Në këtë Grup të Diskutimeve të Fokusuara, me
pjesëmarrësit u bashkuan edhe katër
anëtarë të Stafit Teknik të Komisionit Parlamentar
për Kushtetutën dhe një anëtar i
Parlamentit. Së bashku me pjesëmarrësit e rinj, diskutimi
u fokusua më shumë në
alternativat teknike dhe argumentat mbështetës.
I. Forma e Qeverisjes
Pjesëmarrësit ranë dakort se forma e qeverisjes është
një çështje paraprake në
Kushtetutë. Duke marrë në konsideratë stadin
aktual të hartimit, pjesëmarrësit u
fokusuan nëse Shqipëria duhet të jetë një
republikë parlamentare, presidenciale apo
mikse, në vend të pyetjes paraprake nëse Shqipëria
do të jetë republikë apo monarki.
Siç theksoi edhe një politikan, çështja e fundit
është shtyrë për momentin: Komisioni
Parlamentar për Kushtetutën është tashmë duke
punuar mbi bazat e një sistemi
republikë. Vendimet rreth formës së qeverisjes mund
të ishin marrë nëpërmjet një
referendumi para fillimit të hartimit të Kushtetutës.
Një përfaqësues i Stafit Teknik tha
se megjithëse ka konsensus për të patur një sistem
republikë, ka akoma vend për të
diskutuar rreth kufizimeve dhe formës.
Pjesëmarrësit debatuan mbi rëndësinë e vendosjes
nga ana e popullit për
formën e qeverisjes që ata duan. Disa argumentuan se pushteti
nuk duhet
lënë në duart e një njeriu bazuar kjo në eksperiencën
e kaluar historike të
Shqipërisë.
Një pjesëmarrës vuri në dukje rëndësinë
për t’i kushtuar më shumë vëmendje
zgjedhjes së numrit 1 të shtetit sesa përcaktimit të
pushteteve të tij. Kur
pushtetet nuk janë të përcaktuara mund të gjenden
mënyra për t’i përshtatur
ato.U sugjerua që disa pjesë të Kushtetutës duhet
të miratohen me referendum
dhe kjo mund të jetë një prej tyre. Të tjerët
nuk ishin dakort që çështja të
kalohej me referendum pasi ai trajton probleme më të rëndësishme,
dhe u pohua
se në rast se tre format e republikës prezantohen në
referendum, ato mund të
mos kuptohen plotësisht nga votuesit.
II. Pozicioni i Parlamentit në Ndarjen e Pushteteve
Në Forumin e tyre, OJQ ngritën pyetjet e mëposhtme: kush
duhet të jenë kompetencat
e parlamentit, si duhet të ushtrohen ato, dhe si mundet Kushtetuta
të përcaktojë
formulën për të siguruar pavarësinë e pushteteve
të ndryshme. Pjesëmarrësit në
Diskutimet e Grupeve të Fokusuara prezantuan mundësi të
ndryshme për shpërndarjen
e kompetencave midis pushteteve dhe shmangien e dominimit të një
pushteti mbi të
tjerët.
Një pjesëmarrës komentoi sistemin presidencial i cili
ofron pushtete të
barabarta. U nënvizua gjithashtu se edhe kur Parlamenti ka fuqinë
supreme,
mund të përdoren mjete të tjera për të balancuar
pushtetet, sic është dhënia e
autoritetit të hartimit të ligjit pushtetit ekzekutiv.
U nënvizua gjithashtu se vetë sistemi elektoral luan rolin
e tij në përcaktimin e
statusit të Parlamentit. Një Parlament i zgjedhur nga një
sistem mazhoritar
kërkon më shumë pushtet. Kjo është provuar
nga eksperienca. Sistemi
proporcional krijon diversitet në pozicione dhe nuk lejon
dominimin e një partie
apo dege.
Një ekspert tjetër rikujtoi të tjerët se në
përgjithësi Shqipëria nuk kishte vuajtur
kurrë nga supremacia e Parlamentit. Përkundrazi, ai tha se
ka qënë politika që
gjithmonë ka dominuar. Pavarësia e pushteteve do të
varet nga sistemi. Në një
republikë parlamentare, përgjegjësia e parlamentit është
esenciale dhe vetëm në
momente të caktuara parlamenti ka supremacinë.
