Hom Nay Con Di Hoc

Hôm Nay Con Ði Học

Tuỳ Bút của Bảo Sinh

Cánh cửa của ngôi nhà trẻ khép lại sau lưng vẫn còn văng vẵng tiếng khóc của Qúy Ân ngày đầu tiên đến trường. Tiếng vỡ vụn của lá khô trên mặt đường dưới chân tôi đánh động những kỷ niệm bồi hồi và xáo động một tâm trạng bùi ngùi về một mùa thu đang bắt đầu ở thành phố nhỏ này. Sương nhẹ giăng và bầu trời xám một màu chì với những cơn gío nhẹ hắt hiu đổi mùa. Bài học vở lòng hơn ba mươi năm về trước vụt trở về bất chợt như tâm hồn tôi đang hoang mang nhìn lại ngôi nhà trẻ đó. Hôm nay con tôi đi học.

Mười tám tháng với bước đi còn chập chửng,Qúy Ân vẫn còn vấp ngả và gựợng khóc tự đứng dậy như những thách đố với những hụt hẫng,chông gai của đời sống đang chờ đón nó về sau. Ân chậm nói hơn bao đứa trẻ bình thường. Người Mỹ nói: từ đầu tiên hay nhất trong ngôn ngử của loài người là Lullaby. Tôi đã nhiều lần cho Qúy ân nghe bản nhạc đó của Celine Dion hát để ru cháu ngủ. Tôi,hơn 40 chục tuổi với đứa con dại đầu đời,không nhớ nổi một tiếng ầu ơ mang dáng dấp một bầu trời quê hương đã mất để ru con. Và lạ thay giai điệu Lullaby ấy lại gợi nhắc tôi một về một qúa khứ dịu êm như một giấc ngủ mùa thu êm ả ở quê nhà với những giọt mưa thu rã ríc trên mái hiên và cơn gío mát xạt xào bụi chuối sau hè. Người ta nói rằng Ðông và Tây không bao giờ gặp nhau ; thật đúng vậy khi hằng năm cứ vào cuối thu là mùa tựu trường ở Việt Nam, trong khi đó nơi đây mùa thu mới bắt đầu. Qúy Ân cũng bắt đầu đi vào nhà trẻ, rời xa bờ vai khẳng khiu nhưng vững chắc của cha, vòng tay nhỏ hẹp nhưng ấm áp của mẹ. Ðể hoà lẫn vào đám trẻ đủ sắc tộc sinh ra trên đất nước tự do này. Mong học hỏi và nói được một ngôn ngử đang phổ biến và quyền lực nhất của loài người hiện nay. Tôi không ước mong gì hơn được nghe từ làn môi nhỏ bé hồng tươi của nó một âm thanh " Cha !" nhỏ nhẹ hay là một âm gì đó na ná, để tôi hiểu được rằng Qúy Ân cần tôi và hiểu tôi. Qúy Ân nói nhiều lắm nhưng chỉ nói những âm thanh không rõ tiếng và hình như đó là ngôn ngử do chính nó sáng tạo ra. Tôi hay đùa gọi nó là " người cỏi trên". Có điều tôi hiểu nó qua ánh mắt và bàn tay nhỏ xíu mổi lần níu lấy tôi, hay mổi lần bừng lên những nụ cười rạng rở khi cháu chạy a vào tôi những chiều đi làm về.

Cái se lạnh của mùa thu ở đây làm tôi thèm một điếu thuốc chi lạ!. Hình ảnh ông thầy giáo tiểu học với bài văn ngắn khó quên của Thanh Tịnh cứ vướng vất trong tôi. Phà một hơi thuốc vào trần nhà của lớp học, những sợi khói trắng quyện lẩn với bụi phấn cứ lơ lửng trong căn phòng ẩm ướt rêu phong không làm cho khói thuốc bốc lên cao được.Rồi ổng nói :” Và trên không có những đám mây bàng bạc. Mây bàng bạc là như đám khói này." Tôi không thể nào nhớ nổi tên ông,nhưng hình ảnh và cách dùng khói thuốc làm giáo cụ trực quan đó cứ theo mãi tôi suốt những năm tháng của đời mình.

