaşın iki katı + 8 = kg olarak hesaplanabilir. Boy uzunluğu: Normal yenidoğanın ortalama boyu 50 cm kadardır. Doğumdan sonraki altı ayda yaklaşık 16 cm, daha daha sonraki altı ayda ise 8 cm kadar büyür. iki yaşından sonra yaşa uyan boy, yaşın beş katı + 80 = cm olarak hesaplanabilir. Baş büyüklüğü: Doğumdan sonraki ilk aylarda vücudun en hızlı büyüyen bölümü baştır. Başın büyümesi, beynin büyümesinin göstergesidir. Baş büyüklüğü, başın arkada en çıkıntılı noktası ile kaşların üzerinden geçirilen bir mezure ile baş çevresinin ölçülmesi ile saptanır. Doğumda baş çevresi 35 cm kadardır. Ortalama değerler üçüncü ayda 40.5 cm, altıncı ayda 43 cm, 12. ayda 46 cm dir. Bundan sonraki yaşlarda bıngıldağın kapanması ile baş büyümesi yavaşlar. Dişlerin gelişmesi: Dişlerin gelişmesi anne karnında başlar, olgunlaşmasını tamamlayan dişler doğumdan sonra belli bir sıra ile diş etlerini delerek çıkar. Dişlerin çıkması sırasında bazı çocuklarda uyku bozukluğu, huysuzluk, hafif ateş görülebilir. Dişlerin çıkma zamanı büyük farklılıklar gösterir. Nadiren dişli doğan çocuklar olduğu gibi, ilk dişin 14.-15. ayda çıkmasına da rastlanabilir. Genetik özellik ile tiroid hormonu diş gelişimini etkileyen faktörlerin başında gelir. Flor eksikliği diş çürüklerine eğilimi arttırır. Kemik gelişmesi: Büyüme ve gelişmenin değerlendirilmesinde kullanılan en iyi ölçülerden biri kemiklerin olgunluk derecesinin saptanmasıdır. Kemiklerin olgunlaşma düzeylerinin saptanması; -Takvim yaşının saptanması gereken durumlarda (örneğin adli olaylarda) -Çocuğun erişkinliğinde ulaşacağı boy uzunluğunun hesaplanmasında -Büyüme gelişme bozukluklarının tanısında yardımcı olmaktadır. Zeka ve ruh gelişmesi: İnsan yavrusu, doğduğunda hayatını kendi başına yürütebilecek yetenekte değildir. Yenidoğanda emme, ağlama, yutma gibi refleksler vardır ama bu dönemde çocuk ancak başkasının yardımıyla beslenebilir, temizlenebilir ya da giyinebilir. Korku reaksiyonu (moro refleksi) vardır fakat kendini koruma yeteneği yoktur. Sinir sisteminin gelişmesi tamamlanmamıştır. Buna karşılık gelişme potansiyeli çok yüksektir ve gelişmenin tamamlanması uzun yıllar sürer. Çocuğun ruh gelişmesi düzeyi basit araçlar (ses çıkaran oyuncak, kağıt, kalem, küp gibi) kullanılarak ve dikkatli bir gözlem ile oldukça doğru bir şekilde değerlendirilebilir. Çocuğun gelişme düzeyinin çok yönlü ve ayrıntılı olarak değerlendirilebilmesi için özel testler geliştirilmiştir. Zeka gelişme derecesi IQ (Intelligence quotient= zeka oranı) olarak ifade edilir. IQ nun 90-110 arası değerleri normal, 120'nin üzerindekiler üstün zeka, 80 altındaki değerler ise gerilik gösterir. |
|