Një person tjetër tha se pushteti ekzekutiv duhet të
ruajë gjithmonë një farë
pavarësie nga parlamenti.
Pjesëmarrësit debatuan gjithashtu mbi marrëdhëniet
midis pushtetit gjyqësor
dhe atij legjislativ. U tha se marrëdhëniet midis parlamentit
dhe gjyqësorit mund
të konsiderohen të reja. Një konsideratë e rëndësishme
është se pushtetet e
ndryshme duhet të kenë autoritet të mjaftueshëm
për t’u mbrojtur nga
njëri-tjetri. Një pjesëmarrës pyeti: Për
pasojë kush do të jetë autoriteti që duhet
të ketë një gjykatë e zakonshme? Çfarë
sigurie duhet të ketë gjyqësori që të
kritikojë ligjin? A do të zgjidhen gjykatësit
në bazë të kritereve të përcaktuara
në Kushtetutë?
Një pjesëmarrës tjetër ra dakort se duhet të
ekzistojë diçka/dikush që shërben si
arbitër për të balancuar pushtetet dhe kjo duhet të
specifikohet në Kushtetutë.
Pjesëmarrës të ndryshëm mendonin se ndonëse
tre pushtetet duhet të jenë të
ndarë, duke kontrolluar njëri-tjetrin në mënyrë
të dyanshme, pushteti duhet të
burojë nga populli dhe se organi që e merr atë direkt
nga populli është
parlamenti.
III. Autoriteti për të Përcaktuar Politikat Kombëtare
Një çështje e ngritur nga OJQ kishte të bënte
me faktin se kush përcakton politikat
kombëtare, dhe se çfarë roli luan Parlamenti. Diskutimet
adresuan disa probleme
kryesore. Së pari, pjesëmarrësit diskutuan se çfarë
nënkuptohej me termin “politikat
kombëtare”, dhe me termat e tjera si “strategjitë” dhe “programet”.
Ata diskutuan
gjithashtu se kush duhet t’i hartojë këto politika ose të
paktën do të ketë input në
formulimin e politikave.
Disa pjesëmarrës i përcaktuan politikat kombëtare
si një politikë katër-vjeçare
qeveritare. Të tjerët i përkufizuan si politika të
diktuara nga platformat partiake.
Debati u ngrit edhe mbi mënyrën në të cilën
politikat partiake do të ndërthuren
në një “strategji”kombëtare. U pohua se politikat
dhe strategjia e kombit nuk
mund të monipolizohen. Politikat kombëtare duhet të
paraqesin interesat e
publikut të gjërë.
Një pjesëmarrës sugjeroi gjithashtu se politikat kombëtare
duhet të përfshijnë
një sistem referendumi. Disa pjesëmarrës sugjeruan se
ekziston një ndryshim
ndërmjet “programeve” qeveritare (që zgjasin katër vjet)
të cilat ndërthuren në
politika dhe “strategji” kombëtare që merren me çështje
të pazgjidhura në katër
vjet, p.sh., privatizimi. Një pjesëmarrës sugjeroi se
organe më të larta se qeveria
duhet t’i vendosin këto “strategji”. Të tjerët
ranë dakort se strategjitë
afat-gjata duhet të përcaktohen bazuar te konsensusi, dhe
programet qeveritare
duhet të pregatiten në përputhje me strategjinë.
Një pjesëmarrës refuzoi idenë e
përcaktimit të strategjive nga një organ më i lartë,
duke shprehur se nuk ka
asnjë preçedent për një organ më të
lartë për vendosjen e politikave, përveç
qeverisë apo një grupi deputetësh.
Përfaqësuesit e OJQ-ve pohuan se duhet të bëhet
një diskutim i hapur me OJQ-të
për vendosjen e politikave kombëtare. Rëndësia
dhe domosdoshmëria e opinionit
publik duhet konsideruar kur caktohet personi që do të vendosë
politikat
kombëtare. U theksua një tendencë për të hapur
proçeset e vendim-marrjes për
OJQ: rregulloret e reja parlamentare lejojnë pjesëmarrjen
e OJQ-ve në
mbledhjet e hapura të komiteteve dhe i japin OJQ mundësinë
për të paraqitur
dëshmi mbi projekt -- ligjet që shqyrtohen nga parlamenti.
