–———————————————————————————————————————————————————
คุณกำลังอยู่หน้า>> อโรคายา ปรมา ราภา ดอทคอม>>เวชกรรมไทย>>ประวัติแพทย์แผนไทย

ประวัติแพทย์แผนโบราณ เริ่มมีการบันทึกตั้งแต่สมัยพุทธกาล มีชายคนหนึ่งมีนามว่า ชีวโกมารภัจจ์ ศึกษา วิชาแพทย์สำนักทิศาปาโมกข์ในเมืองตักศิลาจนจบได้อย่างรวดเร็วและสามารถ รักษาผู้ป่วยหายได้เพียงครั้งเดียว ครั้งเมื่อพระเจ้าพิมพิสารป่วยเป็นโรคพระคันทละ (ริดสีดวง) ทรงโปรดให้หมอชีวกโกมารภัจจ์ถวายการรักษา ซึ่งได้รักษาครั้งเดียว ก็หายขาด พระเจ้าพิมพิสารจึงโปรดให้เป็นแพทย์หลวง ประวัตการแพทย์แผนไทย ประมาณปี พ.ศ. ๑๗๒๕-๑๗๒๙ สมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ ทรงสร้างสถานพยาบาล เรียกว่า อโรคายาศาลา มีพิธีกรรมบวงทรวงพระไภสัชยคุรุไวทูรย์ ด้วยยาและอาหาร ก่อนแจกจ่ายผู้ป่วย และสมัย พ่อขุนรามคำแหงมหาราชทรงสร้างสวนสมุนไพร ขนาดใหญ่บนเข้าหลวง หรือ เขาสรรพยา เพื่อให้ประชาชนได้เก็บสมุนไพรไปรักษา อาการเจ็บป่วย

สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช มีการจัดระบบการจัดยาที่ชัดเจน สำหรับประชาชนมีแหล่งจำหน่ายยาสมุนไพรทั้งในและนอก
กำแพงเมือง มีการรวบรวมตำรับยาต่างๆ ขึ้นเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์การแพทย์แผนไทย เรียกว่า ตำราพระโอสถพระนารายณ์

สมัยต้นรัตนโกสินทร์ สมัยรัชกาลที่ ๑ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ทรงให้รวบรวมและจารึกตำรา ยาและฤาษีดัดตน ตำราการนวดไทยไว้ตาม ศาลาราย มีการจัดตั้งกรมหมอ ผู้รับราชการเรียกว่า หมอหลวง ส่วนหมอที่ประชาชนเรียกกันทั้วไปเรียกว่า หมอราษฎร หรือหมอเฉลยศักดิ์

สมัยรัชการที่ ๒ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านาภาลัย

• ในปี พ.ศ. ๒๓๕๙ มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ตรากฎหมายชื่อว่า กฎหมายพนักงานพระโอสถถวาย

สมัยรัชกาลที่ ๓ พระบาทสมเด็นพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

• ทรงโปรดเกล้าฯ ให้มีการจัดตั้ง โรงเรียนแพทย์แผนโบราณแห่งแรก คือ "วิทยาลัยการแพทย์แผนโบราณวัดโพธิ์"
• มีการบันทึกตำรับยาต่างๆ บนหินอ่อนประดับไว้ตามผนังโบสถ์ บนผนังเสาและกำแพงวิหารคดรอบเจดีย์สี่องค์
  พระเชตุพนวิมลมังคลารามและศาลาต่างๆ
• จัดหาสมุนไพรที่ใช้ปรุงยา และหายามาปลูกที่วัดโพธิ์ เป็นจำนวนมาก
• ทรงให้ปั้นฤาษีดัดตนในท่าต่างๆ

สมัยรัชกาลที่ ๔ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

• นำแพทย์แผนตะวันตกมาใช้

สมัยรัชกาลที่ ๕ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมหาราช

• ปี พ.ศ. ๒๔๓๑ จัดตั้งศิริราชพยาบาล มีการเรียนการสอน การรักษา ทั้งแพทย์แผนโบราณและแผนตะวันตกร่วมกัน
• มีการพิมตำราแพทย์ เป็นครั้งแรก ในปี พ.ศ. ๒๔๓๘ ชื่อตำรา "แพทย์ศาสตร์สงเคราะห์" เล่ม ๑-๔ เป็นตำราแห่งชาติ
  ฉบับแรกของไทย
• ต่อมาพระยาพิษณุประสาทเวชเห็นว่าตำรานี้ยากแก่ผู้ศึกษา จึงจัดพิมพ์ขึ้นใหม่ ได้แก่ ตำรา แพทย์ศาสตร์สงเคราะห์
  ฉบับหลวง ๒ เล่ม และตำราแพทย์ศาสตร์สังเขป (เวชศึกษา)

สมัยรัชการที่ ๖ พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว

• ปี พ.ศ. ๒๔๕๖ สั่งยกเลิกวิชาแพทย์แผนไทย
• ปี พ.ศ. ๒๔๖๖ ประกาศให้ใช้พระราชบัญญัติแพทย์ควบคุมประกอบโรคศิลปะ

สมัยรัชกาลที่ ๗ พระบาทสมเด็จพระปกเจ้าเจ้าอยู่หัว

• ตรากฎหมายเสนาบดี การประกอบโรคศิลปะเป็นแผนปัจจุบันและแผนโบราณ

สมัยรัชกาลที่ ๘ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล

• จัดตั้งกระทรวงสารธารณสุข ขื้นในปี พ.ศ. ๒๔๘๕ ซึ่งเป็นนโยบายเกี่ยวกับ สมุนไพรว่าจะจัดให้มีการตรวจค้นหา
  ความรู้ในเรื่องสรรพคุณยาสมุนไพรและยาอื่นๆ ในประเทศ นำมาดัดแปลงเป็นยาแผนตะวันตกและขยายการทำยา
  ให้มากชนิด และมีปริมาณมากขึ้น

สมัยรัชกาลที่ ๙ พระบาทสมเด็จพระภูมิพลอดุลยเดชมหาราชา

• ปี พ.ศ. ๒๕๐๐ จัดตั้งสมาคมของโรงเรียนแพทย์แผนไทยที่วัดโพธิ์
• ปี พ.ศ. ๒๕๒๕ ก่อตั้งโรงเรียนอายุรเวทวิทยาลัย

ปัจจุบันเพิ่มเติม

การประกอบโรคศิลปะแผนโบราณประยุกต์(แพทย์แผนไทยประยุกต์) คือ การประกอบโรคศิลปะแผนโบราณซึ่งอาศัยโดยหลัก
วิทยาศาสตร์แต่ไม่ใช้เครืองมือทางวิทยาศาสตร์เพื่อการวิจัย และรักษานอกจากที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงและเป็นการศึกษา
ของสถานศึกษาที่คณะกรรมการกองการประกอบโรคศิลปะ