Tôi vẫn biết cái tai hại chết người của thuốc lá. Nhưng tôi vẫn không nguôi những kỷ niệm ngọt ngào lẫn đắng cay như khói thuốc đã đeo bám dẳng dai nghiện ngập trong ký ức tôi. Từ những điếu thuốc Cẩm Lệ nặng mùi Mạ tôi sưởi ấm nổi niềm cô độc, nhớ mong người chồng tù đày trên núi cao. Những đốm sáng nhỏ Mạ đốt lên trong mùng , chờ tôi trong những đêm thu ảm ướt, rét buốt tận xương của nội thành Huế xưa. Khật khưỡng bước chân tôi về say khướt đường khuya. Ðôi chân quen còn ngại trước hiên nhà (như bạn tôi ÐVK hay nói.)

Mạ không nói gì nhưng tiếng thở dài và hình ảnh bà ể oải dán đót thuốc lép kẹp vào tường vôi tróc mảng , mở chốt cửa cho thằng con thi rớt đại học vì lý lịch, đi hoang trở về làm xót xa trong tôi hơn là cơn đói của những năm ngán ngẩm với bo-bo, khoai khô, sắn độn trong nồi cơm lưng lửng của một gia đình 8 đứa con, tuổi đang lớn ăn khoẻ như voi. Tôi đã từng luộm thuộm vấn những điếu thuốc rê khô rốc, khét cổ để đốt lên trong mùng như Mạ. Mùng của tôi như tấm tole Mậu-Thân với lỗ chỗ những vết thủng do tàn thuốc cháy lũng. May sao cái đốt ngứa ngáy của muổi bị cơn say vùi đi trong giấc ngủ khật khừ.

Hàng ba tháng, Mạ phải guì ba-lô dắt tôi chen chúc tàu xe để bới lên cho Cha những gô thịt muối thật mặn và những gói thuốc lào 888 không thể thiếu cho ổng. Người Bắc và người Trung có lẻ hút thuốc nhiều hơn người Nam, bởi lẻ cái lạnh lẻo khắc nghiệt của khí hậu và cái thiếu thốn cơm áo đã làm điếu thuốc gắn chặc vào hơi thở, như những miếng ớt cay gắn chặt vào bát cơm trắng lạt lẽo thiếu thịt cá vào những tháng năm nhọc nhằn đó.

Ghiền dữ vậy, rứa mà ngày Cha tôi khập khiễng bước về sau tám năm tù đày như bộ xương biết đi thì Mạ bỏ hút cái rẹt. Ngày cất bước lên máy bay đi định cư Cha tôi vứt điếu một cái vèo. Thỉnh thoảng ông vẫn còn ngâm khẻ một vài câu thơ vui :" Nhớ ai như nhớ thuốc lào, đã chôn điếu xuống lại đào điếu lên." Nhưng tuyệt hẳn không đụng tới một điếu , mặc dù ở Santa-Ana người ta bán thuốc lào đầy dẫy.

Tôi qua Mỹ, mấy tháng đầu thấy thuốc lá đắt hơn 2 đô một gói nên tập bỏ. Tôi không có nghị lực và sự cương quyết để bỏ hút cái rụp “cold turkey!" như ông bả. Ðành ngậm Nicorette gum ngồi uống cà phê nhớ Việt Nam, nhớ bạn bè. Ly cà phê nhạt thếch và vô vị khi đưa lên đầu môi trống trải. Khói thuốc mịt mù đến nghẹt thở trong quán vẫn chưa làm tôi xao lòng. Thế nhưng được hơn một tháng, bị laid off cộng với cái lạnh( lại cũng cái lạnh) của San Jose,một sáng ghé quán cà phê, tôi đã không cưởng lại được để cầm điếu thuốc lá khi nhìn xuống bàn thờ ông địa, thấy ổng cười tươi khoe rún, khói thuốc bốc lên trong tay. Sao tôi yếu mền và nhạy cãm qúa. Cha tôi nói những đứa trẻ sinh thiếu tháng như tôi, do bản năng sinh tồn mạnh mẽ thường mẫn cãm hơn những đứa trẻ khác. Tôi không biết điều đó có đúng hay không, nhưng nếu bản năng sinh tồn của tôi mạnh thì tôi đã bỏ hút từ lâu để buồng phổi của tôi được trong sáng và mạnh khoẻ hơn.