Një pjesëmarrës shprehu se personi që përcakton
politikat varet nga lloji i
politikave që iu referohet---kombëtare apo më gjërë.
Për shembull, ai sugjeroi se
politikat e mbrojtjes duhet t’i mbeten kompetencave të parlamentit
si rezultat i
rolit të tij primar në shprehjen e sovranitetit. Një
ekspert tjetër shtoi se në qoftë
se “politikat kombëtare” nënkuptojnë politika për
probleme të veçanta, atëherë
pushteti për të përcaktuar këto politika i përket
qeverisë dhe parlamentit.
IV. Kush e ka Kompetencën për të Mbledhur dhe Shpërndarë
Parlamentin
dhe Kur? Kush e ka Fuqinë për të Shpallur Zgjedhje
të Reja dhe Kur?
Pjesëmarrësit detajuan shumë alternativa për mbledhjen
dhe shpërndarjen e
Parlamentit. Ashtu si për sesionin e parë të Parlamentit,
ai ka mundësi të ndryshme për
t’u mbledhur. Për shembull, presidenti apo kryetari i shtetit
mund të jenë të detyruar të
mbledhin Parlamentin, brenda afatve kohore të përcaktuara,
pas të cilës parlamenti
mund të mblidhet vetë. Disa pjesëmarrës përkrahën
idenë e mbledhjes së parlamentit
vetë.
Pjesëmarrësit pranuan se shpërndarja e hershme është
praktika ekzistuese, dhe
se nën ligjin e tanishëm, shpërndarja bëhet nga
Presidenti me kundërfirmën e
kryeministrit. Në rast se parlamenti nuk ka shumicën e duhur
dhe është i paaftë
të krijojë një qeveri, atëherë ai shpërndahet.
Një ekspert kushtetues identifikoi
vetë-shpërndarjen si sistemi klasik. U theksua se ndonëse
ka situata kur
shpërndarja e parlamentit kundërshtohet nga anëtarët
në rastet e
vetë-shpërndarjes dhe ka shembuj ku shpërndarja bëhet
me 100,000 firma.
Pjesëmarrësit rekomanduan se kriteret për shpërndarjen
e Parlamentit të
vendosen në Kushtetutë, duke ia lënë aplikimit
mekanik të rregullave pyetjen se
kur shpërndahet Parlamenti.
Pjesëmarrësit theksuan se Kushtetuta duhet të përcaktojë
kohën kur duhet të
fillojë fushata e re elektorale pas një shpërndarjeje
dhe të mos i lihet mundësive
politike. Të tjerët pohuan se nuk duhet fiksuar në Kushtetutë
periudha kur nis
një fushatë elektorale meqë kushtet janë të
vështira dhe afatet kohore janë të
vështira në një kohë kur posta nuk funksion.
V. E Drejta e Votuesve për të Larguar Përfaqësuesit
e tyre në Parlament.
Kur, Si dhe Arsyet që votuesit mund të heqin Mandatin
e një deputeti
OJQ-të e konsideruan këtë çështje brenda
kuadrit të rritjes së demokracisë. Lidhja
ndërmjet zgjedhësve dhe deputetit krijohet apo prishet në
periudhën e zgjedhjeve.
Pjesëmarrësit diskutuan nëse ishte e nevojshme të
zgjerohej kjo lidhje me të drejtën e
votuesve për të larguar përfaqësuesit e tyre. Pjesëmarrësit
renditën arsyet e mundshme
për heqjen e mandatit, duke përfshirë, dështimin
për të mbajtur premtimet e fushatave
elektorale apo sjellja e paduhur morale e deputetit kundrejt zgjedhësve
të tij.
Disa pjesëmarrës kundërshtuan fuqishëm idenë
e heqjes së mandatit, duke
puhuar se ai është një institucion i vjetëruar,
i cili kontradikton direkt parimet e
përfaqësimit. Një ekspert pohoi se praktika e heqjes
së mandatit është zhdukur
kudo. Nga koha e mandatit të Lushnjës dhe Zogut dhe më
vonë me draftet e
Kushtetutës së vitit 1991 dhe 1994, Shqipëria e braktisi
këtë koncept. Në
Shqipëri, gjatë periudhave të totalitarizmit janë
regjistruar raste flagrante të
heqjes së mandatit, shoqëruar me terror kundër deputetëve.
