ประวัติวัดโพธิสมภรณ์

 สถานที่ตั้งวัด
วัดโพธิสมภรณ์  ตั้งอยู่ถนนเพาะนิยม  เลขที่  22  ตำบลหมากแข้ง  อำเภอเมือง  จังหวัดอุดรธานี  อยู่ทางทิศตะวันตกของหนองประจักษ์ มีเนื้อที่  40  ไร่

ความเป็นมา
วัดโพธิสมภรณ์เริ่มสร้างเมื่อปี  พ.ศ. 2449  ตอนปลายสมัยรัชกาลที่  5  แห่งรัตนโกสินทร์  โดยมหาอำมาตย์ตรี  พระยาศรีสุริยราชวรานุวัตร  (โพธิ  เนติโพธิ)  สมุหเทศาภิบาลมณฑลอุดร  ได้พิจารณาเห็นว่าในเขตเทศบาลเมืองอุดรธานี  มีเพียงวัดมัชฌิมาวาส  วัดเดียวเท่านั้น  สมควรที่จะสร้างวัดขึ้นอีกสักวัดหนึ่ง  จึงได้ไปสำรวจดูสถานที่ทางด้านทิศใต้ของ "หนองนาเกลือ"  ซึ่งเป็นหนองน้ำกว้างใหญ่  อุดมไปด้วยเกลือสินเธาว์  มีปลาและจระเข้ชุกชุม  (ต่อมาภายหลังได้เปลี่ยนชื่อเป็น "หนองประจักษ์" เพื่อเป็นอนุสรณ์แด่  กรมหลวงประจักษ์ศิลปาคมผู้ก่อตั้งเมืองอุดรธานี)  เห็นว่าเป็นทำเลที่เหมาะสมควรแก่การสร้างวัดได้เพราะเป็นที่ราบป่าละเมาะ เงียบสงบดี  ไม่ใกล้ไม่ไกลจากหมู่บ้านมากนักและอยู่ใกล้แหล่งน้ำ
เมื่อตกลงใจเลือกสถานที่ได้แล้ว  ก็ได้ชักชวนราษฎรในหมู่บ้านหมากแข้ง  ถากถางป่าจนพควรแก่การปลูกกุฏิ  ศาลาโรงธรรม  สำหรับใช้เป็นที่บำเพ็ญบุญ  และเป็นที่ถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยาประจำปีของหน่วยราชการ  ใช้เวลาสร้างอยู่ประมาณ  1  ปี  ในระยะแรกชาวบ้านเรียกว่า "วัดใหม่"
เพราะ แต่เดิมมีเพียงวัดมัชฌิมาวาส  ซึ่งชาวบ้านเรียกว่า "วัดเก่า"  ด้วยพบร่องรอยเป็นวัดร้างมาก่อน  มีเจดีย์ศิลาแลงเก่าแก่และพระพุทธรูปหินขาว  ปางนาคปรก  และได้กราบอาราธนา  พระครูธรรมวินยานุยุต (หนู)  เจ้าคณะเมืองอุดรธานี  จากวัดมัชฌิมาวาสมาเป็นเจ้าอาวาสวัด

    ตั้งชื่อ
พระยาศรีสุริยราชวรานุวัตร (โพธิ  เนติโพธิ)  ได้นำความขึ้นกราบทูลขอชื่อต่อ  พระเจ้าวรวงศ์เธอ  กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์  สมเด็จพระสังฆราชเจ้า  วัดราชบพิธฯ  กรุงเทพฯ  ได้ทรงประทานนามว่า  "วัดโพธิสมภรณ์"  เพื่อให้เป็นอนุสรณ์แด่  พระยาศรีสุริยราชวรานุวัตร (โพธิ  เนติโพธิ)  ผู้สร้างวัดนี้