Introductory Public Economics : EC340
Second semeter 2004

ตำราและเอกสารประกอบ

ก) Musgrave, R.A. and P. B. Musgrave, Public Finance in Theory and Practice. 5th edition, McGraw-Hill, 1989.
ข) Stiglizt, J. E. Economics of the Public Sector. 3nd edition. NY: W.W.Norton & Company, 2000.
ค) เกริกเกียรติ พิพัฒน์เสรีธรรม, การคลังว่าด้วยการจัดสรรและการกระจาย. ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 8, กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2546.
ง) มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์. เอกสารการสอนชุดวิชา เศรษฐศาสตร์สาธารณะ. หน่วยที่ 1-7 และ หน่วยที่ 8-15, กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 2546. (มสธ.)

แนวการบรรยาย

1. บทนำ (4.5 ชั่วโมง)

1.1. เศรษฐศาสตร์การคลังสาธารณะ: คำนิยามและขอบเขตวิธีการศึกษา
1.2. บทบาทและหน้าที่ของรัฐบาลในระบบเศรษฐกิจแบบผสม (Mixed economy)
1.3. ความแตกต่างระหว่างภาครัฐกับภาคเอกชน
เอกสารอ่านประกอบ
*เกริกเกียรติ (2546), บทที่ 1 และ 2
*มสธ. (2546), หน่วยที่ 1
รังสรรค์ ธนะพรพันธ์. “ขอบเขตและระเบียบการศึกษาเศรษฐศาสตร์การคลัง” เอกสารประกอบคำบรรยาย คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
Musgrave and Musgrave (1989), บทที่ 1
Stiglitz (2000), บทที่ 1, 3, 4
World Bank. The State in a Changing World, World Development Report 1997. Washington D.C.: The World Bank, 1997.

2. กระบวนการกำหนดนโยบายเศรษฐกิจของไทย (4.5 ชั่วโมง)

2.1. ภาครัฐในระบบเศรษฐกิจไทย
2.2. กระบวนการกำหนดนโยบายภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540
2.3. สถาบันการคลังในประเทศไทย: ด้านรายรับและรายจ่าย
2.4. กฎหมายการคลังของไทย
เอกสารอ่านประกอบ
*รังสรรค์ ธนะพรพันธุ์. เศรษฐศาสตร์รัฐธรรมนูญ. เล่ม 3. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มติชน, 2547. บทที่ 9.
*รังสรรค์ ธนะพรพันธุ์. การบริหารนโยบายเสถียรภาพเศรษฐกิจในอนาคต. กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2541. บทที่ 3
รังสรรค์ ธนะพรพันธุ์. เงินคงคลังในระบบเศรษฐกิจไทย พร้อมด้วยภาคผนวกว่าด้วยกฎหมายการคลังที่สำคัญ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2528.
สมคิด เลิศไพฑูรย์. คำอธิบายกฎหมายการคลัง. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์นิติธรรม, 2541.
พรบ.วิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502
พรบ.เงินคงคลัง พ.ศ. 2491
World Bank, Thailand: Public Finance in Transition. Report No. 20656-TH, 2000. , บทที่ 1.

3. การใช้จ่ายภาครัฐ (10.5 ชั่วโมง)

3.1. การจัดสรรทรัพยากรระหว่างรัฐบาลและเอกชน
3.2. เหตุผลที่สนับสนุนให้รัฐบาลมีบทบาทในการจัดสรรทรัพยากร
3.3. สินค้าสาธารณะ
3.4. หลักการจัดสรรงบประมาณรายจ่าย
3.5. ระบบงบประมาณแผ่นดินของไทย
3.6. เงินนอกงบประมาณ และ Contingent liabilities
เอกสารอ่านประกอบ
*เกริกเกียรติ (2546) บทที่ 3-4, 25-27
*มสธ. (2546) หน่วยที่ 3, 5, 7
*จรัส สุวรรณมาลา, ระบบงบประมาณและการจัดการแบบมุ่งผลสำเร็จในภาครัฐ : ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับพลเมืองยุคใหม่. กรุงเทพฯ : บริษัท ธนรัชการพิมพ์ จำกัด, 2546.
เมธี ครองแก้ว. การบริหารและควบคุมการใช้จ่ายสาธารณะในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2535.
Musgrave and Musgrave (1989), บทที่ 5, 9
Stiglitz (2000), บทที่ 6, 10
Diamond, J. “From Program to Performance Budgeting: The Challenge for Emerging Market” IMF Working Paper 03/169, June 2003.
Brixi, H. P. and S. Gooptu, “Dealing with Contingent Liabilities in Indonesia and Thailand” in H.P. Brixi and A. Schick (eds.) Government at Risk. Washington D.C.:the World Bank, 2002.
Mackenzie, G. A. and P. Stella, “Quasi-Fiscal Operations of Public Financial Institutions” IMF Occasional papers No. 142, 1996.
World Bank (2000), บทที่ 3-4.