Nga kjo pikëpamje,
për të shmangur situata të tilla, në disa vende
është e ndaluar në mënyrë
absolute që një deputet të nënshkruajë një
letër boshe, e cila në raste të
ndryshimeve politike, mund të përdoret kundër tij për
të deklaruar, për shembull,
dorëheqjen e tij.
Të tjerët theksuan se me qëllim që shoqëria
shqiptare të ndryshojë në sensin
pozitiv, duhet të jetë konform standarteve europiane. Kështu
që, parlamenti
duhet të zgjidhet për të siguruar qeverisje të
qëndrueshme të vendit, dhe jo të
vendosë një parim sipas të cilit deputeti mund të
largohet për arsye të
parëndësishme; siç është p.sh., fakti nëse
ka vendosur apo jo një shatërvan në
qendrën e qytetit, etj.
Pjesëmarrësit e tjerë renditën shqetësime shtesë
rreth aftësisë për të hequr një
deputet, si për shembull në rastet kur deputeti ndjek pozicionet
e partisë politike
dhe jo të zgjedhësve. Një shembull i dhënë
ishte një parti politike që urdhëronte
anëtarët të bojkotonin parlamentin. Një ekspert
theksoi se eksiztojnë mënyra për
të trajtuar raste të thjeshta mungese. Për shembull,
në Kushtetutën e Monarkisë,
u sanksionua se në rast se një anëtar i Parlamentit
mungon për një periudhë
kohe, ai mund të konsiderohet se ka dhënë dorëheqjen
ose është larguar.
Megjithatë, kjo nuk do të ishte e aplikueshme në rastin
e heqjes së mandatit apo
bojkotimit.
Një pjesëmarrës tjetër theksoi se nuk është
e nevojshme të flitet rreth revokimit
pasi kjo është diçka që i takon së shkuarës
dhe në rastet e bojkotimit të
parlamentit është në dorën e forcave politike
që të vlerësojnë përgjegjësinë e
tyre para votuesve. Kështu, ai përbën një vendim
politik.
Gjatë trajtimit të abstenimit të thjeshtë u theksua
se ka dy faktorë madhorë të
ingranuar në të:
Dëshira për t’u rizgjedhur, e cila është gjithmonë
një shtysë permanente
(bazuar në eksperiencën e huaj një deputet rizgjidhet
nga i njëjti
elektorat); dhePresioni nga deputetët e partisë së tij
politike, që e obligon
atë të jetë permanent në kontaktet e tij me elektoratin,
prej së cilës ka
përfitim vetë partia politike. Brenda këtij kuadri,
pjesëmarrësit nuk
mendonin se ishte e nevojshme për anëtarët të ndiqnin
çdo sesion të
parlamentit. Për shëmbull, thjesht fakti që një
anëtar nuk është prezent
kur një projekt-ligj diskutohet, nuk do të thotë se
ai nuk po punon. Ai
mund të jetë më elektoratin e tij.
Pjesëmarrësit theksuan se bojkotime të ndryshme janë
zhvilluar në vitet e fundit
dhe se çështja ka nevojë të zgjidhet me kujdes.
Një pjesëmarrës paralajmëroi se
do të ishte e vështirë të përfshihej një
dispozitë pozitive në Kushtetutë për arsye
praktike: revokimi do të sillte zgjedhje të reja në
elektoratin përkatës dhe
angazhimin e partive politike. Një pjesëmarrës tjetër
mbështeti pozicionin se
Kushtetuta mund të zgjidhë këto lloj problemesh: për
shëmbull, procedurat e
shpërndarjes mund të përdoren në rastet kur mblidhen
firmat e 20,000 votuesve
në mbështetje të shpërndarjes. U sugjerua se kjo
mund të reduktonte bojkotimet
në të ardhmen. Një ekspert tjetër nënvizoi
se një rregull i tillë mund të krijojë
vështirësi midis anëtarëve të zgjedhur nga
rrethet dhe atyre të zgjedhur nga lista.
