SARIKIZ EFSANESİ

Edremit Körfezi yöresinde pek meşhur olan Sarıkız efsanesi ilkçağlarda İda Dağı denilen Kaz Dağları' nda geçmektedir.

Bu efsanenin kahramanı olan Sarıkız, Kaz Dağı Anadolu-Türk geleneğinde önemli bir yer tutmakta ve Alevi nançlarında

ermiş bir kişi sayılmaktadır. Efsanenin değişik versiyonları vardır. Burada efsanenin Türkmen geleneğine göre gelişmiş

versiyonunu Derman Bayladı' nın "Efsaneler Dünyasında Anadolu " adlı kitabından olduğu gibi naklediyorum::

" Hazreti Ali Kan Kalesi' ni ele geçirirken, kale burcundan bakan kralın kızı, Ali' yi görmüş ve ona gönül vermiş. Bir söylentiye göre de çok güzel, çok

iyi kalpli bir genç kızmış. Herkese yardım etmeyi severmiş. Gelgelelim, onun bu nitelikleri dosttan çok düşman kazandırmış kendine. Kızcağızın hakkında

sürekli dedikodular çıkarılmış, iftiralar edilmiş. Öylesine ileri gidilmiş ki bu konuda, kızın kötü yola düştüğü ve öldürülmesi gerektiğini söyleyenler bile

çıkmış. Hiç kimse onunla bir arada bulunmak istemiyormuş.

Kızın babası olan bitene çok üzülüyormuş, ama ne yapsın? Çevresinin baskılarına daha fazla dayanamayarak kızını almış, yanına da bir kaz katarak odun

kesme, kaz gütme bahanesiyle dağa götürmüş. Kızcağız orada oyalanırken babası onu dağda yalnız başına bırakıp gizlice kaçmış.

O dağın tepesinde hiç kimse tek başına bir geceden fazla yaşayamaz denirmiş. Ama Sarıkız' a birşeycikler olmamış. Ovada yaşayanlar dağın tepesinde

her gece bir ışığın yandığını görüyorlar ve pek şaşıyorlarmış.

Kız dağda insanlardan uzak, kazlarıyla beraber yaşamını sürdürüp gidiyormuş öylece. Bu arada çeşitli kerametler göstermekten de geri kalmıyormuş. Bulunduğu

yere nur yağar, kışın yollarını kaybedenlere yol gösterirmiş.

Aradan zaman geçmiş, babası kızını görmek için dağa tırmanmış. Onu dağın doruğunda tek başına bıraktığı için vicdan azabı duymaktaymış. Dağa tırmanırken

yolunu kaybetmiş.O sırada karşısına bir ışık çıkmış, adam da ışığı izlemiş ve dağın doruğuna varmış. Işık orada bir silkinip Sarıkız oluvermiş. Adam buna çok

şaşırmış, ve kızının bir ermiş olduğunu anlamış. Oturup biraz sohbet ettikten sonra adam abdest almak için kızından su istemiş, o da bir tas alıp dağın doruğundan

kolunun aşağı uzatıp Edremit Körfezinden suyla dolduruvermiş tası. Bir süre sonra baba kız ikisi de ölür. Sarıkız' ın gömülü tepeye Sarıkız Tepesi, babasının gömülü

olduğu yere de Babatepe denir." Kazdağı' na adını veren Sarıkız' ın kazlarıdır.

Sarıkız, Türkmen-Alevi inançlarına göre ermiş sayılır. Onun Kan Kalesi seferi sırasıns-da Hazreti Ali' ye aşık olan kale kumandanının kızı olduğu söylenir. Bazen

de adı Salman-ı Farisi ile beraber anılır.