4. รายรับของภาครัฐ (10.5 ชั่วโมง)

4.1. รายรับภาครัฐและประเภทของรายรับภาครัฐ: ภาษีและไม่ใช่ภาษี
4.2. ความหมายของภาษีอากร ฐานภาษี โครงสร้างอัตราภาษี
4.3. การแบ่งประเภทของภาษีอากร
4.4. ลักษณะของภาษีอากรที่ดี
4.5. หลักการจัดเก็บภาษีอากร
4.6. ระบบภาษีอากรของประเทศไทย
4.7. รายได้ที่ไม่ใช่ภาษี (เช่น ค่าธรรมเนียม, กองทุนฯ เป็นต้น)
เอกสารอ่านประกอบ
*เกริกเกียรติ (2546), บทที่ 8-9, 24
*มสธ. (2546) หน่วยที่ 8-11
Musgrave and Musgrave (1989) บทที่ 12-15
Stiglitz (2000), บทที่ 17-19
World Bank (2000), บทที่ 2
Moreno-Dodson, B. and Gonzelez-Paramo, J.M. The Role of the State and Consequences of Alternative Public Revenue Policies. The World Bank Institute

5. การก่อหนี้สาธารณะ (4.5 ชั่วโมง)

5.1. การขาดดุลการคลัง
5.2. บทบาทของหนี้สาธารณะต่อระบบเศรษฐกิจ
5.3. หนี้สาธารณะในระบบเศรษฐกิจไทย
เอกสารอ่านประกอบ
*เกริกเกียรติ (2546), บทที่ 29
*มสธ. (2546), หน่วยที่ 14
ปราณี ทินกร. “ภาระหนี้ภาครัฐ และคำถามต่อยุทธศาสตร์การเติบโตด้วยหนี้ของไทย,” บทความเสนอในงานสัมมนาวิชาการประจำปี 2543 เรื่อง “เศรษฐกิจไทย แลไปข้างหน้า” คณะเศรษฐศาตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2543.
สาวิตรี สัจจาภินันท์. “หนี้สาธารณะภาครัฐของประเทศไทย” รายงานเศรษฐกิจรายเดือน ธนาคารแห่งประเทศไทย. (กันยายน 2542).
สำนักบริหารหนี้สาธารณะ กระทรวงการคลัง “หนี้สาธารณะ” เอกสารประกอบการสัมมนาทางวิชาการ วันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2543.
Musgrave and Musgrave (1989), บทที่ 32
Stiglitz (2000), บทที่ 28
Elmendorf, D. W. and Mankiw, N. G. “Government Debt,” Chapter 25 in Taylor, J. B. and Woodford, M. (eds.) Handbook of Macroeconomics. Amsterdam: Elsevier, 1999.
International Monetary Fund. Public Debt in Emerging Market, World Economic Outlook September 2003. Washington D.C.: International Monetary Fund, 2003.

6. การคลังท้องถิ่น (6 ชั่วโมง)

6.1. ความจำเป็นของการกระจายอำนาจการคลังสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
6.2. หลักการกระจายอำนาจทางการคลังสู่ท้องถิ่น
6.3. การแบ่งความรับผิดชอบระหว่างชั้นของรัฐบาล
6.4. ประเภทของรายจ่ายที่เหมาะสมกับท้องถิ่น
6.5. รายรับขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
เอกสารอ่านประกอบ
*เกริกเกียรติ (2546), บทที่ 31
*มสธ. (2546), หน่วยที่ 13
*ดิเรก ปัทมสิริวัฒน์. “การกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น: การปฏิรูปการคลังท้องถิ่นหลังรัฐธรรมนูญ 2540” บทความเสนอในงานสัมมนาวิชาการประจำปี 2544 เรื่อง “ไทยภายใต้ระเบียบเศรษฐกิจใหม่” คณะเศรษฐศาตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Musgrave and Musgrave (1989) บทที่ 27, 28
Stiglitz (2000), บทที่ 26-27
Litvack, J., Ahmad, J. and Bird, R. “Rethinking Decentralization in Developing Countries,” The World Bank: Washington, D.C., September 1998.
Shah, A. “Fiscal Decentralization in Developing and Transition Economies: Progress, Problems, and the Promise,” World Bank Policy Research Working Paper 3282, April 2004
รายงานการศึกษาฉบับสมบูรณ? โครงการจัดสรรรายได?ให?แก?องค?กรปกครองส?วนท?องถิ่น. เสนอต่อ กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย. 21 เมษายน 2546 .

7. การคลังรัฐวิสาหกิจ (4.5 ชั่วโมง)

7.1. บทบาทของภาครัฐในฐานะผู้ผลิต
7.2. การกำหนดราคาของรัฐวิสาหกิจ
7.3. รัฐวิสาหกิจในระบบเศรษฐกิจไทย และการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ
เอกสารอ่านประกอบ
มสธ. (2546), หน่วยที่ 12
Stiglitz (2000), บทที่ 8
Kikeri, S. and Nellis, J. “AnAssessment of Privatization” The World Bank Research Observer. Vol.19 no. 1 (Spring 2004) pp. 87-118.
Davis, Jeffrey M., Ossowski, Rolando J., Richardson, Thomas J. and Barnett, Steven A. “Fiscal and Macroeconomic Impact of Privatization” IMF Occasional Papers no. 194., Washington, D.C.: International Monetary Fund, 2000.

Last update Dec. 6, 2004