Në rastin e fundit, është e vështirë të
identifikosh zgjedhësit që do të kenë
autoritetin e pezullimit.
U sugjerua një zgjidhje tjetër, si edhe në vende të
tjera, për të organizuar
zgjedhje për dhomën e përfaqësuesve një herë
në dy vjet.
Një sugjerim tjetër ishte të shmangej pakënaqësia
e zgjedhësve ndaj
përfaqësuesit të tyre duke zgjeruar informacionin e
votuesve dhe
ndërgjegjësimin e kandidatit gjatë fushatës elektorale.
Një informacion dhe
ndërgjegjësim i tillë -- shoqëruar me përgjegjësinë
e votuesit për t’a zotëruar-
mund të rrisë përzgjedhësinë e votuesve dhe
të krijojë përkrahje më të fortë për
kandidatët e zgjedhur.
Një sugjerim tjetër ishte që partitë politike mund
të emërojnë më shumë se një
kandidat për çdo fushatë elektorale në një
zonë.
VI. Kush e Emëron/Zgjedh Presidentin dhe Kompetenca për
të Hequr
Presidentin
Pjesëmarrësit komentuan rreth zgjedhjes së presidentit
që vjen nga forma e republikës.
Në republikat parlamentare, presidenti mund të zgjidhet në
parlament, si edhe të
largohet në rrethana të caktuara. Në republikën
presidenciale, presidenti mund të
zgjidhet direkt nga populli apo nga një organ zgjedhës. Çështja
bëhet më serioze në
rastin kur ka konflikt ndërmjet presidentit dhe parlamentit kur
ndeshen me një “braccio
di ferro” dhe presidenti mund të shpërndajë parlamentin.
Shumë pjesëmarrës përkrahën ligjin ekzistues
në të cilin presidenti zgjidhet nga
parlamenti për arsyet e mëposhtme:
Sa më pak zgjedhje popullore aq më pak shpenzime shtetërore
Zgjedhjet direkte mund të çojnë në shumë
zgjedhje që mbahen në të
njëjtën kohë, dhe asnjë zgjedhje për disa
vjet sepse afatet janë të
ndryshme për presidentin dhe parlamentin (respektivisht 5 dhe
4 vjet);
Zgjedhje direkte nga populli do të favorizonte një politikan
populist për
president, ndërsa deputetët janë më të informuar
dhe më përgjegjës në
votimin për kryetar shteti.
Të tjerët e kundërshtuan ligjin ekzistues dhe përkrahën
konceptin e zgjedhjeve
presidenciale direkt nga populli për këto arsye:
Tendenca ekzistuese është se kryetari i shtetit zgjidhet
nga një elektorat i
gjërë popullor; në Itali, proçesi ndryshoi në
mënyrë që presidenti të
zgjidhet nga një takim i përbashkët i senatit dhe dhomës
së ulët;
Shprehja e plotë e demokracisë çon në zgjedhjen
e presidentit nga
populli;
Ka një tendencë gjithashtu drejt shteteve semi-presidenciale
siç është
Franca.
VII. E Drejta e Vetos
Pjesëmarrësit ranë dakort se nevojitet një veto
presidenciale, por shprehën shqetësim
përsa i përket mënyrës për të parandaluar
abuzimin e kësaj të drejte apo përmbysjen e
vetos. Disa pjesëmarrës theksuan se sapo përdoret vetoja
një ligj duhet të kalojë në
qoftë se merr votën e 2/3 nga parlamenti. Të tjerët
nuk ishin të bindur se 2/3 ishin të
mjaftueshme, sepse kjo do të thotë se ligji do të bëhet
aq i rëndësishëm sa një ligj
kushtetues i cili kërkon një shumicë të tillë.
Disa shqetësoheshin për një dështim të
plotë në parlament dhe politikat e tij në qoftë
se 2/3 e votave kërkohet për të
përmbysur një veto. Partitë mund të abstenojnë
në mënyrë që të mos arrihet 2/3 e
shumicës. Pjesëmarrësit komentuan se madje edhe me një
kërkesë të thjeshtë shumice
s’do ishte e lehtë për të përmbysur veton presidenciale,
dhe do të siguronte që
presidenti nuk do të abuzojë me të drejtën e vetos.
