Kolosala izango da
Andonik eginiko kritika
Liburuaren protagonista kostaldeko herri txiki bateko ume
bat da. Garaia, gerra zibila. Umeak ez du ulertzen bere inguruan suertatzen
diren gertaerak, haziera baten behintzat, baina denborarekin eta pasadizo
askoren ondoren, umetasuna alde batera utzi behar du, eta bere garaia heldu
aurretik, hortzak berdindu beharrean ikusten da.
Beti ezan ohi da, ez dagola gerra zibila baino gerra
gogorragorik, familia barruan gertatzen diren hausturak baitira sekula ere ez
direnak sekula ere barkatzen. Ala gertatu zen asken gerra zibilean, eta
Sarrionaindiak umearen gurasoak erabiltzen du, haustura hori irudikatzeko. Ama,
errepublikaren aldekoa. Aita, aldiz, faxistekin dabilena eta gerra hazi zenetik
boluntarioa, Francoren alde. Familiaren haustura umeak sufritzen du, beti
gertatzen den bezala, eta oso gogorra da berarentzat aita frontean egotea,
haren berri eduki barik egotea, ama haurdun dagoen artean eta bera, umea
izanik, umeen arazoak edukitzez gain, gerrak ekarritako arazoak daukan artean.
Pasarte batzutan, gerraren krudelkeriak agertzen dira,
beti ume baten ikuspuntutik ikusiak. Frontean hildako etsaiak dakarte, kamioi
baten, baina ume bi daude jolasean, lagunak dira, baina biak daukate aita
frontean; Baten aita, faxistekin. Bestearen aita, aldiz, gudaria da. żnortzuk
dira etsaiak, beraz? Beste pasarte baten, umeek jolasten ari dira, gerra da
haien jolasa eta momentu batean, aldarrika doaz kobazulo batera. Aldarriak
entzundakoan, kobazuloan ezkutatuta dagoen gudari bat irteten da, negarrez,
faxistek harrapatu dutelakoan, eta bizia barkatzeko erregutuz. Ez da, beraz,
liburu biguna, dasta ona uzten duen eleberri goxoa, baina badakigu,
Sarrionaindia ez da Corin Tellado, ezta beharrik ere. Gizon honen liburu bat
erosten dugunean, badakigu nor den eta zer idazten duen. Ez du inor
engainatzen, espero duzuna da eskuetan daukazuna. Sarrionaindiaren literaturan
liburu hau ez da sekulako sorpresa bat, idazlearen jardunbidean zerbait
apurtzen duen liburua. Egia esatekotan, orain artean egin duen lanei jarraibide
logikoa da, liburu hau. Beraz, ba hor dago. Orain artean Joseba Sarrionaindiak
idatzi duen liburuak gustukoak baduzu, oraingo hau ere hala izango duzu. Aldiz,
ez bada horrela...