Burada Albert Bandura'dan İtalyan eğitimci Montessori'ye, Howard Gardner'ın Çoklu Zeka Modelinden Proje Tabanlı Öğrenme Modeline kadar birçok çağdaş eğitim modelini tanıtacağız.

Bu birçoğunuz için birçok soru işareti içerebilirÉ

Öncelikle, birçok kimse bu konularda kimin teorisinin en doğru teori olduğunu merak eder. Ancak ne yazık ki bu alandaki eğitim araştırmaları bir teoriyle diğerini karşılaştırmaktan ya da modelleri yarıştırıp "en iyisini" bulmaktan uzaktır. Bu araştırmaların çoğu birçok faktörün bir arada etkiler yarattığı öğrenme ortamlarını inceler ve sonuçların da hangi faktörler yüzünden ortaya çıktığını çözümlemek zordur. Ya da öğrenmede motivasyonun rolü gibi gözle görünmez ya da aktörün kendisine bile açık seçik belli olmayan parametrelerle uğraşılır.

Yine de unutulmamalıdır ki eğitim araştırmaları sosyal bilimlerin kapsamındadır ve diğer alanlardaki araştırmalardan farklı özellikler içerir. Bütün sosyal bilimler araştırmalarında olduğu gibi burada da felsefi yaklaşımlardan ödün vermeden "balık sırtı" modeline göre bilgi üretilmekte ve gerçek hayat sorunlarını çözümüne yönelik çalışmalar yapılmaktadır.

Eğitim teorileri ile ilgili diğer bir şaşkınlık da şu alandadır: çoğuna göre bu alan aslında çok basittir..hemen herkesin eğitimle ilgili bir teorisi zaten vardır ve bütün cevaplar zaten açıktır. Evet doğrudur.. çoğu eğitim teorisi yüksek matematik ya da fizik ve kimya alanlarındaki teorilerin içerdiği sembol sistemlerini içermez ve evet doğrudur..kendi düşüncelerimizi ve duygularımızı biliriz ve insanlar hakkında epeyi bir bilgimiz vardır. Ancak burada gerçek bilgi ile tanışıklığı ya da bazı şeylerin farkında olmayı karıştırmamak gerekir. Çünkü "bildiğimizi" sandığımız birçok şey aslında zaman içinde oluşturduğumuz önyargılardan ibarettir. İşte bu yüzdendir ki eğitim araştırmaları ve teorileri aslında çalıştığımız alanlar içinde en zorlarındandır.

Şu anda eğitim alanında birçok teori ve model vardır. Bunların üzerinden gittiğinizde bazılarının sizin deneyimlerinize daha yakın olduğunu göreceksiniz. Bu iyiye işarettir. Bazen de farklı kuramcıların birbirlerine benzer şeyler söylediklerini göreceksiniz. Bu da iyiye işarettir. Hatta bazen nadiren bir araştırma programının ya da fonunun bazı fikirlerdense diğerlerini desteklediğini görürüz. Bu çok iyiye işarettir.

Eğitim modellerini en ilginç kılan şey bizim de bu süreç içinde yer almamız ve hem etkilenen hem de etkileyen olarak farklı rolleri benimsemiş olmamızdır.ModelÉteoriÉuygulama

Teori, anlamak açıklamak öngörmek ve kontrol etmek istediğimiz gerçeğin elle tutulur bir modelidir. Daha doğrusu test edilebilir şekilde kurgulanmış ilintili modellerin bir bütünüdür. Eğitimde bu modeller genellikle sözeldir. Bazen grafik, matematiksel hatta bilgisayar modellerine de rastlanır. Ama genellikle modeller sözeldir.

Farklı yaklaşımlar teorinin farklı taraflarına odaklanır. Örneğin hümanistler anlama-kavrama tarafı ile ilgilidirler. Bizi oluşturan bütünün çok karmaşık ve tarihsel/kültürel dokular içinde yoğurulduğunu ve öngörülüp kontrol edilemeyeceğini düşünürler. Hatta insanları kontrol etmenin ahlaki olmadığını savunurlar. Diğer taraftan davranışçılar ise öngörü ve kontrol üzerinde odaklanırlar. Onlara göre eğer bir yöntem çalışıyorsa o uygulanmalıdır. Neden olduğunu anlama kavrama sonradan gelir ya da ikincildir.

Son olarak teori hareketlerimizi yönlendirir. Geleceğin de geçmiş gibi cereyan edeceğini düşünürüz. Geçmişte yaşanmış şeylerin gelecekte de hemen hemen aynı senaryo ile tekrar yaşanacağı düşünülür ve buna göre konumlanmaya çalışılır. Teori bir harita gibidir. Gideceğimiz patikayı olduğu gibi resmetmez. Tabii ki size her detayı göstermez. Yüzde yüz doğru bile olmayabilir. Ancak bize yol gösterir ve gidiş yönümüzü belirler ve bir şey yanlış gittiğinde düzeltmemize yardımcı olur.