VIII. Garancia për Zbatimin e Ligjeve
Pjesëmarrësit gjetën një dallim ndërmjet dy
aspekteve të zbatimin ligjor: si të
garantojmë zbatimin e ligjeve në përgjithësi; dhe
dekretimin e zbatimit të ligjeve dhe
rregulloreve për ligjet e papërfunduara dhe të përgjithshme.
Të gjithë pjesëmarrësit
ranë dakort se Kushtetuta duhet të garantojë zbatimin
e ligjeve. Në lidhje me pushtetet
legjislative, Kushtetuta mund t’i japë Parlamentit pushtetin për
të kontrolluar zbatimin e
ligjeve nëpërmjet mbikqyrjes së komisioneve parlamentare
mbi ministritë përkatëse.
Për momentin, këto ministri mund të kontrollojnë
në çdo moment aktivitetin e qeverisë.
Pjesëmarrësit pranuan se ka pasur periudha në të
cilat ky pushtet nuk ka funksionuar
sepse vetë parlamenti nuk ka funksionuar, duke qënë
nën diktaturën e një partie apo të
një personi.
Në lidhje me ligjet të cilat kërkojnë rregullore
shtesë për zbatim, pjesëmarrësit
ranë dakort se kontrollet ligjore dhe politike duhet të ekzistojnë.
Pjesëmarrësit
mbështetën dispozitat ekzistuese në të cilat komisionet
parlamentare nuk kanë të
drejtën vetëm për të bërë ligje, por
edhe për të kontrolluar zbatimin e tyre, dhe u
pajtuan me mendimin se nevojitet një përqëndrim më
i madh në këtë fushë. Një
pjesëmarrës konkludoi se, gjatë periudhës 1991-1994,
fokusi kryesor i
parlamentit ishte miratimi i ligjeve të reja, duke konsideruar
vakumin ekzistues
të legjislacionit modern. Me plotësimin e kuadrit ligjor,
fokusi duhet të
shpërndahet drejt miratimit të amendamenteve për të
përmirësuar zbatimin e
ligjeve dhe mbikqyrjen e ekzekutivit në zbatimin e ligjeve.
Një pjesëmarrës vuri në dukje se aspektet financiare
të ligjeve ndonjëherë
pengojnë zbatimin e ligjeve. Pjesëmarrësit përkrahën
idenë se problemet
përkatëse duhen konsideruar kur miratohet një ligj.
Për shembull, ligje të
rëndësishme mjedisore janë miratuar, e megjithatë,
asnjë mbeshtetje financiare
në formën e një buxheti përkatës s’ka shoqëruar
ligjin. Kështu që, deputetëve iu
duhet të shoqërojnë ligjin me buxhetin përkatës
për të mbuluar shpenzimet.
Një pjesëmarrës e lidhi çështjen e publikimit
të ligjeve me garancinë e zbatimit.
Një rekomandim u dha që kushtetuta të kujdeset që
ligjet të publikohen për të
qënë ligjërisht efektivë.
IX. Publikimi, Interpretimi dhe Hyrja e Ligjeve në Fuqi.
Pjesëmarrësit ranë dakort që publikimet e të
gjitha llojeve të ligjeve, duke përfshirë
statutet, rregulloret, dhe urdhëresat, është një
detyrim themelor i shtetit, i cili duhet të
përmbushet para se ligjet të hyjnë në fuqi. Pjesëmarrësit
ranë dakort se Kushtetuta
duhet të garantojë publikimin.
Një pjesëmarrës rekomandoi që çmimi për
publikimin dhe interpretimin e ligjit
duhet të përfshihet në shpenzimin ekonomik të ligjeve
të hartuara.
Pjesëmarrësit vunë në dukje se mungon shpërndarja
e duhur e ligjeve dhe
amendamentet e tyre te institucionet qeveritare.
Një tjetër përmendi se Gazeta Zyrtare boton vetëm
ligjet që ratifikojnë
marrëveshjet ndërkombëtare, por jo vetë marrëveshjet.
Shumë pjesëmarrës përmendën një pakënaqësi
të përgjithshme me vonesën në
publikimin e ligjeve.
