Kayıp Kentler

Cadianda : Cadianda antik kenti, Fethiye ilçe merkezinden 20 km uzaklıktaki Üzümlü yakınlarında bulunuyor. Antik dönemlerin Cyclop (Kiklop) duvarlarının dünyadaki en güzel örneklerinden sayılan yapılar, spor kompleksi, tiyatro, Heroon olarak adlandırılan tapınak tipi anıtsal mezar ve agora Cadianda'da günümüze ulaşan görülmeye değer yapılardan birkaçı.

Tlos: Fethiye'den 28 km uzaklıktaki Tlos, Hititlerin Dlawa olarak tanımladıkları ve Likya'nin 19. yy kadar varlığını sürdüren en eski yerleşimlerinden biri. Likya Federasyonunun "spor kenti" olarak biliniyor ve mitolojik kanatlı at Pegasus ile onun kahramanı Belleforontes'in burada yaşadiğına inanılıyor. Akropol, Kanlı Ali Ağa'nın Sarayı, Stadyum, Gymnasyum, Palaestra, Hamam, tiyatro, Belleforontes'in mezarının bulunduğu nekropol Tlos'tan günümüze ulaşan yapılar.

Pınara: Likya'nın "güzellikler merkezi" olan Pınara'ya, Fethiye - Kaş karayolundan Minare Köyüne giden yoldan ulaşılıyor. Güvercin yuvası biçiminde yuvarlak bir tepenin yamacına kazılmış sayısız mezarın görüntüsü gerçekten heyecan verici. Kalp biçimli hazırlanmış sütunların çevrelediği ve tanrıça Afrodit'e adanmış kalp planlı bir tapınak belki de Pınara'yı görülmeye değer kılan en ilginç yapı.

Xanthos: I.Ö. 546 da Perslerin işgali sırasında halkının teslim olmayarak tarihin ilk toplu intiharını gerçekleştirdikleri yer olan Xanthos, Likya Federe Birliğinin ilk siyasal başkenti olarak biliniyor. Türkiye'nin en güzel antik kentlerinden birisi olan Xanthos, Fethiye - Kaş karayolu üzerindeki Kınık Köyünün hemen yanında bulunuyor. 1838 yılında İngiliz araştırmacı Charles Fellows tarafından kazılan kentten taşınan "Nereidler Anıtı" ve Likya sanatının diğer benzersiz örnekleri halen Londra'da British Museum'da sergileniyor.

Letoon: Tarihsel kaynaklara göre Tanrıça Leto'ya adanarak kurulan Letoon, Likya Federe Birliğinin "kutsal kenti" ve " dinsel merkezi". Likya'nın bütün kutsal törenlerinin burada yapıldığı biliniyor. Leto ve çocukları Artemis ile Apollon adına inşa edilmiş 3 tapınak, anıtsal çeşme - nympheum, Bizans döneminden kalma kilise yapıları, agora ve Tiyatro görülmeye değer yapılar. Letoon'daki arkeolojik kazı çalışmaları uzun zamandır bir Fransız kazı heyeti tarafindan sürdürülüyor.

Oenanda: Fethiye'ye 88 km uzaklıktaki Incealiler Köyü yakınlarındaki Oenanda, yakın zamanda kazı çalışmalarının başlatıldığı bir başka Likya kenti. Fethiye Müze Müdürlüğü ve bir İngiliz heyetinin katıldığı kazılarda Epikürist Filozof Dioghenes'e ait olduğu saptanan 300 kadar yazılı tabletin bulunması, kentin önemini vurguluyor. 

Kaya Köyü:   Tarihi Fethiye Kalesinin arkasından güneye doğru giden dağ yolunu izlerseniz, 7 km ötede Anadolu'lu Rumların 1922 yılına kadar yaşadıkları büyüleyici bir yerleşim yerine ulaşırsınız. Geçmişte Kaya Köyü, "Levissi" olarak isimlendirilmişti. 1922 yılında iki ülke arasında yapılan bir nüfus değişimi anlaşması gereği, Trakyalı Türkler ve Anadolulu Rumlar karşılıklı olarak yer değiştirmişler, ancak bu bölgeye gelen Trakyalı göçmenler çevre koşullarına uyum sağlayamadıkları için, köyü kısa sürede terk etmişlerdi. Kaya Köyü, 1923 yılından bu yana terkedilmiş bir "hayalet kent" görüntüsüyle ziyaretçilerini karşılıyor.

Türkiye Seyahat Acentaları Birliği ve Türkiye Mimarlar Odası tarafından yürütülen bir proje kapsamında, köyün iki büyük kilisesi, bir okul ve birkaç konutun restorasyonu için 2000 yılı yazında çalışmalar başlatıldı. Binlerce terk edilmiş konutun yanında, kiliseleri, şapelleri, okulları çeşmeleri, iş atölyeleri, hastanesi ve kütüphanesiyle Kaya Köyünün restorasyondan sonra bir kültür varlığı olarak korunması ve uluslar arası "dostluk ve barış köyü" olarak kullanılması için her kesımden destek geliyor...