Những dòng chử không dấu trong lá email tối qua của thằng em trai ở Huế làm tôi xúc động khi nhớ đến mùa thu:

"Bên những con đường nhỏ những chiếc lá vàng rơi vải trên mặt đường . Dưới ánh nắng chiều vàng ,Huế mùa thu lại về với tôi . Bóng của những tà áo dài trắng tung bay trên những con đường nhỏ. Tiếng ve lùi dần nhường chổ cho tiếng bi bô của học trò : Ê! con nớ răng rồi...Mi đi mô mà lâu rứa? ...Liệu thần hồn! ...Tôi lại nhớ về một thuở cắp sách tới trường với những chùm ổi ,những trái cóc chua lè.Hồi đó tôi còn học tiểu học , anh tôi thường chở tôi trên chiếc xe đạp cọc cạch .Tiếng thở của anh , cho đến bây giờ tôi vẫn còn nghe vẳng bên tai, áo anh ướt sủng mồ hôi .Mùi ấy sao mà thân thương qúa đổi . Hồi đó hột bo-bo với một chút muối đậu ,anh em tôi đã qua ngày như thế đó .Mạ tôi một nắng hai sương ,với những chuyến tàu đưa Mạ tôi vượt qua khó khăn của thời ấy .Hình ảnh của chị tôi bên ngọn đèn dầu le lói ,tay móc những chiếc giỏ để Mạ đem ra chợ bán .Tóc chị xỏa dài bên ngọn đèn dầu,mặt chị buồn rười rượi , tôi nhìn chị mà thấy xót xa .Mổi khi anh tôi trúng mánh thường ra chợ Ðông-Ba mua bột lọc về đạo diển nấu chè ,trong niềm vui của các chi em tôi . Ðó là những kỷ niệm đẹp của mùa thu Huế. Huế lại về với mùa thu trong tôi ."

Thu ở Huế đã về với nó như rứa đó!. Mổi một người ở một góc độ và hoàn cảnh của đời sống đều có một mùa thu riêng để nhớ để mong. Mùa thu này thật là khó quyên đối với tôi khi bịn rịn rời xa Quý Ân trong ngày đi nhà trẻ lần đầu; khi ước ao con được nói lên những thanh âm giao tiếp của con người; khi bắt đầu cầm bút để viết những dòng chử đầu tiên cho con ; kể từ lúc bỏ dạy ở Việt Nam, qua đây cầm giủa,cầm cọ thay cho những viên phấn trắng.

Qúy Ân ơi! Ba sợ rằng con sẽ không đọc dược những dòng chử này khi con lớn khôn. Dẩu biết rằng con có thể ngọng nghịu nói được tiếng Việt. Nhưng cái mà Ba muốn để lại cho con mãi chỉ là một hình ảnh, kỷ niệm về một sáng đầu thu. Một mùa thu không giống như bao mùa thu khác. Vì sáng đầu thu này con cất bước đầu tiên đến trường. Như một nấc thang đầu tiên mà con khẻ đặt chân lên trong những lớphọc, vào những năm tháng về sau.

Như bao người cha khác, mong con được trở thành bác sỉ, kỷ sư. Trở thành người trí-thức có ích cho xã hội và đem lại căn bản vật chất cho đời sống riêng con. Ba chỉ đơn giản cầu mong cho con nói và giử được tiếng nói súc tích, phong phú của Việt Nam. Mong con nếu không được trở thành người có bằng cấp,học vị và trí thức; thì con cũng có đựợc cái tri thức. Cái tri thức hiểu biết được chân giả của gía trị đời sống, cái thiện tâm để yêu thương cuộc đời này nhiều giả dối và cái dũng cảm để tự đứng dậy trong nhiều nghịch cảnh trầm thăng. Mong con có được cái tri thức để nhận ra rằng mổi mùa trong cuộc đời chỉ là sự chuyển dịch tạm thời như sự chia xa ba mẹ mổi sáng và sự đoàn tụ mổi chiều; như sự nghiện ngập những điếu thuốc và từ bỏ những định kiến; như những hạn hẹp của lòng người và bao la của đất trời; như những danh huyển cao vời vật chất của trí thức học vị và sự bần hàn thanh bạch của người tri thức cư sĩ.( Ôi! một cái dấu sắc mà làm đời sống chênh lệch biết bao).

May thay cái ngôn ngử mà con sẽ học trong những sáng mùa thu về sau là một ngôn ngử không dấu. Ba không mong con viết được tiếng Việt, chỉ mong con nói được và gọi ba không bằng hai chử lạnh lùng nhiều nghĩa như You và I. Chỉ mong con đọc được những dòng chử này ghi nhớ một sáng mùa thu không giống như bao mùa thu khác. Bắt đầu một đổi thay đời đời trong con và mãi bùi ngùi trong cha. Hôm nay con đi học.

Austin, đầu thu 2001

Nguyễn Phước Bảo Sinh

Tóc | Tay | Duyên Dáng | Sleep | Ngây Thơ

Hosted by www.Geocities.ws