GENEZA NAZWISKA GULIŃSKI


Wersja 1.0

Nazwiska o dzisiejszym brzmieniu powstawały Polsce średniowiecznej w XV i XVI wieku. Według Długosza, za czasów Wł. Jagiełły u szlachty nastał zwyczaj tworzenia nazwisk od nazwy posiadłości, z dodaniem koncówki -ski lub -cki. W ten sposób od wsi o nazwie Gulin powstało nazwisko Guliński. Poprzednio używano imion z dodaniem nazwy miejscowości dziedzicznej lub rodzinnej, jak np. Jan z Bidzin, czy Dersław z Gulina, od nazw herbów, z dodaniem imion ojców, lub z przydomkiem tworzonym dla specialnych cech wyglądu, ubioru lub cech charakteru. Syn najczęściej najstarszy dziedziczył dobra rodzime i kontynuował nazwisko. W wyniku podziału majątku pozostali synowie uzyskiwali inne dobra i przyjmowali nazwisko od nazwy jednej z dziedzicznych miejscowości. Tak od Bidzin powstało nazwisko Bidziński, Kaszowski od Kaszowa i Guliński od nazwy posiadłości Gulin.
Dzięki dostępnym źródłom wiadomo jest, że Gulińscy, Kaszowscy i Bidzińscy wywodzą się od Sułka z Bidzin, ojca żyjącego na przełomie XIV i XV wieku Jana z Bidzin, herbu Janina, właściciela Bidzin, Gulina, Kaszowa i Wysokiego.
Jan podzielił swe dobra między synów, i tak starszy syn Marcisz otrzymał dobra Bidziny, a Dersław Kaszów, Kaszowską Wolę, połowę Gulina i Wysokie. Dzięki takiemu podziałowi oraz sporej odległości między Bidzinami a Kaszowem i Gulinem, wcześnie wyodrębniła sie rodzina Marcisza, która przybrała nazwisko Bidziński. Natomiast potomkowie Dersława pozostali na sąsiadujących z sobą dobrach Gulin i Kaszów. Jan, syn Dersława dziedziczył na Gulinie i Długojewie, i Długosz podał go jako "Gulynsky", ale później Gulin przeszedł w ręce rodziny Mikołaja brata Jana, właściciela Kaszowa i Wysokiego, protoplasty rodziny Kaszowskich. Dopiero pod koniec XVI w. nastąpił podział na dobra w Gulinie i Kaszowie, i wtedy z całą pewnością Stanisław, właściciel Gulina i Woli Gulińskiej rozpoczął samodzielną linię Gulińskich herbu Janina.

W tamtych latach także nazwy miejscowości powstawały od nazw ich założycieli. Tak powstała wieś Wola Gulińska. Jak wiadomo, w XIII wieku i wcześniej posiadłości szlacheckie nie mialy innej ludności poza rodziną szlachcica-rycerza i jego czeladzią. Aby zachęcić tzw. ludzi roboczych do założenia nowej osady, na wzór książęcych posunięć, ktoś z Gulińskich, prawdopodobnie Dersław, syn w.w. Jana z Bidzin pozwolił osiedlić się im na swoim terenie i uwolnił ich na pewien okres od płacenia czynszów i danin. Tak to od woli właściciela Gulina powstała osada zwana Wolą Gulińską.


Przypisy

1. Tadeusz Wojciechowski, Chrobacja
2. Zygmunt Gloger, Encyklopedia Staropolska
3. Adam Boniecki, Herbarz polski
4. Jan Bystroń, Nazwiska polskie


Wszelkie prawa zastrzeżone. Copyright © 2003-2009 by Andrzej Guliński

Hosted by www.Geocities.ws

1