Rreth subjektit të interpretimit të ligjeve, pjesëmarrësit
nuk ranë dakort se kush duhet
të bëjë interpretimet e ligjeve, por ata ranë dakort
që Kushtetuta duhet të përvijojë atë
që është i detyruar dhe gëzon të drejtën
për të dhënë interpretime rreth ligjeve.
Shumë pjesëmarrës theksuan se gjykata, veçanërisht
gjykata e lartë, është
momentalisht përgjegjëse për nxjerrjen e udhëzuesave
interpretues. Megjithatë,
kjo nuk është praktika e tanishme. Disa të tjerë
mbrojtën idenë se parlamenti
duhet të nxjerrë materiale më të mira interpretuese
apo të shoqërojnë një ligj i
cili shfuqizon apo ndryshon një ligj tjetër apo disa nene
të ligjeve të tjera.
Pjesëmarrësit në Grupet e Diskutimit të
Fokusuar Çështje të Pushtetit Legjislativit
Tiranë, 19-20 Mars, 1998
Përfaqësues OJQ-sh
1. Fondacioni për Pajtimin e Mosmarrëveshjeve
Tomi Treska/ Pedagog dhe Jurist
2. Shoqata e Juristëve te Rinj
Naim Isufi/Jurist
3. Bashkimi Kombetar i Fermereve te Shqiperise
Nesti Zoi/Agronom
4. Bashkimi i Intelektualëve të Vlorës
Ylli Lalo/Inxhinier Nafte
Dhionis Andoni/Oficer Marine
Mihallaq Argjiri/Inxhinier Nafte
5. Qëndra e Asistencës së Shoqatave të Biznesit/Korcë
Kostika Roco
6. Akuarius
Adrian Vaso/Manaxher
7. Komiteti Shqiptar i Helsinkit
Arben Puto / Historian
8. Qëndra për Studime Ekonomike dhe Sociale
Ilir Gëdeshi / Ekonomist
Ejonta Pashaj/Ekonomiste
Etleva Dashi / Ekonomiste
9. Fondacioni “Për Kulturë Juridike”
Ilir Dhima/Drejtor Ekzekutiv
Specialistë
10. Luan Omari
Jurist / E Drejta Publike
(Fondacioni për Kulturë Juridike)
11. Jusuf Alibali
Jurist / Histori e Shtetit dhe e së
Drejtës
(Studio Legale e Jusuf Alibalit)
12. Ylvi Myrtja
Jurist / Civilist
(Sekretar i Dhomës Kombëtare të
Avokatëve)
13. Njazi Jaho
Jurist / Penalist
(Komiteti Shqiptar i Helsinkit)
14. Vjollca Mecaj
Juriste/Notere
(Shoq. e Grave Juriste)
15. Arta Mandro
Juriste / Pedagoge në Universitetin
e Tiranës, Fakulteti Juridik
16. Paskal Haxhi
Ministria e Drejtësisë
I ngarkuar me botimin “Drejtësia”
17. Artan Hoxha
Konsulent në Ekonomi
Drejtor Ekzekutiv i Institutit
të Studimeve Bashkëkohore
18. Elio Mazreku
Jurist / Ambjenti & e Drejta
Penale, Shoq. “Akuarius”
19. Teuta Dilo
Rektore e Universitetit të
Elbasanit
20. Banush Mezini
Rektor i Universitetit të Gjirokastrës
21. Aurela Anastasi
Juriste/Pedagoge në Universitetin
e Tiranës, Fakulteti Juridik
22. Vladimir Molla
Gjyqtar/Gjykata e Korcës
23. Blerta Kraja
Juriste/Gazetare
24. Arta Mandro
Juriste/Pedagoge
Qeveritarë
25. Kristaq Traja
Stafi Teknik për Hartimin e Kushtetutës
26. Genti Ibrahimi
Këshilltar Ligjor në Ministrinë
e Ref. Legjislative
27. Andrea Lako
Këshilltar Ligjor në Ministrinë
e Ref. Legjislative
28. Sokol Berberi
Jurist pranë Parlamentit Shqiptar
Përfaqësues të Partive Politike
29. Petrit Kalakula
Partia e Djathtë Demokratike
Vëzhgues
30. Këshilli i Evropës
Giovani Favilli
31. Instituti Ndërkombëtar Republikan
Eric Heighberger